Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

tem. ne vaget̉ ꝑnicioẜ cogitationibꝰ mens. inſtar fornicātis hieruſalem omni trāſeunti diuaricet pedes ſuos. eſſem iuuenis.ſolitudinis deſerta me vallarent. incentina vicioꝝ. ardorēqꝫ nature ferre poterā. Que cuꝫ crebris ieiunijs frangerē. mens tn̄ hiscogitationibꝰ eſtuat. Ad quā edomandā cuidam fratri qqui ex hebreis crediderat. me in diſciplinaꝫ dedi. vt poſt qͥntiliani acuminaciceroniſqꝫ fluuios. grauitatēqꝫ frontōnis. lenitatē plinij alphabetū diſcerē ſtridentia anhelātiaqꝫ verba meditarer. Quid ibi laboris inſumpſerim. quid ſuſtinuerim difficultatis quotiens deſperauerim. quotienſqꝫ ceſſauerim. ꝯtentione diſcendi rurſus inceperim. teſtis eſt ꝯſcientia. mea qui paſſus ſum. qͣꝫ eoꝝ qui mecūduxerūt vitā gratias ago deo. de amaro eſmine litteraꝝ dulcesfructus capio. Dicā aliud qd̓ in egipto viderim. Grecus adoleſcens erat in cenobio. qui nulla abſtinentia. nulla oꝑis magnitudine. flamā poterat carnis extinguere. Hūc ꝑiclitantē pater monaſterij hac arte ſeruauit. imꝑat cuidam viro graui vt iurgijs cōuicijs inſectaret̉ hominē. poſt irrogatas iniurias primꝰ veniret adquerimonias. Uocati teſtes eo loquebant̉. qui ꝯtumeliā fecerat. Flere ille ꝯtra mendaciuꝫ cepit. nullus aliꝰ credere veritati. ſolꝰpater defenſionē ſuā callide opponere ſtuduit. ne abundantiori triſticia abſorberet̉ frater. Quid multa. Iam āno expleto interrogatus adoleſcens ſuꝑ cogitationibꝰ pͥſtinis. an adhuc moleſtie aliqd̓ſuſtineret. pape inquit mihi viuere licet. fornicari libet. O ſi ſolus fuiſſet. quo adiutore ſuꝑaſſet. philoſophi ſeculi ſolent amoreꝫveterē amore nouo qͣſi clauū clauo expellere. Qd̓ aſſuero rege ſeptem pͥncipes fecere ꝑſaꝝ. vt vaſti regine deſideriū. aliaꝝ puellarūamore ꝯpeſcerēt. Illi viciū vicio remediant̉. nos amore virtutumvicia ſuꝑemus. Declina ait a malo fac bonū. quere pacē ꝑſeq̄re eam. Niſi oderimꝰ malū. bonū amare poſſumꝰ. Pax querenda eſt. vt bella fugiamꝰ. nec ſufficit querere. niſi inuentā fugientemqꝫ omni ſtudio ꝑſequamur. exuperat omnē ſenſū in qua habitatio dei eſt. Pulcreqꝫ ꝑſecutio pacis dicit̉. iuxta illud apoſtoliHoſpitalitate ꝑſequentes. vt leui ſcitato ſermone. vt ita loquar ſumis labijs hoſpites inuitemꝰ. ſed toto ardore mentis teneamus qͣſi auferētes ſecū de lucro noſtro atqꝫ ꝯpendio..xxiij.De eodem.Ulla ars abſqꝫ magiſtrodiſcit̉. etiā muta aīalia feraꝝ greges ductores ſequūUtur ſuos. In auibꝰ principes ſunt. Grues vnā ſequuntur ordine literato. Imperator vnꝰ. iudex vnꝰ ꝓuincie. Roma vtcōdita eſt duos fratres ſimul reges habere potuit. patricidiodedicat̉. In naui vnꝰ gubernator. In domo vnꝰ dn̄s. In quouisgrandi exercitu vniꝰ ſignū expectat̉. Per hec omnia ad illud tendit oratio vt doceā te tuo arbitrio dimittendū. ſed viuere ī monaſterio ſub vnius diſciplina pr̄is. ꝯſortioqꝫ multoꝝ. vt ab illo diſcas humilitatē. ab illo patientiā. hic te ſilentiū. ille doceat manſuetudinē. facias qd̓ vis comedas qd̓ iuberis. Habeas quātumacceperis. veſtiaris qd̓ acceperis. operis tui penſam ꝑſoluas. ſubiciaris cui vis. laſſus ad ſtratū venias. ambulanſqꝫ dormites nec expleto ſomno ſurgere ꝯpellaris. Dicas pſalmū in ordine tuo.in quo dulcedo vocis. ſed mētis affectus queritur. iuxta illud.Pſallite ſapienter. Seruias fratribꝰ. hoſpitū laues pedes. Paſſus iniuriā taceas. p̄poſitum monaſterij timeas vt dominū. diligasvt parentē. credas tibi ſalutare quicqͥd ille preceperit. nec de maioris ſententia iudices. cuiꝰ officium eſt obedire implere iuſſa ſūt.dicenre moyſe. audi iſrahel tace. Tantis negocijs occu patꝰ. nullis vacabis cogitationibꝰ: dum ab alio tranſis ad aliud. opuſqꝫſuccedit oꝑi. illud ſolū mente retinebis. qd̓ agere cōpellaris. Uidiergo quoſdā qui poſtqͣꝫ renūciauerūt ſeculo. veſtimentis dūtaxat vocis ꝓmiſſione. rebꝰ. nihil de priſtina ꝯuerſatōe mutauerūtres familiaris magis aucͣta qͣꝫ īminuta. eadem miniſteria ſeruuloꝝ.idem aꝑꝑatus ꝯuiuij. In vitro patella fictili auro comediturinter turbas examina miniſtroruꝫ. nomen ſibi vendicat ſolitarij.Qui vero pauperes ſunt tenui ſubſtātiola. vidēturqꝫ ſibi ſcioli.pomparū ferculis ſimiles ꝓcedūt ad publicū. vt caninā exerceantfacundiā. Alij ſublatis in altū humeris. intra ſe neſcio quid cornicantes. ſtupentibuſqꝫ in terrā oculis. tumentia verba trutinant. vtſi p̄conē addideris putes incedere prefecturā. Sunt qui humorecellularū īmoderatiſqꝫ ieiunijs. tedio ſolitudinis ac nimia lectionedum diebꝰ ac noctibꝰ auribꝰ ſuis ꝑſonāt vertunt̉ in melancoliam. ypocratis magis fomētis qͣꝫ noſtris monitis indigent. Ceterumſub religionis titulo exercēt̉ iniuſta cōpendia honor nomīs chriſtiani fraudē magis facit qͣꝫ patit̉. Quodqꝫ pudet dicere. ſed neceſſe eſt. publice extendētes manus pānis aurum tegimus. cōtraomniū opinionē plenis ſacculis morimur diuites qui quaſi pauperes viximus. Tibi cum in monaſterio fueris hec facere non licebit inoleſcente paulatim ꝯſuetudine. qd̓ primū cōgebaris. velle incipias. delectabit te labor tuus oblituſqꝫ preteritoꝝ ſemꝑ priora

ſectaberis. Nequaqͣꝫ conſideres quid alij mali faciāt. ſed quid boni tu facere debeas. Ita ergo age viue vt ad altare xp̄i quaſi dethalamo virgo ꝓcedas habeas deforis bonū teſtimonium. femine que tuū nomen nouerint vultū neſciant. AAge clerici ſunt. inter ip̄os ſectare meliores. quia in omni cōditione.radutimisſunt mixta peſſima. Ne ad ſcribendū cito ꝓſī ducaris inſania. Multo tꝑe diſce quod doceas.Iterum de eodem.Ecredas laudatoribꝰ tuis. īmo irriſoribꝰ tuis. aurem ne libēter accomodes qucum te adulatōnibꝰ fouerint. quo dāmodo impotemmentis effecerint. ſi ſubito reſpexeris. aut ciconiaꝝ dep̄hendas ptꝰte colla curuari. aut manu auriculas agitari aſini. aut eſtuanteꝫ canis ꝓtendi linguā. Nulli detrahas. nec in eo te ſanctū putes ſi ceteros laceres. Accuſamꝰ ſepe qḋ facimꝰ. cōtra noſmetip̄os diſerti. in noſtra vicia inuehimur. muti de eloquentibꝰ iudicātes. Teſtitudineo grūnius incedebat ad loquendū gradu. interualladam vix pauca verba carpebat vt eum putares ſingultire ꝓloqui. Qui multos increpare ſolitus. multū in eſcam reſolutꝰ erat factoqꝫ cuneo circūſtrepentiū garruloꝝ ꝓcedat in publicū. intus nero foris cato. Totꝰ ambiguꝰ vt ex cōtrarijs diuerſiſqꝫ naturis vnūmonſtrū nouāqꝫ beſtiā diceres eſſe cōpactam. Iuxta illud poeticum. Prima leo. poſtrema draco. mediaqꝫ chimera. Nunqꝫ ergotales videas nec huiuſcemodi homībꝰ appliceris. qͣꝫ repente veniet ꝑditio eoꝝ. Et ruinā vtriuſqꝫ quis nouit. tam ſcꝫ eius loquiqͣꝫ illius qui audit loquentē. Ueritas angulos amat. nec queritſuſurrones. Aduerſus p̄ſbiterū accuſationē cito receꝑis. Noneſt em̄ facile de ꝑfecta etatē credendū: quā vita p̄terita defendit. honorat vocabulū dignitatis. Uerū quia homīes ſumus. interdum contra annoꝝ maturitatē pueroꝝ vicijs labimur. Si me viscorrigi deliquētem. aꝑte increpa. tm̄ ne occulte mordeas. corripiatme iuſtꝰ in miſcd̓ia. Quid em̄ mihi ꝓdeſt ſi mala mea alijs referasſi me neſciēte peccatis meis īmo detractionibꝰ tuis aliū vulneres.cum certatim omnibꝰ narres. ſic ſingulis loquaris quaſi nulli alterdixeris. hoc eſt me emendare. ſed vicio tuo ſatiſfacere. Utinaꝫ renūciamus ſeculo volūtatis ſit. neceſſitatis. paupertas habeat expetita gloriā. illata cruciatū. ceterū iuxta miſerias huiustꝑis. vbiqꝫ gladios ſeuientes. Satis diues eſt qui pane indiget. Nimiū potēs qui ſeruire cogit̉. Sanctꝰ exuꝑius toloſe epiſcopus. vidue ſareptenis imitator eſuriens paſcit alios ore pallēte ieiunijs. fame torquet̉ aliena. omnēqꝫ ſubſtantiā xp̄i viſceribuserogauit. Nihil illo ditiꝰ qui corpꝰ domini caniſtro vimineo. ſāguinem portat in vitro. qui auariciā eijcit de tēplo. qui abſqꝫ funici increꝑatōe cathedras vendentiū colūbas id eſt dona ſpū mēſas ſubuertit manone. nūmularioꝝ era diſpſit. vt domꝰ deidomꝰ oratōnis vocaret̉. ſpelūca latronū. Huiꝰ ē vicino ſectare veſtigia. ſi habeas ſubſtantiā. vēde da pauperibꝰ. ſi habestrādi onere liberatꝰ es. Nūdū xp̄m nudꝰ ſequere. durum grandeSifficile. ſed magna ſunt p̄mia. a ſenibꝰ ſapiētia potiꝰ expetēda eſt qͣꝫ eloquētia. .xxv.Idem ad nepotianū de vita clericoꝝ.Auid frigidꝰ ſenex obuolitur veſtimentis niſi cōplexū adoleſcentule tēpeſcit. Que ſit iſta ſunamitis vxor. virgo feruēs vt frigidum calefaceret. tam ſancta vt calentē ad libidinem non procaret. Exponat ſapientiſſimus ſalomon patris ſui delicias. pacificus bellatoris viri narret amplexus. Poſſide ſapientiaꝫ. poſſidintelligentiam. ama illam ſeruabit te. Omnes pene virrūtes corporis mutant̉ in ſenibus creſcente ſola ſapientia decreſcunt cetere. Ieiunia vigilie elemoſine huc illucqꝫ diſcurſus. ꝑegrinoꝝ ſuſceptio. defenſio pauperum. ſtandi in oratione ꝑſeuerantia. viſit atio languentium. labor manum. cuncta que corpus exercenturfracto corpore minora fiunt. Nec dico in iuuenibꝰ ſemper frisat ſapientia que in pleriſqꝫ ſenibꝰ etate marceſcit. ſed adoleſcentia multa corporis bella ſuſtineat. inter incentiua viciorum. carnis titillationes. quaſi ignis in lignis viridibus ſuffocetur. vt ſuumnon poſſit explicare fulgorem. Senectus vero eoruꝫ qui adoleſcetiam ſuam honeſtis artibus inſtruxerunt. in lege domini meditati ſunt die ac nocte. fit doctior etate. vſu certior. proceſſu temporſapientior. veterum ſtudiorum dulciſſimos fructus metit: Et ſapiens ille vir grecie temiſtocles. cum expletis. cvij. annis ſe mori ceneret. dixiſſe fertur ſe dolere tunc egrederetur ē vita. quādo fapere cepiſſet. Porro ſunamitis lingua noſtra coccinea dicitur. vtſignificet calere ſapientiam. diuina lectione feruere. Quorſū hectam longo repetita principio. Ne a me queras declinationes pueriles ſententiarum floſculos. verborum lenocinia. per fines capitulorum ſingulorum. acuta quedam breuiterqꝫ concluſa.lan