Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

ctus ſum in gratia dei. tanqͣꝫ ſi filiam meā inueniſſem. Cōmendāſqꝫ ſe or̄onibꝰ fratruꝫ reuerſus eſt in domū ſuam..lxxviij.aliter tandē mortuam eam agnouit.Omplens aūt ſmaragdꝰintra cellam. xxxviij. ānos. Cum tandē in infirmitatemdecidiſſet. introiens ad paphūciꝰ. cepit eum deoſculari clamās dicēs. Heu me vbi ſunt verba tua dulcia. quibꝰ mihifiliam meā videndā ꝓmittebas. Ecce ſolā illam videbo. ſed te quē ꝯſolationē habebā amitto. Cui ſmaragdus ait. Iaꝫ pone finē triſticie. Recordare qꝛ iacob manifeſtauit deꝰ ioſeph queꝫquaſi mortuū lugebat. Cūqꝫ iam diē ſue dormitōis inſtare ꝯgnoſceret dixit ei. Quia deſideriū meū deus adimpleuit. vſqꝫ in finēviriliter certādo ꝑduxit. nolo te iam eſſe ſollicitū filia tu a eufroſina. Ego em̄ ſum illa miſera. tu es pater meus. corpꝰ meuꝫ nudari lauari ab alio non ꝑmittas. ſed teip̄m hoc facias. Et qꝛ in ingreſſu meo ꝓmiſi abbati me multas poſſeſſiones habere. ſi ꝑdurare poſſem in hūc locū eas adducere. tu imple qd̓ promiſi orame. hec dicens tradidit ſpiritū. Qd̓ cum paphucius audiſſet vidiſſet. ꝯmota ſunt viſcera eius. cadēs in terrā factus eſt qͣſi mortuus. Accurrēs aūt agapitus vidēs ſmaragdū defunctū paphūcium iacentē ſemiuiuū. ꝓiecit aquā in factem eius. leuauit. quidixit ei. Dimitte me vt hic moriar. ſurgenſqꝫ lamentari cepit cumfletū dicens. Heu me filia mea dulciſſima. quare antea te manifeſtaſti mihi. vt ego quoqꝫ tecū ſponte ꝯmorarer. Audiēs agapitus cauſaꝫ agnoſcēs currens nūciauit abbati. Qui veniēs concidit ſuꝑ eam. eiulās dicens. Eufroſina ſponſa xp̄i. ne obliuiſcaris ſeruoꝝ tuoꝝ. ſed ora nobis ad dn̄m hieſum xp̄m. iuſſit vtꝯgregatis fratribꝰ honore debito ſepeliret̉ corpus. Quidā aūtfrater qui vnū oculū amiſerat. oſculatus eſt vultū eius lacrimis.ſtatimqꝫ vt eam tetigit. oculus eius reſtitutꝰ eſt. Pater vero eiꝰ ineodem monaſterio ꝯuerſus factꝰ eſt. plurimā ſubſtātie ſue ꝑtē ibidem offerēs. Uixitqꝫ in ſancto ꝓpoſito annis. x.Documenta quorūdam patrum de modo viuendi. .lxxix.tor.Oſt geſta quorundā ſanyctorum quoꝝ tꝑa ignoramꝰ. libet etiā dicta quorundāpatrū moralia de modo viuendi inſerere que de diuerſis locis ſparſa collegimus. Ex dictis patrum. Dixit abbas ioſeph tres ordines ſunt honorabiles in ꝯſpectu dei. Primꝰ quādo homo infirmat̉ temptatōes ei adijciunt̉. gr̄arūactōne ſuſcipit eas. Scd̓us quādo aliquis omnia opera ſua facit mūda coram dn̄o nihil habens humanum. Tercio quādo aliquis ſedet inſubiectione p̄ceptis ſpūalis patris obedit. omnibꝰ ꝓprijs renunciat voluntatibꝰ. Abbas iohānes moreret̉. petentibꝰ fratribꝰab eo aliqd̓ verbū ꝯpendioſuꝫ loco hereditatis. Ingemiſcens ait.Nūqͣꝫ feci ꝓpriā voluntatē. nec aliquē docui. qd̓ primꝰ fecerim. Senex quidam fratri interrogāti quid faceret ait. ſunt omnia oꝑa noſtra equalia. Nam abrahaꝫ hoſpitalis fuit. deus erat eo. Et helyas quietē diligebat. deus erat eo. Et dauid humilis erat. deꝰ erat eo. Qd̓ ergo vides animā tuā ẜm deū vellehoc fac̄. cuſtodi cor tuū. Dixit abbas ſyſoi. eſto ꝯtēmptibilisvoluntatē tuam curas ſeculares poſt tergū ꝓijce. tūc habebisrequiē. Dixit ſenex ne habeas amiciciā cum muliere. neqꝫ cumpuero. neqꝫ cum hereticis. Interrogatus eſt ſenex a fratre. quomōinuenio deū. vtrū in ieiunio. vel in laboribꝰ. vel in vigilijs aūt miſericordia. Et reſpōdit. In his omnibꝰ diſcretione. Dico em̄ tibimulti afflixerūt carneꝫ ſuam. qꝛ ſine diſcretione abierūt vacui. osnoſtrum de ieiunio fetet. ſcripturas omnes didicimus. qd̓ deusinquirit habemus humilitatē ſcꝫ caritatem. Frater requiſiuitabbatem agathonē. volo in ꝯgregatione manere fratribꝰ. quomodo habitem ipſis. Reſpōdit. Qualis primo die ingrederistalis etiā reliquos dies ꝑagas humilitate. Frater dixit cuidāſeni. Abba volebā inuenire ſenem aliquē iuxta voluntatē meammorari cum ip̄o. Et dixit ei ſenex. vt tu ſequaris voluntatemſenis illius ſed vt ille tuā ſequat̉. Dixit ſenex. debet monachusquotidie mane ſero intra ſemetip̄m ſollicite inquirere. quid totam diē fecerit eoꝝ que vult deus quid. Theodorꝰ in his tribus excellebat in nihil poſſidēdo. in abſtinēdo. in homīes fugiēdo.Lucius ait ad monachos euchitas. laboro oro ſimul. dicēsin laborando. miſerere mei deus. dormio oro ſimul. dans alicuipauperi de labore meo. qui orat me quando dormio. Agathoait. homo ſimilis eſt arbori corꝑali. cuiꝰ labor folia. interior cuſtodia fructus. Arſeniꝰ orviſus eſt a fratre quaſi totus igneus.Ad facta eſox dicēs. Ueni oſtendam tibi operahominū. egreſſilit ethiopē incidentē ligna. ardentē ſarcinequā ferre poterai ſuieccata peccatis addunt. Oit iterū temij. duos homīesjntes in equis por-

tantes lignū tranſuerſuꝫ ꝓpter qd̓ poterāt intrare. Hi ſunt inquit vox qui portant iuſticiā cum ſuꝑbia. Et vidit iteꝝ hominemſtantē ſuꝑ lacū implentē ex aqua vas. effundentē in ciſternātuſam. Hi ſunt inquit qui habent bona aliqua. ſed malis ꝑmixta. Quidā ductꝰ eſt ad arſeniū. ſenex more ſolito poſt orationentacuit. Poſtea idē ductus eſt ad moyſen ex latrone ꝯuerſum. quibenigne ſuſcepit. Interrogatꝰ frater quis ei melior videret̉. ait.Mihi interim hic melior videt̉. qui nos tam bene ſuſcepit pauitEt orauit quidē frater ad dn̄m dicēs. Dn̄e vnus iſtoꝝ ꝓpter nomen tuū omnes homīes fugit aut videre aūt ꝯpellere. Alter propter nomen tuū omnibꝰ ꝯmunis ē. Et ecce illi oſtenſe ſunt due naues fluuiū in quaꝝ vna nauigabat arſeniꝰ cuꝫ ſilentio reqͥe. Inaltera moyſes in cuiꝰ ore angeli fauū mellis in dentibꝰ inferebat Dixit abbas paſtor. Nōe ꝑſonā tenet nihil poſſidentiū. iob tribulatoꝝ. daniel diſcernentiū. hee ſunt tres actōnes monachi. Idodium duarū rerum facit monachū. odium ſcꝫ carnalis repauſatōnis. vane glorie.De ꝯtemptu vel amore pecunie..lxxx.Uidā frater habēs euagelium vendidit illud dicēs. Ip̄m verbum vendidi qd̓hānes mutuauit ſolidū a quodaꝫ fratre vt inde emeret linum quoiubet vende oīa que habes da pauperibꝰ. Abbas ioparet̉. Petentibꝰ aūt fratribꝰ linū ad veſtes ſuas libenter dabatPetente aūt fratre ſolidū cum haberet. abijt ad abbatē iacobum diſpenſatorē. inuenit in via ſolidū iacenteꝫ. facta oratione ꝯtigit illū. ſed redijt in domū ſuā. ſimiliter ſcd̓o tercio iuit. inuenit ꝯtigit. Cōtriſtato aūt fratre ſolido ſuo. abijt ſenex inuenit. facta oratōne attulit queſiuitqꝫ vtrum aliquis amiſiſſet. inuento cuiꝰ eſſet reddidit ei. Frater quidā ſeculo renunciarpauca tamen ſibi retinēs venit ad baſiliū. cui ille. ſenator eſſe deſtitiſti. monachū feciſti. Quidā rogauit ſenem vt pecuniaacciperet in neceſſitates. qui noluiſſet. dixit alter. Accipe in vſuspauperū. Cui ſenex. duplex eſt tūc mihi obprobriū. qꝛ cum indigeā accipio. aliena tribuens vanā gloriā colligo. Obtulit ꝙͥdaꝫ ſeni pecuniā qꝛ ſenex leproſus infirmꝰ erat. Cui ſenex. poſlxx. ānos venis mihi auferre nutritorē meū. Quidā greciuerunt ad oſtiuꝫ mulieris vidue. videnteſqꝫ filiā eius nudā. obtulerunt ei veſtimētuꝫ nūmos. que noluit acciꝑe nūmos dicēsmater eiꝰ in die inuenerat quid oꝑaret̉ vnde māducarēt. Qudam ortulanꝰ totū laborem ſuū effudit in elemoſinā. vix victū ſbi retinuit. Poſtea ſathana inſtigante collegit lagenā nūmobus in ſenectute vteret̉. Cōtigit aūt vt putrefieret pes eius. ꝯſuptiſqꝫ omnibꝰ nūmis in medicos ſine ꝓfectu ad vltimū ꝯſilio boni medici voluit pedē incidi. in eadē nocte rediens in ſeip̄m. inmuit de peccatis ſuis. ſtetit angelus dicens. vbi ſunt numi quoscollegiſti. vbi eſt ſpes eoꝝ. Tūc intelligēs ait. Peccaui domineignoſce mihi āmodo faciā. Tūc angelus tetigit pedē eiꝰ ſanatus eſt. Et rediēs medicus. inuenit en in agro operantē. benedixit deū. Abbas theodorꝰ machario dixit. habeo tres codicesꝓficio ex lectōne eoꝝ. ſed fratres petūt eos ad legenduꝫ ip̄ificiūt. Reſpondit ſenex. boni quidē ſunt. Sed maiꝰ omnibꝰ eſt nihil poſſidere. Qd̓ audiſſet. vadit vendidit codices dedit indigentibꝰ p̄ciū. Gelaſius habebat codicē ſolidoꝝ. xviij. cōtinebat em̄ vetus nouū teſtamētuꝫ. erat penitꝰ in eccleſia. vt vellet de fratribꝰ legeret. Quē furatus quidā expoſuit ad vendendūemptor aūt dixit ei. vt dimitteret oſtēdere alij ſi tantū valeret.oſtendilaſio. qui ait. emē illū qꝛ bonus eſt tantuꝫ valet qd̓ille retulit venditori. Cōpūctus ille retulit illū ad gelaſiū. qui nobat reciꝑe. coegit vt reciꝑet.lo deachiaurū nūmos. quicqͥd volebat tātdo ne furaret̉. Ille aut ꝯtinens ſe. iuſſus eſt a ſenibꝰ expelli dicentibꝰ. Frater infirmitatem carnis patiens ſuſtinēdus eſt. Qui aūt furatur āmus expellendus eſt.De ꝯtemptu carnalis affectus..lxxxj.Uidā monachus ad euꝫui nūciauerat ei patrem ſuuꝫ eſſe mortuum. ait.blaſphemare. qꝛ pater meus īmortalis eſt. Frater quidam voluit̉ videre ſororē ſuā in monaſterio egrotante. que nolēsei p̄bere occaſionē. ait cuidam. Uade dic fratri meo eat in domum ſuam oret me. qꝛ cum xp̄i gratia videbo in regno celerum. Etiā abbas iohānes habebat ſororē. que ex infantia ī ſancto ꝓpoſito ꝯuerſabat̉. ip̄a eum erudiuit docuit. vt relinqueret ſeculi vanitates. Ingreſſus in monaſteriū. xciiij. ānos ē egreſſusIlla vero nimis deſiderabat eum videre. frequēterqꝫ mittebat adeum epl̓as. vt ante exitum de corꝑe veniret ad. vt in caritate xp̄ille aūt excuſabat ſe. Iterum ſcride p̄ſentia ſibinuicem letarenrire ad me. neceſſe eſt vt egopſit ad eum dicens. qꝛ ſin