Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

Liber

.XII.

ctandi ſuſpitione derelicta. maxime doctrine predicationi inſtitioportune et importune. diē et noctē. publice priuatim. in abſtinentia plurima in ieiunijs indeſinētibꝰ et vigilijs pene iugibꝰ ita vtſi qn̄ aliqͥd paꝝ ſomni neceſſitas naturalis exigeret. hāc ille non ſupra ſtratū oīno nullo vtebat̉. ſed ſupͣ nudi ſoli dep̄hēderet ſuꝑficiem. Fert̉ aūt ex eiꝰ adiutorio plurimi ex vtroqꝫ ſexu martireseffecti ſunt. Sꝫ et illud p̄claꝝ fert̉ de eo nunqͣꝫ ꝑmiſit ea in eccleſijs deſerebat a notarijs excipi. niſi qn̄ iam. lx. etatis agens annūmulto vſu labore plurimū fiducie in ꝟbo dei acceꝑat. qn̄ ſcꝫ iaminerat ei vite grauitas et maturitas etatis. multe experiētie aucͣtoritas. Int̓ cetera quoqꝫ eruditionū ſuaꝝ ſtudia ꝟtutē hebree lingue didicit. vt agnoſceret vel ea a iudeis legunt̉ qͣlia ſunt. vel ceteroꝝ interpretu p̄ter. lxx. interp̄tati ſunt. quāta eſſet diuerſitas.Sed et aduerſum hereticos ꝯfutādos tam viua voce qͣꝫ librorumdiſertis diſputationibꝰ potent̓ elaborauit.De cauſis erroꝝ eiuſdem.Ade plurimuꝫ admirari ſufficio vir illuſtris. aꝑte rebellās obuiansIſhereticis. deuolutꝰ ſit in nominatiſſimā hereſim errorem. ſcꝫ ſeraphin in eſaia ſpm̄ſanctū expoſuerit. Et in alio loco de pn̄īa dyaboli ſcripſerit. Et de abſolutōe reproboꝝ poſt mille annos. et de multis alijs orthodoxe fidei aduerſant̉. maxīe cuꝫabſtinētiſſime caſtiſſime vite fuiſſe referat̉. et tam p̄clare doctrinetampuri lucidi ſermonis. Ego ſane eo ſalua fide patꝝ dixerim vel hoc oīno ſcripſerit. ſed ab hereticis ob p̄claꝝ eius nomenobfuſcandū malꝯficta ſunt et ꝯſcripta. nomīe ſuo p̄titulatavel ſi ſcripſit. ſtatuit ex ſnīa ſꝫ diſſeruit ex opinione. vt ipſemet dicit ph̓oꝝ et hereticoꝝ dogmata didicerat. ne ad eos ꝯuincēdositior eēt. ſi ignoraret apud ipſos erāt. Et fortaſſe cuꝫ incis ſcribēdo attigit eoꝝ errores. calumniatꝰ ē a ſemetipſo dixiſſe. ſi etiā p̄dictas hereſes (vt placet qͥbuſdā) ex ſententia ſcripſit valde compatiendū eſt eruditi pectoris viro. tantāpiā mīſtrauit. Cuiꝰ vicia ſi ſunt in ſcripturꝭ. pōt eoꝝ fidelit̓ ſcripſit luminoſus quidā ac celeſtis ſplēdor exuꝑare. dea patribꝰ dictū ē. qꝛ vbi bn̄ ſcripſit nemo melius. Qd̓ aūt erratumē ab origene. et ꝯtra orthodoxā fidē aliquid deſcriptū. opinor exei acclimio lectōis ſtudio ph̓os ē amplexus. Attigerat enīet oīno aſſecutꝰ fuerat ſecreta platōnis pitagore. cheremonis qͦꝫſtoyci. cornuti volumina. ceterorūqꝫ ph̓oꝝ. Et fortaſſe nimis īeis ē moratus. et qd̓ diutiꝰ ebibit de calice babilonis inaurato.actus ē quodāmodo de eiꝰ fece in ſacrā ſcripturā trāſfundere. Ex valde vigilant̓ cauēdū ē eccl̓iaſticis viris. ne nimis philoſophicis inſtitutis dent operā. ne forte cum inebriati fuerint eoꝝ inanibꝰpoculis. ⁊tdis ſenſibꝰ inflati. difficiliꝰ retracto pede ad humilitatē chriſti reuocent̉. tardiꝰ fidei noſtre acquieſcāt. qn̄quidē edocti ſunt ꝯtraria. Neqꝫ dicēdo lectores artiū damnamus artes. ipſe inutilit̓ legunt̉ ad ꝓfundas q̄ſtiones theologie enodandas ꝑſcrutādas rōnes. Quippe ipſa ē dn̄a artiū et cetere vtie famulant̉. Ueꝝ qͦſdā ſcolaſticos mediocrit̓ reprehendimꝰ. libris gentiliū tam familiarit̓ adherēt. totos ſe immerunt. totum pene in eis vite ſue curſum eruditiōis ꝯſummant̉. honeſtius erat eccleſiaſtice intendere diſcipline. qͣꝫ rectiꝰ facilius ſacre ſcripture libros adiſcere. qͥbꝰ legēdis ſi darēt operā paucioribꝰ certe tꝑm ſpacijs. totā in ſe bibliothecā eccl̓ie trāſfunderet.qͣꝫ oēs friuolas illas et pene inutiles ſciētiolas qͥbꝰ occupant̉.tudine libroꝝ eius.Xtant origenis cōmentaqͦs in ſacras ſcripturas diligētes luculētos edidit.taqꝫ. xxx. libros in ꝑtē quandā. Iſaie ꝓphete cōmentat̉. et in ezechielē quoqꝫ .xxv. libros. totidēqꝫ in canticacanticorū.Ubꝝ de martiribꝰ ad ambroſiū ſcribit. tāta diſtricta ſpūs virtutevt eiꝰ ſentētijs tāqͣꝫ validiſſimis neruis multos ad martiriū ſtabiliret. Sunt alia eiꝰ opoſcula innumerabilia. oīa enumerare huiꝰcompedij ē opus. Hiero. ad pammachiū occeanū. Origenes mille et ampliꝰ tractatꝰ qͦs in eccl̓ia locutus ē edidit. et innumerabiles p̄terea thomos. Quis tamardentē aīm in ſcripturꝭ miret̉.in ceteris libris oēs vicerit. in canticacanticoꝝ ipſe ſe vicit. ſs eiꝰ nobis errores oppoſuerit. audiat libere. Interdū matat homerus.leꝝ operi lōgo fas ē ignoſcere ſomno.tor. Licet vt dictū ēenes in multis errauerit. tn̄ qꝛ ml̓tavtiliaclara ſeta reliqͥt. quedā eoꝝ eccl̓ia recipit. et papasin decretꝭ ſuis illauſcula origenis approbat. beatꝰ hierobat. reꝑiri potui. ex qͥbꝰ notabiliama opis noſtrit ea ſcripta ſunt. ſuꝑ geneſimomelie. xSup exiiel̓. x.Suꝑ leuit̉. omel̓. xvj. Superioſue omel̓. xxSuper iudic̄. omel̓. ix.De heSupincipiū iob li. iij. Suꝑ pſalmū

xxxvj. omel̓. v. Suꝑ psͣ. xxxvij. omel̓. ij. Suꝑ pſal. xxxviij. omel̓. ij.Suꝑ principiū canticorū libri. iij. 5iꝑ principium idide omel̓. ij.Suꝑ yſaiam ꝓphetā omel̓. ix. Suꝑ hieremiaꝫ omel̓. xiiij. Superezech̓. omel̓. xiiij. Suꝑ math̓. libri xxvj. Quoꝝ tn̄. xij. pͥmos nuſqͣꝫvidiſſe memini. Item ſuper lucaꝫ omel̓. xxxvi principiū iohānis tractatus vnpl̓am ad romal. x.ijs illius err.xij.Cripſit poſtea libros periarchon in qͥbꝰ maxīe eiꝰ hereſes inueniūt̉. Sꝫ in commentario eiꝰ ſuꝑ matheū cauēdū ē dicit panem illuꝫquē dedit dn̄s diſcipulis ſuis fuiſſe veꝝ corpꝰ eiꝰ. exponēs illudmyſtice de pane ꝟbi dei. In cōmentarijs qͦꝫ libroꝝ moyſi mihi videt̉ nimis allegoricū ſenſum ſeqͥ. et qͣſi improbare hiſtorie ꝟitatē. Epiphaniꝰ ſalamine ep̄us. Preterea friuolā origenis expoſitionem de tunicꝭ pelliceis quāto conatu. quātiſqꝫ egerit argumentꝭvt tunicas pelliceas humana corꝑa crederemꝰ. Qui int̓ multa aitNūqͥd coriariꝰ erat deꝰ aut corticariꝰ vt ꝯficeret pelles aīaliūſueret tunicas pelliceas ade eue. Manifeſtū ē inqͥt de corꝑibus loqͥt̉. Si aūt ꝓpt̓ vnū ꝟbū aūt duo fidei ꝯtraria ſunt multehereſes abiecte ſunt ab eccl̓ia quātomagis origenes int̓ hereticoshabebit̉. tātas ꝑuerſitates ꝯtra fidē dei adinuenit et eccl̓ie hoſtꝭextitit. Hiero. ad vitū p̄ſbiterū. Qui libros periarchon origenis a me trāſlatos voluerit legere calciatis pedibꝰ ad terrā ꝓmiſſionis ꝑgere. ne ibi a ſerpētibꝰ mordeat̉. et arcuato vulnere ſcorpijꝟberet̉. legat priꝰ hūc libꝝ. vt an̄qͣꝫ egrediat̉ viā ſibi cauenda ſitnouerit. Idē ad pammachiū et occeanuꝫ. Si mihi credideritisorigeniſta nunqͣꝫ fui. ſi creditꝭ. nūc ceſſaui. Male ſenſit origenes de filio. peiꝰ de ſpūſancto. aīaꝝ de celo ruinā impie ꝓtulit verācarnis reſurrectione negauit. Poſt multa aūt ſecula vnā de om̄ibꝰfore reſtitutionē aſſeruit. Nuꝑ ſanctꝰ ambroſiꝰ exameron̄ illiꝰpilauit. ſed qꝛ mei emulatores vos eſſe dicitis. ad ceteros talpe. capreaꝝ in me oculos habetꝭ. Idē ad deſideriū. Origenes meliorin om̄ibꝰ bonis. peior in om̄ibꝰlis fuit.De penitētia illius..xiij.Idem ad pammachiū occeanuꝫ.Pſe quoqꝫ origenes ī epiſtola qͣꝫ ad fabianū romane vrbis ep̄m ſcribit penitentiā agit. talia ſcripſerit. cām temeritatꝭ in ambroſiūrefert. ſecreto edita in publicū ꝓtulit. Actor. Extitit etiam libellus plāctꝰ dr̄ origenis. a beato hieronimo trāſlatꝰ inſcribit̉.In ſic ex eiuſdē origenis ꝑſona legit̉. Heu mihi mat̓ mea. peperiſti viꝝ legiſperitū in iniqͥtatē ꝓiectū ſiue viꝝ religioſum in impietatē delapſum. peꝑiſti qͣſi turrim excelſam vel elatam. ſꝫ ſubitovſqꝫ ad pauimētū ꝓſtratā Sicut arborē fructiferaꝫ ſubito marcidam. ſicut lampadē luciferā et ſubito extinctaꝫ. Quis dabit capitimeo aquā. ori meo .ſ. l. vt plangā meipſum in ꝯtritōe mea. Cernoſacerdotiū flens ſuꝑ me. tronū meum araneā texentē. Reqͥre medn̄e. qꝛ de ſuꝑiori hieruſalē cecidi. Heu mihi quondaꝫ doctori qꝛnec locū teneo diſcipuli. Tu noſti dn̄e qꝛ inuitꝰ cecidi. volens aliosillumīare meipſum obſcuraui. Uolēs pietate inueniri. ꝯtra pietatē inuētus ſum. Uulnerauit me dyabolꝰ in angelū lucis tranſfiguratꝰ. Flebā aliqn̄ ſuꝑ ſanſonem. ſꝫ peiora ꝑpeſſus ſum. ſuꝑ ſalomonē. deteriꝰ cecidi. ſuꝑ oēs peccauerūt om̄ibꝰ deterior apparui. Sanſoni coma capitꝭ defuit. mea ꝟo de capite corona cecidit.Illū mulier ſeduxit. me lingua mea ad ruinā peccati ꝑduxit. Conculcate me puſilli magni. ꝯcultate ſal inſipidū. qꝛ indignꝰ deo ſuꝫDiuinū ſal in ſtercore iacet. Uideo ſuꝑ me nube obumbrātem. etſolē radios ſuos abſcōdentē. Protege me dn̄e mitte ſpm̄ tumvt igneo reſpectu repellat a me dyaboluꝫ ſpinoſum. et deleat̉ ꝯͣme eſt cautio peccati. ad veſpeꝝ demoret̉ fletus ⁊cͣ..xiiij.De apologia eiuſdem.Actor.FCripſit aūt apologia proſe. in loqͥt̉ ſic. Quidā eoꝝ libent̓ hn̄t crimīari ꝓximos. aſcribūt nobis doctrīe noſtre crimē blaſphemieqd̓ a nobis nūqͣꝫ audierūt dicētes me patrē malicie ac ꝑditiōis incuſaſſe eoꝝ de regno eijciūt̉ .i. dyabolū dicere ſaluādum. qd̓ne aliqͥs quidē manifeſte inſaniēs diceret. Sꝫ nihil miꝝ mihi videtur ſi adulterat̉ doctrina mea ab inimicꝭ. tali adulterio qͣli epiſtola pauli apoſtoli corrupta ē. Quidā enī ſub eiꝰ noīe ſcripſerūt epiſtolam falſam vt eccleſiā teſſalonicēſem exturbarēt. qͣſi inſtaret dies dn̄i. eos ſeducerēt. Tale qͥd in nobis video accidere. qͥdāauctor hereſeos ſub pn̄tia multoꝝ habita fuiſſet int̓ nos diſputatio. deſcripta accipiēs ab his reſcripſerant codicem. voluitabſtulit. et qd̓ viſum ē ꝑmutauit. circūfert tanqͣꝫ ex nomīe noſtroinſultās et on̄dens ea ipſe ſcripſit. Si qͥs ergo vult credere mihi