Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

Liber.XIIII.

ſi dijs ſacrificaueris magnos a me honores et diuitias ꝯſeq̄rislentē itaaut certe ſi oblata reſpūeris diris ſupplioqꝫ iuſſit rex in eculeo ſuſpendi. vſqꝫ ad nudatcōſtaruꝫ vnguibꝰ laniari..xxv.Saſſio ſanctarum nicete acquiline.Unc ſuggeſtū eſt regi vtuas formoſas mulieres. ad faceret ītroduci. Quofacto vir ſct̄us in orōne ꝓſternit̉. et cum a meretricibꝰplauſu manuū. amplexibꝰ vrgeretur. Surrexit ait illis. Quidvultis cur inducte eſtis. At ille vultꝰ eius claritate ꝑterrite dixerunt. Miſerere nr̄i ſancte chriſtofere vt in deū quē p̄dicas poſſimus credere. qꝛ huc introducte ſumꝰ. vt ſicut multos decipimꝰ ita te ad ydolatriā traheremꝰ. Tūc chriſtoferus blande eis rn̄dit. eteas ad xp̄m p̄dicādo ꝯuertit. rex audiſſet. iuſſit eas ſibi qͣntorius pn̄tari ait illis. nunqͥd vos a dijs receſſiſtis illius maleficijs deos iuro. ſi non ſacrificaueritis. morte peſſima ꝑibitis. Quereſponderūt ſi dij ſunt īmolare debemꝰ. ſed iube pͥus mūdari plateas. vt om̄s ad templū deoꝝ ꝑueniāt. qꝛ nicēta acquilina ibi ſacrificare hn̄t. Quo facto plateas ornatas ad templū veniſſētdixerūt aſtantibꝰ. vt ad eas intenderēt. aſcēdentes ad ydolū iouis dixerūt. Si deus es iube qͥd faciamꝰ. qꝛ rex p̄cepit vt ſacrificemus. Cunqꝫ ydolū nil dixiſſet alligātes oīa ydola zonis ſuis deiecerunt ad t̓ram in puluerē ꝯfregerūt. dixerūt aſtantibꝰ vocatemedicos vt curēt deos veſtros. Tūc rex iratus dixit eis. Ego monui vos deos adorare non ꝯterere. teſtor aūt virtutē eoꝝ. ꝑimāvos diuerſas anguſtias tormentoꝝ. At ille dixerunt. Stulte ſierāt dij. cur a fragili ſexū ſe ꝑmiſerūt ꝯteri. Tūc iuſſu regis aqͥlinaſuſpendit̉. ligato ad pedes eiꝰ ingēti ſaxo mēbra eius oīa diſrūpunt̉. Quo facto migraſſet ad dn̄m. ſoror eiꝰ niceta ligata manus pedes in ignē ꝓijcit̉. inde exiēs illeſa ꝓtinus decollat̉..xxvj.aſſio ſancti chriſtoferi martiris.Oſt hoc chriſtoferꝰ educit̉ ꝯfluentē ad ſe ppl̓m cōfortās regi celerit̓ p̄ſentat̉.tius decollari. chriſtofeꝝ vero ferreis cathenis ligatū virgis cedi.Qui vidēs ppl̓m multū ad xp̄m ꝯuerſum. iuſſit oēs ciDeinde ſuꝑ ſellā ferreā clauis vinculis alligatū. ſuccenſo igne etiniecta pice in medio ciuitatis vſqꝫ ad cinerē cōcremari ſed repēteſella ſicut cera ꝯfringit̉. chriſtoferus ī medio ignis incolumīs adfidem ppl̓os adhortat̉. Multis credentibꝰ. rex in malicia permanens. iuſſit moralē lapidē in collo eiꝰ alligari. et plateas ciuitatisdiſtractū ligari ad ſtipitē. a militibꝰ ſagittari. Cui ſagitte nocere pſent. rex milites occide̓ ſe putarēt. expēdentes intas ei parit̓ inſultabāt. At ille imminēteꝫ eis penam eteoſiam predicat inſultantibꝰ reinſultat iuſſu regis ad decolū ducit̉. ibi finito orādi ſpacio decollat̉..xxvij.ne ſancte margarethe virginis.Ancta margaretha natain antiochia a ꝑentibꝰ gētilibꝰ nutrici tradit̉ a qua dulet defūcta matre a patre ꝓpt̓ hoc exoſa oues nutricis ſue pulcerriciter ſtudioſe nutrit̉. Adulta ſe ſpōte baptizari fecit.ma puella paſcebat. Tūc accidit q̄ndā ſeneſcallū imꝑatoris trāſire antiochiā. Qui puellā vidiſſet. iam ī amore eiꝰ vehementer arderet. iuſſit ad ſe venire. cepit ab ea nomen genus religionēqͥrere. At illa ꝯſequent̓ rn̄dit. ſe eſſe noīe margarethā genere religione xp̄inam. Tūc p̄ſes pͥma inquit duo tibi ꝯueniunt. terciuꝫ nimis diſcordat. vt puella tāpulcra tamn obiliscredat in crucifixū. qui nec ſibi nec alijs ferre potuit auxiliū. Tuncmargaretha recte prudent̓ de fide noſtra infidelitate pagauoꝝ rn̄dit. p̄ſes eius rōnibꝰ ſuꝑatus. erubeſcēs ſe victū iuſſiteam carceri mācipari. Sequēti die iubet̉ aūt ſacrificijs cōſentire.aut diuerſiſpplicijs deperire. Renuēs exuit̉ ſuſpendit̉. virgisaceriſqꝫ ad fluxuꝫ ſanguinis defectū cedentiuꝫ laniat̉. Atilla ꝟtute dei nec ſuſpirauit nec gemuit nec ſaltē vultum triſtētraxit. Et adhuc dn̄m p̄dicaret. putās ſe p̄ſes irrideri pectinibꝰferreisarnes eius vſqꝫ ad oſſa ſulcari. Qd̓ fieret ꝓptereaꝫ ppl̓us aſtans fleret. etiā ipſe p̄ſes quaſi pie ei ꝯſuleret. illaimmobmaneret: ait p̄ſes. Iam parcā. iaꝫ miſerebor.ſulentes ſibi deludit. deos blaſphemat. tormēta ꝯtemnit. in carcerem mittit̉. vt excogitatis ſupplicijs mēbra ſingula diutiꝰ puniret̉. Sꝫ ſtatim tenebre carceris īmenſo lumīe radiante fugant̉. ſꝫdyabolus vt terreret. ſubito ei in draconē mutatus apꝑet quitum ea quaſi deuoraturꝰ impeteret. ſigno crucis oppoſito ꝓtinuseūanuit̉. ſed tn̄ ille adhuc vt ei quocūqꝫ ſuaderet. in hoīem ſematauit. At illa demonē eſſe intelligens caput app̄hendit. etſub ſe ad terrā deijciēs coegit vt diceret. Cur xp̄ianos tāmultipliciter attemptaret. Qui rn̄dit naturale ſibi eſſe oꝯtra virtutuꝫ

viros. qͣꝫuis ſepe repellat̉ ab eis ſpe tn̄ deſiderio ſeducēdi. ſemper infeſtus exiſtit. Et qꝛ inuidet nobis felicitateꝫ quā ꝑdidit. Etſi hanc recuꝑare poteſt. eam alijs auferre ꝯtendit. Et his dictꝭdum virgo pedē ſubleuauit. ille ſtatim velut fumꝰ euanuit.Finis agonis eiem..xxviCla ergo ſpem accipiens miniſtꝝ iam ſecū vinceret. iam caput impioꝝ dyaboluꝫ ſuꝑaſſet. ſequēti die ꝯueniētibꝰ ppl̓is ꝟgo iudicip̄ſentat̉. ſacrificare nolens exuit̉. appoſitis ad latera facibꝰ. caro recens lacerata. vſqꝫ ad intima cremat̉ ita vt mirarent̉. qūo taꝫfragilis puella. tāta poſſet tolerare tormēta. ſed inſenſatꝰ p̄ſes dolium aqua frigida iubet impleri. et ligatā in eo diutius detineri. vtcōmutatio tormentoꝝ. pena eēt grauior refrigeriū. nouū dolorē afferret ſuppliciū nouū. ſed ligata ī aquā mergit̉. facto terremotu. omnibꝰ qui aderāt ꝑturbatis virgo illeſa egredit̉. Uidēsergo p̄ſes ex hoc miraculo ppl̓i ad fideꝫ ꝯcurrerēt. timēs ne diutius viuēs plures ꝯuerteret. decollari p̄cepit. Illos aūt qui crediderant. varijs mortibꝰ ꝯſummauit. Margaretha igit̉ impetrato orandi ſpacō. orauit pͥus ſe. Deinde omnibꝰ xp̄ianis. poſtea ꝑſecutoribꝰ ſuis. Et vt alibi legit̉ ꝑturiētibꝰ vt q̄cūqꝫ inpartu nomē eius inuocaret ſtatim edita ꝓle ꝑiculum ꝑtus euāderet. Ibi etiaꝫ. xiij. kl̓. auguſti. martirizata fuiſſe legit̉. Un̄ mirū eſt a multis. viij. an̄ diebꝰ. ſcꝫ. iij. idus iulij eius feſtiuitas celebrat̉.ſſio ſancte regine virginis.xxixReterea ſub olibrio paſſa ē ſancta virgo regina. clemētis cuiuſdaꝫ gētilis vnica filia que eſſet annoꝝ. xv. audiēs ſanctoꝝ certamina. totā ſpem habebat in dn̄o. Tranſiens aūt olibrius de maſſillain aleſiam ciuitatē ſedens in curriculo ſuo vidēs eam ſpecioſaꝫ nimis. iuſſit dep̄hendi ꝯcupiſcētia eiꝰ illectꝰ. At illa orōne p̄miſſaꝯſpectui eius p̄ſentata. genus nomen ac ꝓfeſſionem int̓rogata.Dixit ſe eſſe ingenuā noīe reginam. ſancte trinitatis cultricē. Cuip̄fectus dixit. Ergo obtines nomē galilei illiꝰ vel nazarei. Reginadixit etiā obtineo ſi digna ſum. inuocet̉ dn̄s meus xp̄us ſuꝑ meet obumbret ꝓtegat velut ſuā ancillā. Tūc iuſſit impius p̄fectꝰcuſtodiri eam vſqꝫ veniret ad ciuitateꝫ. p̄cepit eam reduci incarcerem vſqꝫ immolaret. ſic publice audiret eam. Ingreſſusaūt ciuitatē aleſiam dijs ſuis īmolauit ſedēs publice tribunalipuellaꝫ adduci iuſſit. Uidenſqꝫ pulcritudinē eiꝰ. diſſolutꝰ ē ſpūseius ſuꝑ vehement̓: dixit ei. Cognoſce deos o iuuēcula. qꝛ miſereor pulcritudini teneritudini tue. multas pecunias habebisa me. bn̄ tibi erit cunctis puellis. Alioqͥn plagas penas peſſimas ſuſtinebis corpꝰ tuū teneꝝ gladij ignes fortiores ꝯſumēt.Que interrita ꝯſtant̓ in cōfeſſione xp̄i ꝑmane̓t. iuſſit expoliari in eculeū aſſumi ſubtilibuſqꝫ virgis cedi. At illa ī eculeū extēſadolorē ſentiebat. ſꝫ reſpiciēs in celū dicebat. In te dn̄e ſperaui ꝯfundar ineternū. Cunqꝫ cederet̉ mēbra eius tenera virgetiles incidebāt. ſanguis multus decurrebat. ita vt aſtātes flerentamariſſime ſuꝑ. dicebāt ei quidā. O qualē decorem ꝑdis ꝓpt̓incredulitatē. Conſenti ſacrifica. vt poſſis euadere tormēta. Regina dixit. o mali cōſiliarij. o ꝯſilia malaꝝ cogitatōnum ꝯſentō ſacrifico. xp̄m ih̓m qui me ꝯfortat habeo. Iratꝰ p̄fectus iuſſiteam exungulari. a carnificibꝰ lacerari. Oitera eiꝰ exungulabant. vt etiā impius crudelctus debi faciem cooꝑiret auerteret ſe. Sil̓r et aſtātes lacrimabantdētes carneseiꝰ exterminatas..xxx.Conſummatio agonis eius.Ixit aūt prefectꝰ quid eſtregina. neqꝫ tu tibi potes miſereri. Ecce caro tua ext̓minata eſt mēbra tua inutilia facta ſunt. Conſentimihi ſacrifica. Impoſſibile eſt te ſine tormētis trāſire. ſi mihiobedieris. Que eius ꝟba deſpiceret. eūqꝫ inſipientē infeliceꝫvocaret. iuſſit deponi in carcerē duci. vbi oraſſꝫ. ſubitolumba apparuit. crux in celū erecta ē. vſqꝫ ad locū vbi puella ſtabat. colūba ſtās ſuꝑ crucē dicebat. Aue regina vnguentū ſuauitatis orōnem referes. ꝑata etem̄ eſt tibi corona gl̓ie. aꝑtus ē tibiꝑadiſus eris reqͥeſcens patribꝰ tuis. Tūc illa gl̓ificauit deum.Mane at̄ iudici p̄ſentata nollet ei ꝯſentire. iuſſa eſt expoliari. etin eculeo ſuſpendi. ac lampades eiꝰ lateribꝰ applicari. illa aūt leuāsoculos in celū dicebat. Tranſiui ignē aquā eduxiſti me in refrigeriū. Tunc iuſſit impius p̄fectus afferri vas qḋdam maguumet impleri aqua. deponi de ligno. alligari manꝰ eius pedes.et mitti ibi vt ſuffocaret̉ in aqua. At illa orabat dicens. Dominediſrumpe vincula mea vt tibi ſacrificē hoſtiam laudis. Fiat mihihec aqua etiā a qua ſuauitatis fiat mihi hec ſuffocatio illumīatioſalutis. Et poſtqͣꝫ orauit miſerunt illā in vas illd̓ aqua plenuꝫ. Et