Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

LiberXVIII.

deeſſet. Quadarit̉ hyemis nocte. cum mulier quedam in eccleartus doloribꝰ vlularet. oratōe derelicta quāſie porticū ſtiml̓atait̓ celebrabat. egrediēs videnſqꝫ ei nullꝰ aſſitūc in eccleſiaſſtetricꝭ aſſumpſit. nemīe genus obmitteret. Tanſteret. mīſtto enī affectu tenebat̉ humanitatis. vt deſiderio huius oꝑis nullum habebat ſtudiū lectiōis. ſi quis ex fratribꝰ ei codice donauit. mox vendere ꝯſueuit. et requiſitꝰ cauſam cur hoc faceret. rn̄dit. Un̄ ꝓbabo magiſtro meo eius artē iam ſciā. niſi diſtractiscodicibꝰ. ipſius artis neceſſaria mihi ꝓuideā. Ancilla dei ꝟgo quedam abſtinentiā nouē annis cuſtodiēs. a quodā cātore ſollicitataē corrupta. Que ſtatim ꝯcipiēs partu explicito. nimio dolore penitentie mens eius compūcta ē. intantū vt fame ſemetipſam velletoccidere. lacrimoſis p̄cibꝰ deū iugiter interpellās ac dicēs. Tu deꝰui totius mūdi maliciā portare ꝯſueſti. qꝛ tua volūtas eſtcūctos ſaluari: me quoqꝫ perditā in hoc on̄de ſi ſaluti reſtituas vtqd̓ ex peccati mei ꝑditione creatū ex hac luce celerius tollas ne forſitan aut laqueo. aut p̄cipitio ꝑire compellar. Statimqꝫ partu diſorte ſb̓tracto. illa ſe penitētie ſummis anguſtijs tradiditulieribannos. xxx. ſeruiuit. Cuiꝰ humilescors deꝰ repulit. cuidā nāqꝫ ſancto p̄ſbitero reuelauitIlla ꝟgo plus mihi placuit in pnīa. qͣꝫ in ꝟginitate ſua.ſue crimen in quendam lectorem tranTlxcvj.Pud ceſaream quoqꝫ paine. ciſdā p̄ſbiteri filia ꝟgo fornicatōe ruit: cui coruaſit. vt factū ꝓpriū in quendā lectorē mentitrāſfer illa iam grauida apparens patre cogēte vtret. lectori impoſuiſſet. ep̄us hoc audiēs a p̄ſbitero fecit eiu clericoꝝ omniū accerſiri. Qui interrogatusab eo. nihl ſe tale feciſſe poterat cōfiteri. aūt ep̄us vehementeriratus. eisirrogaret. quaſi peccatū ſuū impudēter negaret. rn̄dit. Ego quidē qd̓ erat in cōſciētia mea dixi. ſed ſi vis audireqd̓ eſt. ego hoc crimē admiſi. Statimqꝫ gradu lectoris ep̄usdepoſuit. Tūc ille. Iube inqͥt mihi dari in matrimoniū. qꝛ nec illa iam virgo. nec ego clericus poſſum. Tūc ep̄us dedit illi. putans ipſe diligeret. nec poſſet ab ea ſeꝑari. Igit̉ ab ep̄o qͣꝫa patre ſibi traditā. monaſterio feminaꝝ cōmendauit. rogās abbatiſſam vt haberet illic donec pareret ſuſtēdandā. Ipſe ꝟo infato monaſterio in anguſta cellula ſe ꝯcludēs et abſtinentiā difficilem nimis arripiēs. lacrimis et gemitibꝰ et ieiunijs chriſtuꝫ adijtdicens. Tu dn̄e cui nota ſunt oīa. cui nihil iniquū placet. cām qͦqꝫā tua ſententia manifeſta. Illo igit̉ in his iugiter ꝑſeucrāte. mulier dies ſuos impleſſet. cepit vehementer vrgeri partus doloreCūqꝫ dei iudicio partus anguſtijs expedire ſe non poſſet. tantūqꝫcruciatū vſqꝫ ad ſeptimū die ſuſtineret. iamqꝫ moritura calumniatrix inferna ꝯſpiceret. nec vltra māducare vel bibe̓ vel dormire poſſet intollerallore clamauit. Ue miſere mihi que ad hoc periculūiciter veni. primū virginitatē ꝑdidi. deinde illi lectorifrimē impoſui. Hoc pater eius vt audiuit. times ne tāqͣꝫor rep̄henderet̉. quieuit et tacuit. Audiēs aūt epiſcopꝰ.dyaconos ad lectorē miſit. ſicqꝫ ei mādauit. Ora vt periat calumniatrix tua. Quibꝰ ille nullū rn̄ſum dedit. ſed nec hoſtium quidemſuū apperuit. Rurſus oratiōes in eccleſia fiunt. et nec ſic remediuꝫvllū in ea percipiūt. Tunc ille ep̄us ad lectorē venit. hoſtium pulſauit. et ingreſſus ait. Surge frat̓ euſtachi. et ſolue qd̓ ligaſti. Ip̄oitaqꝫ into lector vna epiſcopo genua ſua fixiſſet. mulierenixa eſt. Tm̄ innocētie inratio valuit. vt et calumnia ꝑiret. etFainas.ationē ſuſtineret.iore. 32.xcvij.Uit quidam nobiliſſimꝰniſta nathanael qui fraude demōis accidiā paſſusre cella dicit̉ receſſiſſe. et aliā cuidam vico vicināabitare cepiſſet demon ad eum per noctē acceſqui pannis obſitus ſordere degris facere videbat̉. Ad quē vir ſanctꝰ. Quisia in hoeo facere conaris. Ille reſpongaui. quiqꝫ nūc vt ex hac etiāſuꝫ ſe vidēs a demone. mox ad.xxxvij. annos complens. nūqͣꝫ extūcin quidē limen egrediēs. cum debus vexotendens. qui tantis machinationicellam cogeret̉ exire. quantas ſinhec etiā captato. vij. epiſcoporūzouidētia dei ſiue demōislationē factā. ne vnoquideiaconi dixerunt. Abba ſuperbamjſcios non deducis.bꝰ ille.

Ego inquit dominos meos epiſcopos veneror. ſꝫ et his et vniuerſo ſeculo mortuū me eſſe ꝓfiteor. Occultū autē ꝓpoſitum meū nouit deus. ꝓpter qd̓ eos non ꝓſequor. Iteꝝ demon aliam ꝯtra eummachinat̉ artem. fitqꝫ ſb̓ito quaſi puer paruulus annorū. x. mināsaſinū panes in ciſta ferenteꝫ. Qui ad cellam eius ꝓfunda nocteveniſſent. aſinū in terrā ruiſſe finxit. et clamās ait. Abba nathanaelmiſerere. mihiqꝫ manuꝫ porrige. Audita ille qͣſi puerili voce intraoſtiuꝫ ſtabat. cuius partē recluſerat dicēs. Quis es. Puer inquitſum monachi illius. et panes ei porto. qꝛ cras agapem eſt facturusQueſo ergo ne iacentē deſpicias. ac ferarū morſibꝰ tradas. At viſanctus velut eneus ſtabat. et certis cogitationibꝰ ſtupēs hec ſecūꝟſabat. Neceſſe eſt me aūt miſericordiā qd̓ maximū eſt in diuinisp̄ceptis non facere. aut a ꝓpoſito deuiare. Tandem ad deū oratōefacta reſpondit. Audi infans credo in ipſo cui ſeruio. qui om̄i ſpiritui dominat̉. qui ſi neceſſariū habueris auxilium ipſe tibi preſtabitnec feras aūt quēqͣꝫ aliū nocere patiet̉. Si vero res iſta temptatioeſt. iam nunc aſpiciat dn̄s meus. nec ex ea me ledi ꝑmittat vlteriusTunc oſtio clauſo ſe recepit. Demon itaqꝫ victus ꝯfuſus ī venti turbinem eſt reſolutꝰ. et in ſues agreſtes diſcurſibꝰ ac ſtrepitu laſciuientes. TDe ſanctitate cuiuſdā fratris heraclide ꝯuerſantꝭ. Cxcviij.Ratre quendā qui mecuab initio iuuentutis vſqꝫ hodie vixit noui. nullo mentꝭaut corporis deſiderio victū. et pro ꝯtemptu ſuo gratias ſemꝑ agere ꝯſuetum. veris amicis etiam periculū ſubire cupiebat. miliereſqꝫ et forte amplius demonū poteſtatem exꝑtus erat.Un̄ quadam die dyabolus cum eo paciſci voluit dicens. ꝓmittemihi vel ſemel peccabis. et exhibēdo tibi feminā quācūqꝫ in hocmundo deſideraueris. Alio tꝑe demon per. xiiij. noctes cuꝫ eo confligens pedibꝰ eum de cella ſua trahebat. eiqꝫ humana voce dicebat. Noli chriſtū adorare. et nunqͣꝫ vlterius accedam ad te. Cui ille. Propterea inqui deū adoro. iugiter adorabo. quia multū augeris et cruciaris eo ipſo qḋ facio. Hic nullam feminā eſt expertusnec inter ſomnia. niſi in viſiōe certaminis ꝯflictus. Scio etiamter ab angelis accepiſſe cibū. Dic vero quadam inuaſtiſſima ſolitudine. cum ne quidem micā panis haberet. tres in pelle ſua repperitpaximates. Alio quoqꝫ tꝑe vinū parit̓ inuenit panes. Frequenter videret aliquos graui penuria laborare multum flebat. eiſqꝫp̄ter corpus ſuū quicꝗd habere poterat dabat. De hoc itaqꝫ maxime gloriabor. qui mecū vixit et talis fuit. Talis ergo famule chriſti lauſe. beatas ſanctoꝝ vitas lege. ꝓmptiſqꝫ ſenſibꝰ ſequere. ſciēshos qui ꝓceſſerunt dies. paucos qui ſequāt̉ fore. Actor? Hecde geſtis ſanctoꝝ illius temꝑis confeſſoꝝ iuxta heraclidem hoc loco inſerui. quoꝝ tamē quedā dicta et facta notabilia iuxta triꝑtitāhyſtoriam et vitaſpatꝝ iam ſuperius poſui. non quidem omniū. ſꝫaliquoꝝ. vt duoꝝ macharioꝝ. moyſi ethiopis pauli ſimplicis aliorumqꝫ multoꝝ. Nec eadē hic que ſuperius ſed alia. ſi aliqn̄ eadēplenius tn̄ et aptius: tcit. De rufino p̄ſbitero et ſcriptis eius.Pparet autē et rufinumaquileie p̄ſbiterū his temꝑibꝰ floruiſſe. quē ſupra dixitheraclides apud hieroſolimā. cum ſancta melania triginta ſeptem annis deguiſſe. pauꝑes et peregrinos ſumptibꝰ propijs fouiſſe. ml̓tos etiā hereticos vel ſciſmaticos ad vnitatē fidei etpacē eccleſiaſticam reuocaſſe. Quē etiā ibidem heraclides ſic commendat. Erat inquit vir nobiliū moꝝ. et in ſingulari ꝓpoſito ſatisfortium. quo nullus mēſuetior et placidior tanqͣꝫ oīa ſciens. in ſexuvirili potuit inueniri. Helimandus. Hunc tn̄ beatus hieronimus inſimulauit pelagiane hereſis. p̄ter hereſim origenis. ſil̓ et iohannē hieroſolimitanū ep̄m. De qͥbꝰ ſcꝫ duobꝰ ſic loquit̉ gennadius. Rufinꝰ p̄ſbit̓ aquileienẜ eccl̓ie. minīa ꝑs eccl̓ie doctoꝝ fuit. et in trāſferēdo de greco ī latinū elegās ingeniū habuit. Deniqꝫmaximā ꝑtē grecaꝝ bibliothecaꝝ latinis exhibuit. baſilij ſcꝫ ceſarienſis ē.gregorij nazanzeni. clemētis romani. recognitionū libroseuſebij ceſarienſis eccleſiaſticā hyſtoriā. cui et duos libros addiditeuagqͦqꝫ ſnīas. pāphili martiris ꝯͣ mathematicos. origenis aūtoīa. et hieronimꝰ trāſtulit aliqͣ que ſuo ꝓlogo diſcernūt̉. Symbolū etiā ita diſſeruit. vt in eiꝰ comꝑatiōe ceteri nec expoſuiſſe credant̉. benedictionē quoqꝫ iacob ſuꝑ pr̄iarchas. et epl̓as ml̓tas addei timorē exhortatorias. ſed et obtrectatori opuſculoꝝ ſuoꝝ duobus voluminibꝰ reſpōdet. Scripſit et explanationē ſuꝑ ꝓphetastres. ſcꝫ oſee. iohel amos. Iohānesz hieroſolimitanꝰ ep̄usſcripſit aduerſus obtrectateſui libꝝ in ſe oſtēdit origenis ingeniūin fidē ſecutū.Act.ituis inuectiuis hieronimi et rufini dicetur inro ſe De mutuis