igit̉ eas in media ciuitate expectabāt gloriā. Et circa horam nonāferebat̉ mortuꝰ in grabato. Iudas aūt gaudio repletꝰ. poſuit duas cruces ſuꝑ eū ⁊ nō ſurrexit. Impoſita aūt tercia cruce dn̄ica. ſtatim ſurrexit. Omneſqꝫ qui aderāt glorificabant deū. Sed oīm bonoꝝ ſemꝑ inuidus dyabolꝰ cū furore vociferabat̉ in aere dicens.O ih̓u nazarene om̄s traxiſti ad te. Et ego qui prius ꝑ iudam traditionē feci nūc ꝑ iudam eijcior. Tūc beata helena p̄cioſam cruceꝫin loculo argēteo collocauit. ⁊ eccleſiā in ip̄o caluarie loco ꝯſtruxit.demandās omībus chriſticolis. diem in qua inuēta eſt ſancta cruxcelebrare. v. non̄. maij. ¶ Rufinꝰ in hiſtoria eccleſiaſtica. x. li. Tūcregina voti ſui compos effecta templū mirificum in eo loco in quocrucem reppererat regia ambitiōe ꝯſtruxit. Clauos quoqꝫ quibuscorpꝰ dominicū fuerat affixū portat ad filiū. ex quibꝰ ille frenos cōpoſuit quibꝰ vtebat̉ ad bellum. ⁊ ex alijs galeā bellicis vſibꝰ aptaꝫfert̉ armaſſe. Ligni ꝟo ipſiꝰ ſalutaris partē detulit filio. parte ꝟothecis argenteis conditā dereliqͥt in loco que etiā nūc ad memoriāſolicita veneratiōe ſeruatur.De frumentio ⁊ ediſio pueris in india captiuatis. .xcvj.Rufinus vbi ſupra.N ea diuiſiōe orbis terre¶ ta eſt. thome ꝑthia ⁊ matheo ethiopia. eiqꝫ adherensque ad p̄dicandū verbū dei. ſorte ꝑ apoſtolos celebraciterior india bartholomeo dicit̉ ſorte decreta. inter quaꝫ ꝑthiāqꝫmedia ſed longo interior tractu india vlterior iacet. ml̓tis varijſqꝫlinguis ⁊ gentibꝰ habitata. Quā velut longe remotā. nullus apl̓ice p̄dicatiōis vomer imp̄ſſerat. que cū tꝑibꝰ cōſtantini. tali quadāex cauſa ſemina fidei prima ſuſcepit. metrodorꝰ quidā ph̓us inſpiciendoꝝ locoꝝ. ⁊ orbis ꝑſcrutandi gratia vlteriorē dicit̉ indiā penetraſſe. Cuiꝰ exemplo inuitat̉ etiā metropiꝰ quidā tiriꝰ ph̓us. ſil̓rex cauſa adire indiam voluit habens ſecū duos puerulos quos literis ſibi ꝓpinquos imhuebat. quoꝝ iunior ediſius. alter frumētiꝰvocabat̉. Moris aūt eſt vrbi barbaroꝝ vt ſi quādo fedus ſibi cuꝫromanis turbatū vicine nunciauerūt gentes. omnes qui apud eosex romanis inuēti fuerint iugularent̉. Inuadit̉ nauis ph̓i. cūcti cuꝫip̄o ꝑiter puniunt̉. pueruli reperti ſub arbore meditātes. ⁊ lectiōesſuas parātes barbaroꝝ miſeratiōe ſeruati ducunt̉ ad regem. hoꝝille alterum. id eſt ediſium ſibi ꝑincernā fecit. frumentio ꝟo quemquaſi ꝑſpicacē dep̄henderat. ⁊ prudentē. ratiōes ſuas ſcriniaqꝫ cōmiſit. ex quo ⁊ in honore magno apud regē habiti ſunt ⁊ amore¶ De cōuerſione indorum per frumentium ⁊ hiberorum ꝑ quādam captiuam. Ubi ſupra..xcvij.T vero mories rex vxorēcum ꝑuulo filio regni reliquit heredem. Adoleſcentibꝰautem quid vellent agendi dedit liberā facultatē. quostamē regina ſuppliciter exorat. tanqͣꝫ que nihil haberet in toto regno fidelius vt ſecū vſqꝫ quo adoleſceret filius regēdi regni ſollicitudinē partirent̉. Et p̄cipue frumentiꝰ cuiꝰ prudentia ad moderādum ſufficeret regnū. Naꝫ alius fidē puram ⁊ ſobriam mentē ſimpliciter exhibebat. Idqꝫ dū agerēt. et regni gubernacula frumētiꝰhaberet in manibꝰ. deo mentē eiꝰ ⁊ animos inſtigante. requirere ſolicitus cepit. ſi qui inter negociatores romanos xp̄iani eſſent. ⁊ ip̄ispoteſtateꝫ maximā dare ac monere. vt cōuenticula ꝑ loca ſingulafacerent. atqꝫ romano ritu oratiōis cauſa ꝯfluerent. Et ip̄e multomagis eadem facere. ⁊ ita ceteros exhortari fauore ⁊ beneficij. inuitare. p̄ſtare qͥcqͥd opportunū fuiſſet loca de edificijs aliaqꝫ neceſſaria p̄bere ⁊ omī modo geſtare. vt chriſtianoꝝ īibi ſemē exurgeretſed cum adoleuiſſet regius puer. qui ꝓcurationē regni gerebāt. expletis omnibꝰ ⁊ ex fide traditis. multū licet detinentibꝰ ⁊ rogantibꝰvt manerent regina ⁊ filio. ad orbē tamē noſtrū denuo reuertunt̉.Et ediſio feſtinante tirum parentes ꝓpinquos reuiſere. frumentiꝰalexandriam pergit. dicens equum non eſſe occultare opus dominicū. Igit̉ rem omnē vt geſta eſt exponit epiſcopo. ac monet vt ꝓuideat virū aliquē dignū. quē congregatis iaꝫ plurimis chriſtianiset eccleſijs ꝯſtructis in barbarico ſolo epiſcopū mittat. Tūc athanaſius qui nuper ſacerdotiū ſuſceperat. in cōſilio ſacerdotū frumētiū ip̄m tanqͣꝫ ſpiritu dei plenū attentius cōſiderans. ei ſacerdotiūtradidit. eūqꝫ redire cū dn̄i gratia vnde venerat iuſſit. Qui cū epiſcopus perrexit ad indiam. tanta ei data eſſe a deo virtutuꝫ gratiadicitur. vt ſigna ꝑ eum apl̓ica fierent. ⁊ infinitus barbaroꝝ numerus ad fidē cōuerteret̉. hec nos ab ip̄o ediſio tiri p̄ſb̓ro poſtmodūfacto. qui frumencij comes fuerat didicimꝰ. Per idem tempꝰ etiāhiberoꝝ gens cōuerſa eſt. ꝑ quādam captiua xp̄ianā apud eos repertā. Apud quos moris eſt. vt ſi paruulꝰ egrotat. circūferat̉ a maulas domos. ſi qd̓ forte remediū in aliqua domo poſſit intre ꝑꝫ mulier quēdā paruulū ſuū ꝑ om̄es circūtuliſſet. Tāuenire.dem venitle ſolaſe illū ſanauit. Qd̓ peruenit adreginā. quātē ſanauit. Rex autē quadā die dū ve

naretur oberrans ſolus in locis obſcuriſſimis ait. Si vere deus eſtchriſtus ille queꝫ vxori mee p̄dicat captiua. Nunc me de tenebrisiſtis liberet. ⁊ ip̄m cū omībꝰ mihi ſubiectis colam. Qd̓ ita factū eſt.In eccleſia ꝟo noua faciēda columnā que nullis viribꝰ erigi poterat ip̄a captiua ſola or̄one erexit. ⁊ in locū ſuū cōſtituit.De reuocatiōe arrij ab exilio ⁊ eius fallacia. .xcviij.Ubi ſupra.Oſtqͣꝫ autē helena ex hacluce diſceſſit. ꝯſtantia tunc licinij derelicta fratris auguſti ſolacijs vtebat̉. Huic accidit p̄ſbiterū quēdaꝫ venire in noticiā latenter partibꝰ arrij fauentē. Sed is pͥmo nihil oīnode his apud ſororē principis voluit aꝑire. Ubi ꝟo multa familiaritas copiā tribuit. paulatim ſermoneꝫ cepit aſꝑgere. Inuidiā dicens arrio generatā. ⁊ ꝓ ſimultatibꝰ priuatis epiſcopū ſuū rem cōtentioſe exagitaſſe. emulatiōis ſtimulo confixū. ꝙ arrius apud plebem ſatis charus haberet̉. Hec atqꝫ huiuſmodi alia. frequentiusſuggerēs animos ꝯſtantie ſuos efficit. Que cū die obitura viſitaret̉ a fratre. atqꝫ ab eo blande religioſeqꝫ ꝯpellaret̉ extremā dicit̉ab eo gratiā popoſciſſe. vt p̄ſbiterū in familiaritateꝫ reciꝑet. ⁊ queſibi ab eo ꝓ ſpe ⁊ ſalute ſuggererent̉ audiret. Se quidē iam ex lucediſcedente nihil curare. ꝓ fratris ꝟo ſtatu eſſe ſolicitā ne forte proinnocentiū penis regni ſui pateret̉ excidiū. Quibꝰ ille monitis a ſorore ſuſceptis. ⁊ fidelē ꝓ ſe germane ſolicitudinē credēs. accōmodauit aurē p̄ſb̓ro. interim ⁊ accerſiri de exilio arriū iubet. Ut quēadmodū de fide ſentiret exponeret. Tum ille fidē cōſcripſit. que nōquidē ſenſum noſtrū. tamē ꝟba noſtra cōtinere ꝓfeſſionēqꝫ videret̉. miratus quidē eſt imꝑator. ⁊ putauit vnā eadēqꝫ in ip̄ius ⁊ cōcilij dudū geſti expoſitōne ſententiā cōtineri. tamē in nullo relaxatanimi vigorē. ſed rurſus eum ad cōcilij remittit examē. quoniā addedicationē hieroſolimoꝝ. ex omni orbe cōuenire ſacerdotes inuitabant̉. ⁊ facile quidē receptꝰ eſt a fautoribꝰ ſuis. ſed vbi alexādriāꝑrexit. ibi omne eius inceptū fruſtratū eſt. qꝛ dolis apud ignorāteslocus eſt. ſcientibꝰ ꝟo dolū intēdere. nihil eſt aliud qͣꝫ riſum mouere. Interea dū hec apud alexandriā fruſtra agitant̉. Uenerabilisauguſtus in ſuburbana villa nichomedie. xxxj. imꝑij ſui anno defunctus eſt. Libris de ſucceſſiōe romani orbis teſtamēto heredibſcriptis. Quo ī tēpore quādoquidē ꝯſtātius cui oriētis regnū decreuerat p̄ſens nō erat dicit̉ ſecreto accerſiēs p̄ſbiterū quē a ſororecōmendatū ſupradiximꝰ. ⁊ exīde familiarit̓ habitū tradidiſſe ei teſtamētū qd̓ ſcripſerat. ⁊ obteſtat̉ ſub ſacramēto ne vlli niſi cōſtantio cū veniſſet in manꝰ traderet. Cui etiā ꝙ eunuchi qui erāt in palatio fauebāt arte iudicio de imꝑatoris morte ſupp̄ſſo vſqꝫ ad cōſtantij imꝑatoris p̄ſentiā. multis noua tēptantibꝰ oppreſſis reſtitute integreqꝫ manſere. Cū ꝟo cōſtantius affuiſſet depoſitū p̄ſbiterreſtituit. Cuiꝰ bn̄ficij gratia imꝑator regni cupidus ita ei deuincteſt. vt qui imꝑare cūctis ambiret ab illo ſibi imꝑari equanimit̉ pateret̉. Ex quo deuincto ſibi imꝑatore. cepit de arrij reſtitutiōe ſuggerere. ⁊ nolētes acqͥeſcere ſacerdotes vt cogeret ꝑſuadere.xcix.De ſancto inuentio confeſſore.Ex geſtis eius.O tēpore floruit ſanctusinuentiꝰ. qui quōdā iuuenis ſamaritanꝰ paganis parētibꝰ ortus. in xp̄m credidit ad p̄dicatōnē beati grecū apud antiochiā p̄dicaret. Poſtea ꝟo ꝑ gradꝰ ordinis aſcedvſqꝫ ad ſacerdotiū reuerſus ad parētes ſuos. cōuertit eos ad fideꝫchriſti ⁊ baptizauit relictiſqꝫ eis receſſit. Cui in itinere dormiēti apparuit angelꝰ dicēs. vt reuerteret̉ theſſalonicā. ⁊ ydola daciani ſigno crucis ibi cōtereret. eiuſqꝫ filiā cleopatroniā a demonio liberaret. Qd̓ ⁊ factū ē. baptizauitqꝫ eā cum. cc. fere homībꝰ. Illa ꝟo deſuo patrimonio miſit duo candelabra beato petro. ⁊ alia vtenſilia.ꝑ beatū benedictū epiſcopū. ⁊ ꝑ ſanctū inuentiū. Quibꝰ romā entibꝰ cū deficeret victus exiuit d̓ mari piſcis magnꝰ. ⁊ in litore ſtetitqui captus ab eis. ꝑ totā hebdomadā ad victum ſuffecit. huic ſancto inuentio abſtulit aliquādo quidā miles raptor cum ſocijs ſuisveſtimentū ſuū de quo factum eſt tale miraculū. Nunqͣꝫ venūdaripotuit. ⁊ vbicūqꝫ in nocte erat. ibi d̓ claritate ip̄ius magna lux eratCū aūt in aſia rex quidā rictionarꝰ ſurgēs contra xp̄ianos exardeſceret. ⁊ ſecū deferēs nazareth deū ſuū romanas ꝑtes vaſtaret. dueſſet in longobardia. lōgobardis nimis timētibꝰ tulit p̄fatus milesveſtimentū illud ad eccleſiā beati petri. Quo cū veniſſet rictionarus facto de celo magno tonitruo. ⁊ ignitis cathapultis volantibꝰinterfectus eſt cum omni exercitu ſuo. Et hoc factum eſt poſt. xxx.annos poſtqͣꝫ idem veſtimentū ſancto fuerat ablatum. Abſtulerataūt idem miles eidem ſancto cum illo veſtimento quaſdā reliquidēde ſancta cruce. ⁊ de ſancto bartholomeo. Uixitqꝫ beatus inuētivſqꝫ ad tempus ſancti hilarij pictauienſis. cui de exilio reuertentiobuiam pictauis iuit. a quo etiaꝫ caſtellum grauionē petijt. ad ma-