Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

muniēs letiſſimus inſilit dicens. Hec olla mihi refrigeriū p̄ſtet. innomine dn̄i hieſu xp̄i. Illo talia ꝓſequēte. circa corpꝰ innoxiū furebat incendiū velut indignās ad iniurias eidē illatas. ad vltionēeius creatura armat̉. exiliens ex vndoſa ſartagine. quedā torrens ſcintillacia maximianū cōminꝰ ſtantē (non neſcia quē quere̓t)petit. eiqꝫ adeo valide infligit̉. vt cum eiulatu terribili vociferaret̉dicens. Ardeo ardeo viroꝝ optime eraſme ora me. At ſanctusqui inter ſpumeos ardentiū vertiginū cumulꝰ ſubito credebat̉ arſurus. ſtupentibꝰ cūctis. illeſus ibi diutiꝰ ꝑſtitit tandē ex ſartagine rediēs. ludibūdus maxīano dixit. Quid ē imꝑator. ecce dominus noſter hieſus xp̄c. cui oīs creatura deſeruit machinamēta tuadiſſoluit. dolor quē mihi ꝑaueras. in caput tuū recidit. aīaduertēdum licet tibi. quomō ardoribꝰ ſempiternis poteris habitare. ſitemꝑariū igniculū ſufferre p̄ualuiſti. Et qͣꝫuis iam tibi reſpondeat malicia tua futuroꝝ maloꝝ p̄ſaga. patientiā tn̄ dn̄i hieſu quimalū malo reddere ꝓhibet. imitantes. in eiꝰ nomīe p̄cipimꝰ vt avexatōnis huiꝰ dolore dimittaris vt circūſtans populꝰ dei potentiam collaudans. a dyaboli laqueis reſipiſcat. quo dicto ſtatim abillo ꝯquieuit omnis vſtulatōnis leſio..xxx.De felici tranſitu eiuſdem.T ille miſer putans ſibimagicis artibꝰ illuſionē inductā. iuſſit ſanctū ad carcerem deduci. cathenis vinciri ac diligēter cuſtodiri. vtin ſequēti die nouis inexꝑtis eum tormētis diſcerperet. ac ſanctus in carce̓ vinctus teneret̉ noctis medio iuuenis ei ſplendidiſſimꝰ apꝑuit. pulſanſqꝫ latus eiꝰ. omnē cōcathenationē diſſoluēsait. Eraſme ſurge apprehēdens eduxit de ciuitate. Qui diuina ꝓuiſione reꝑta naue tranſmigrauit ꝓuintiā. Maximianꝰ verointerim eam requiſiſſet. inueniſſet exagitās caput. in riſuꝫſolutus. magnos inquit cruciatus ꝑtulit eraſmus. ſed fuge ſapienter ꝯſuluit. maiores effugit. Seruus aūt dei delatus in cāpaniam. ad ciuitatē formianam. vij. dies ibi dei laudibꝰ vacans. ꝯſolatione diuina refouebat̉. angelica viſitatōne recreabat̉. Quibuscompletis. vox de celo ꝯſolatoria ad eum facta eſt dicēs. Eraſmeſerue bone fidelis. qui bonū certamē certaſti. maximū mihi fructum ī terris acqͥſiſti. veni ingrede̓ in gaudiū dn̄i. Suſcipiēs autēvidit coronā rutilantē deſurſuꝫ allabi ac ſuꝑ ſe dimitti inclinanscaput ſuū dixit. Dn̄e ſuſcipe ſpiritū meum in pace. Tūc deuotiſſimas deo gr̄as agēs aīaꝫ creatori ſuo ꝯſigͣuit. que niue cādidior apparens. angelico ductu deportata. viſa ē celoꝝ alta penetrare.De ſancto bonefacio aglae. Ex geſtis eius. .xxxj.N illis etiaꝫ temporibuserat rome mulier nobilis noīe aglaes filia acacij quonIIIdam ꝓcōſulis. Hec ergo ter candidā egerat rome p̄fecturam. habēs ſub ſe. lxx. ꝓcuratores tres. vnū qui ſuꝑ omneserat noīe bonefaciū adulteꝝ qui etiā ea cōmiſcebat̉ in peccatuꝫErat tn̄ hoſpitalitatis largus oꝑbꝰ miſcd̓ie intentus. Tandemaglaes gratiā dei ꝯpuncta. vocato illo dixit. frater ſcis in quantapeccata ꝯuoluti ſumꝰ. eſtimātes qꝛ deo aſſiſtere debemꝰ rationem reddere de malis geſſimꝰ. Audiui aūt a xp̄ianis ſi qͥs admīſtrauerit ſanctis agonizant̉ noīe xp̄i. conſors eoꝝ fiet ī dieiudicij. Perge igit̉ in ꝑtes orientis vbi agonizant̉ vt didici. affer nobis reliquias martirū. ſi quomō admīſtrantes eis oratoriasdomos edificātes. ſanctas eoꝝ paſſiones ſaluemur nos qͣꝫ alijmulti. Qui accipiēs aurū ad comꝑanda corꝑa ſanctoꝝ. adminiſtrationē egenoꝝ .xij. equites. egrediens dn̄e ſue ait. Si inueneroad cōparandū corꝑa ſanctoꝝ martirū. afferā mecū. Sin vero corpus meū venerit in noīe martiris ſuſcipies illud. At illa abijce inquit abſte ebrietatē ſtultiloquiū. ſic vade vt deuotus. Quareſic loqueris qui ſanctoꝝ corꝑa portare habebis. Egrediens ergopuer bonefaciꝰ cogitauit vt qꝛ licet indignꝰ peccator ſanctoꝝ corpora portare haberet. a carnibꝰ vino abſtinere deberet. factaqꝫoratōne ad deū. ambulās venit in ciuitatē tharſuꝫ. cognoſcēsathlete xp̄i agonizabant̉ in martirio. dixit ad eos qui erāt cum eo.Euntes requirite nobis hoſpitiū. ego vado videre eos qͦs valde deſidero. Pergēs igit̉ ad ſtadiū. vidit martires in tormētis poſitos. vnū ſuſpenſuꝫ a capite deorſum ignē ſubtus eum ſtratum.aliū inter ligna quatuor extēſuꝫ diutiſſime maceratū. aliuꝫ vngulis laceratū. aliū manꝰ habentes abſciſas. aliū ſtipitē in collo eiꝰ fixū a terra exaltatū. aliū retro manꝰ pedes habētē. ſic fuſtibꝰ a miniſtris ceſuꝫ. Accedēſqꝫ cepit oſculari eos. voce magna clamare.Magnꝰ deꝰ xp̄ianoꝝ. magnꝰ deꝰ ſāctoꝝ martiꝝ. obſecro vos famuli xp̄i. orate me. vt ego merear veſtri ꝯſors inueniri. Sedēſqꝫ adpedes martiꝝ plectebāt̉. vincula eoꝝ oſculās. ip̄oſqꝫ ad patientiā exhortās. Quē intuēs iudex ſimpliciꝰ ait. Quis ē iſte. de ꝯtēptu meo ac deoꝝ iniuria gerit applicet̉ ergo an̄ tribunal meūDe paſſione ſācti bonefacij..xxxij.

Unqꝫ adductus fuiſſetint̓ rogatꝰ qͥs eſſet. xp̄ianū ſe eſſe ꝯſtāter reſpōdit. ydoſuſpēdi. corpꝰ eius diutiꝰ radi ita vt oſſa eiꝰ apparerēt. At ille talis īmolare penitꝰ recuſauit. Unde iratꝰ iudex iuſſit euꝫcebat oculos attētos ad martires habebat. Cūqꝫ ſacrificare nolens ꝑſeueraret. iudex iuſſit calamos acui eoſqꝫ ſub vngulis manuum eiꝰ infigi. fieret. aſpiciēs mater ī celū dolores alacriter tolerabat. Uidēs aūt iudex mīme tormenta ſentiret. iuſſit os eiusaꝑire plumbū bulliens infundi. Qui aſpiciēs in celū orauit. adſanctos martires vt ip̄o orarēt exclamauit. Qui cum cōpleſſentoratōeꝫ dixiſſent amē. factꝰ eſt ploratꝰ a turba. vociferatio maxima dicentiū. Magnꝰ deus xp̄ianoꝝ. xp̄e fili dei ſalua nos. ꝑeant ſimulacra gētiuꝫ. Oīſqꝫ plebs impetū fecit. araꝫ deſtruxit. Iudexquoqꝫ timens turbas ꝓpter tumultū ſeceſſit. Diluculo aūt tribunali reſidens. ſibi aſſiſti fecit. videnſqꝫ adhuc in fide crucifixi ꝑſeuerantē iuſſit afferri ollam pice impleri. bulliēte pice ſanctum in ea in verſo capite mitti. Angelꝰ dn̄i deſcendēs ollam tetigit vt cera ꝓtinus an̄ faciē ignis liquefacta. ſancto qͥdeꝫ moleſta fuit. Vultos aūt de aſtātibꝰ accēdit. Tremefactꝰ igit̉ iudexvirtute xp̄i admirās. patientiā martiris ſancti iuſſit gladio caputeius abſcindi. Tūc ſpiculatores de medio incendij feſtināter iulerunt. impetrata ab eis hora ꝑua ad orandū ꝯuerſus ad orientem. deū dep̄catꝰ eſt. De inde a ſpiculatore ꝑcuſſus ē factꝰ eſt terremotꝰ magnus. ita vt omnes exclamarent dicentes. Magnus eſtdeus xp̄ianorum.De trāſlatōe corꝑis eiꝰ apud beatā aglaem.xxx.Onſerui auteꝫ bonefacuircūibāt vbiqꝫ requirētes. inueniētes dicebaadinuicē. modo ī adulterio aūt ī taberna poſitꝰ epulCūqꝫ obulaſſet eis vnꝰ ex officialibꝰ dicunt ei. Uidiſti ne forſitaliquē ꝑegrinū romanū. Qui reſpōdit heri vir ꝑegrinꝰ xp̄o capite plexus. adhuc ī ſtadio eſt vbi paſſus ē. At illi. Hic inquiquē querimꝰ adulter eſt ebrioſus. Secuti ſunt tn̄ officialeꝫ vſqꝫad ſtadiū qui oſtēdit eis corpꝰ p̄cioſuꝫ. Queſierūt etiam ab eo voſtēderet eis caput. Quo oſtēſo illud ꝯſiderarēt. riſit in ſpūſancto. cognoſcētes fleuerūt amare dicētes. Ne memineris peccati noſtri. qꝛ tāta locuti ſumꝰ de te famule xp̄i. Emerūt igit̉ ab orficiali corpꝰ martiris quingētis ſol̓. vngēteſqꝫ illud aromatibꝰ. īuoluētes p̄cioſis lintheamībꝰ. poſuerūt in baſterna ſic ꝓfectiſūtangelꝰ aūt dn̄i apꝑuit dn̄e ſue dicēs. Quē aliqn̄ habuiſti ſeruuinūc ſuſcipe ſicut dn̄m. Pro ſola eiꝰ interuētione peccata tibi relaxabūt̉ oīa. Que ꝯfeſtim ſurgēs. clericos religioſos ſecū accepit ſic himnis cāticis om̄i veneratōne ſct̄o corꝑi obuiauit. Erepoſuit illud ad ſpaciū. v. ſtadioꝝ ab vrbe roma via latina digrdomū ei edificās. In etiā loco beneficia ſancti martiris oratōibexuberāt. Bt̄a aūt aglaes abrenūciauit mūdo eiꝰ pōpis oīa ſudiſtribuēs egenis. Relaxās etiā vniu̓ſaꝫ familiā ſuā a iugo ẜuitSicqꝫ paucis puellis xp̄o famulata tātā gr̄aꝫ a deo meruit accipere. vt demōes expelle̓t. diu̓ſas infirmitates curaret. Suꝑuixit aūt in habitu ſct̄imonialiū. ānis. xiij. ſic obdormiuit ī dn̄o.De ſct̄a iuliana ꝟgine martire. Ex geſtis eiꝰ. xxxiiij.Empore quoqꝫ maximiani erat ſenator qͥdaꝫ. eleuſiꝰ ipſiꝰ imꝑatoris amicꝰ. Hdeſpōſare ſibi puellā volebat nobilē iulianā affricaniliā. Qui ip̄e xp̄ianoꝝ ꝑſecutor erat. At vxor eꝰ intētōeꝫ ſacrilegā ꝑhorreſce̓t neqꝫ xp̄ianis neqꝫ paganis miſcebat̉. Iuliana ꝟoꝟtute pleniſſima. rōnabili ꝯſilio creatorē oīm deū colebat. qͦtidcurrēs ad eccl̓iaꝫ or̄oni vacabat. Cūqꝫ vellet eleuſiꝰ nuptiaꝝ ſolenitatē imple̓ dixit illa. Eūtes dicite ei. Si crediderꝭ ī deū meū acpiā te maritū qḋ ſi nolueris nūqͣꝫ mihi dn̄aberꝭ. audiēs p̄fecieleuſiꝰ. nūciauit pr̄i eiꝰ. Qui ꝑgēs ad. pͥmo ꝗdē blandis deindiferas ignē ꝯminās. vt ꝯſentiret. Hec ab ea ꝟba audiuit. filium dei ſi debeā viua incēdi. nec tibi ꝯſentio. ſꝫ pͥuſqͣꝫ negē xp̄m oīagratis ſuſtineo. Tūc ceſaꝫ cruciatā tradidit p̄fecto ſpōſo ſuoQui vidēs eiꝰ pulcritudinē. molliſſimis ꝟbis allocutꝰ eſt. vt elꝰꝯiugio ſpōte ꝯſentiret. Que penitꝰ nollet. niſi ille patrē filiūſpūm ſct̄m adoraret iratꝰ iuſſit cēdi virgis ita vt mutaret̉ iea.vij. milites viciſſim cedētes. Deinde nollet ſacrificare diane. iuſſit capillos. v. horis appēdi. Poſt aūt es ꝯflari expoliataꝫ a capite vſqꝫ ad talos ꝑfundi ſic incēdi. factuꝫ nihil einocuiſſet. iuſſit eiꝰ femora ligamen mitti ſic in carcerē recipi.Tūc orauit ſancta iuliana ait. Dn̄e deꝰ omniū diſpenſator meretium defenſor. errantium paſtor. exaudi me p̄cor. ne deſeras me.quoniā pater meꝰ mater mea derelinquerūt me. extingue tyfanidem contra me inſurgentem. fac̄ erubeſcere dyabolum ꝯtra mereſiſtentem.