Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

Liber.X.

pinquabāt quibꝰ p̄ceptū erat vt viuū attraherent. Qd̓ vt ſenſit.ferrū iugulo adegit iuuāteodā ex ſtātibꝰ. rigētibuſqꝫ oculis vſqꝫ ad horrorē formidinꝫviſentiū. tātū in morte eiꝰ publice gaudium fuit. vt plebs pilleata tota vrbe diſcurre̓t. Euſebius. An igit̉ dn̄i. lxx. etatis ipſiꝰ neronis. xxxij. a ſenatu q̄reret̉ ad penam ē palacio fugiēs ad quartū vrbis miliariū in ſuburbano libertini ſui inter ſalariā numētanā viam ſemetip̄m int̓fecit. atqꝫ in eouſti familia conſumpta eſt.ix.cxx.ba imꝑatore. morte eiꝰ. Hugo.Dhuc aūt nerone ſuperſtite galba in hiſpania creatꝰ eſt imꝑator. Qui poſt eiꝰCobitu romā venit. imꝑauit mēſibꝰ. vj. diebꝰ totideꝫPorro de morte neronis ita romana plebs exultauit. vt īduta pilleis tāqͣꝫ ſeuo exēpta dn̄o triūpharet. Suetoniꝰ libro. vij. Hicaūt galba ſtatura fuit iuſta. capite p̄caluo. oculis ceruleis. adunconaſo. manibꝰ pedibꝰ articl̓ari morbo diſtortiſſimꝰ. Cibi plurimtradit̉. quē tēpore hibernio ante lucē caꝑe ꝯſueuerat. hic olī ꝓuīciam hiſpaniā regēs. tutorē pupillū cui ſubſtitutꝰ erat heres veneno necauerat cruce affecit. Implorātiqꝫ leges ciuē R. ſe teſtificanti qͣſi ſolacio honore aliquo penā leuaturꝰ multari multoqꝫceteris altiorē dealbatā parari ſtatim crucē iuſſit. Maiore aūt fauore auctoritate adeptꝰ eſt qͣꝫ geſſit imꝑiuꝫ. Regebat̉ aūt triū aribꝰ diuerſo viciobitrzene̓ craſſantibꝰ adeo ſe abutēdūmiſitidit. vt vix ip̄e ſibi cōſtaret. acerbior parciorqꝫ. modor̄ſior ac negligētior. qͣꝫ principi ꝯueniret. Uniuerſis ordiua tamē inuidia flagrabat apud milites.Fſiin ꝟba eirātibꝰ donatiuū grādiꝰ ſolito p̄poſiti ꝓnunciaſſent. ratū habuit. ſubinde iactauit militē ſe lege̓ cōſueuiſſe emeigo. His at̄ diebꝰ auaricie ſegnicie deditꝰ. piſonēnobilē īluſtriū adoleſcēteꝫ ſibi in filiū adoptauit. ſed hos ābosotto rolio foro int̓fecit. Suetoniꝰ. Equites qͥbꝰ mādata git. publicū eqͦs adegiſſent viſo ꝓcul eo pauliſper reſtiteti deſertū a ſuis contrucidaqꝫ p̄ſentiū quēpiā opē imꝑatoriferre cccerſirētur oēs ſpreuiſſe nūciū. Iugulatꝰ eſt. atqꝫ ita vtionec gregariꝰ miles a frumētatōe rediēs. abiectcaput ei āputauit. mox iuſerto os pollice ad ottōneꝫis caloniſqꝫ donauit. qui haſta ſuffixū. ſine ludibrio circa caſtrum portarunt.cxxj.De quintiliano oratore floſculis eius.ius ī cronicis.Biſto galba marcꝰ fabiianꝰ ab hiſpania romā ꝑductꝰ ē qui pͥmꝰ illuſublicā ſcolā tenuit ex iſto ſalariuꝫ accepit. Actor.Huiꝰ etiā qͥntilianorales floſculos ſicut ceteroꝝ ph̓oꝝ huicꝑi inſerēdos iudicaui. Quītilianꝰ de oratoria inſtitutōe libropͥmo. Utinā nr̄oꝝ libroꝝ mores ip̄i ꝑderemꝰ. Infantiā ſtatimdeliluimꝰ. Mollis educatō quā indulgētiā vocamꝰ. neruosoēs mētis ⁊c̄ꝑis frāgit. Optimuiſqꝫ p̄ceptor frequētia gaudet. maiore ſe theatroitat .i.ū plꝰ p̄cipuū memoria ē. Eius duplex ēretinere. plures irnt etiste oīa futurꝰ orator.cui inca viuēduꝫ ē. aſſueſcate hoīes. nec ſolitaria vita palleſce̓. Excitanmēs attollēda ſemꝑ que ī hmōi ſecretis aūt lāgueſcit.ut ī opaco ſitū ducit. aūt ꝯtra inani ꝑſuaſione langueſcit.Neceſſe ē ſi tribuat ſe nemī ꝯparat. Etas hoīs tuncida ē. ſimulādi neſcia ē p̄cipiētibꝰ cedit facillimeFrāgatcitiſꝫ corrigas in prauuꝫ diruerūt. ſunt ferēdiqui ariaticā vt tenuē atqꝫ ieiunā cauillāt. Qui niſi fundamēta fidelit̓ixeris corruit. Neceſſaria pueris. iocūda ſeoꝝ comes. Et vel ſola om̄i ſtudiozene̓ plꝰminꝰ oſtētatōnis. Plurimi aūt ambicioſa feſtinncipiūt. duꝫ oſtētare diſcipulos circaſpecioſamido ē certiſſima loquēdi magiſtra. vtendūqꝫ plano.e. vt mīmo cui publica fama ē. Uſitatis em̄ tutius vtimur. Noua ꝟba ſine ꝑiculo fingimꝰ. Turpiter deſperaieri poteſt. nih.lacere qd̓ non decet.ſculis ei in ſecūdo..cxxij.On ideo quidē eſtimandum ē cuiꝰ quiſqꝫ etatis ſit. ſed quātū in ſtudijs effecerit. Carēduꝫ eſt ſolū crimīe turpitudīs. verū etiaꝫſpitōne.nia pueroꝝ nimia emēdatōnis ſeueritate deficiunt.nam deſperāt dolēt. nouiſſime oderunt. Et qḋ maxime nocetlia timēt. nihil conātur. Aliena vicia quiſqꝫ rep̄hēdi manult qͣꝫ ſua. Ne temptes qd̓ effici poſſit. Nec ab eo qd̓ quis optī

me facit. in aliud cui minꝰ eſt ydoneꝰ euꝫ tranſſeras. Vt p̄ceptorisofficiū eſt doce̓ ſic diſcipuloꝝbere ſe dociles. alioqͥn neutꝝ ſine altero ſufficit. ſicut em̄ fruſtra ſna niſi ea p̄molitꝰ fouerit ſucus. ita ſciētia coaleſce̓ſociata tradētis accipiētiſqꝫ conia. qua temerariꝰ forticordia. Eſt q̄daꝫ virtutū viciorūqꝫ veffuſus copioſo accipit̉. Multo labore. aſſiduo ſtudio. varia exercitatōlurimis exꝑimētis. altiſſima prudētia p̄ſentiſſimo conſilio cōſtat ars dicēdi. ꝑſuadet pecunia gratia auctoritas dignitas dicētis. Poſtremo etiā aſpectꝰ ip̄e ſine voce. bonaſcientia. ſed victoria litigātis eſt p̄miū. eſt equū id haberi malūquo bn̄ vti licet. Oīa que ars ꝯſūmauerit certuꝫ eſt a natura initiaduxiſſe. Qui recta via depulſus ē. reduci ad eam niſi alio ſlexūpoteſt. Nobis ad ꝟtutes etiā anteqͣꝫ doceamur initia q̄daꝫ ſemina nature cōceſſa ſunt. vt ad iuſticiam. cuiꝰ ruſticis qͦꝫ ac barbaris aliqua imago apparet. Idem in tercio. Plurimū in conſilijsvalet aucͣtoritas. nam prudetiſſimꝰ optimꝰ haberi debet. ſententie ſue de vtilibꝰ atqꝫ honeſtis crede̓ oēs velit. Idem in quarto. Perſeuerāduꝫ ē ſaltē quia cepimꝰ. ſi vires deficiunt. animo tamen ꝑſeueremꝰ. naturalis ē fauor laborātibꝰ naturale ē vt iudices his quos libentiꝰ audiūt facilius etiā credāt. Uerecūdiꝰ dicendum ē ſua qͣꝫ aliena laudāti. Fallit voluptas. minꝰ longa vident̉que delectāt. ſicut amenū molle iter (etiā ſi ſpacij amplioris ē) minus fatigat. qͣꝫ durū aridūqꝫ ꝯpendiū. nihil facile ꝑſuadet̉ inuitisTemptāda ſunt effici oīno poſſunt. nihil longū videri neceſſe eſt. ī quo quid vltimū ſit certū eſt. Idem in quinto. Latrociniū facilius in viro. veneficiū in femīa credis. in rebꝰ aꝑtis tāſtultum ſit argumētari. qͣꝫ in clariſſimū ſolē mortale lumē afferre. Qd̓rei alteriꝰ illuſtrande gratia aſſumit̉. clarius eſſe debet eo qd̓ illuminat̉. Princeps vult oīa ſcire neceſſe habet multa ignoſcere.De eodem.Ideꝫ in octauo..cxxiij.Am deeſt auaro quod habet. qͣꝫ qd̓ habet. Iurare niſi vbi neceſſe eſt graui viro parū conuenit. qd̓ imitaturꝰ eſt primū quiſqꝫ intelligat. Et quare id bonum ſit ſciat. Et tūc in ſuſcipiēdo onere viresſuas conſolat. prudētis eſt qd̓ in vnoquoqꝫ optimū eſt. ſi poſſit ſuum facere. Etiā in turba. in itinere. in cōuiuijs faciat tibi cogitatioip̄a ſecretū. vicioſa ē iactatio fertqꝫ audiētibꝰ modo faſtidium.ſed etiā plerūqꝫ odium. habet em̄ mēs noſtra ſublimeddaꝫ erectum impatiēs ſuꝑioris. ideoqꝫ abiectos ſubmittētes ſe libēterallenamus. qꝛ hoc facere tanqͣꝫ maiores videmur. Et quotiēs diſceſſerit emulatio ſuccedit humanitas. at qui ſe ſupra modū extulerit. p̄mere ac deſpicere credit̉. nec tam ſe maiorē qͣꝫ ceteros minores facere. inde inuident humiliores. hoc viciū eſt eoꝝ qui nec cedere volunt nec contendere poſſunt. Rident ſuperiores. improbantbonos. Sed in veris ſufficit conſciētia. Afflante fortuna pene omnia decent. Nihil eſt ad conciliandum animos gatius verecundiaIn quibuſdam virtutes gratiam non habent. in quibuſdam viciaip̄a delectant. Nouerit ſe quiſqꝫ ne tātū ex communibꝰ preceptisſed etiam ex ſua natura conſilium capiant formā de actōis. Pulcherrimi operis ſtudio vacare mens non niſi omnibꝰ vicijs liberapoteſt. primum quod in eodem pectore nullum eſt turpium honeſtorumqꝫ conſortiuꝫ. cogitare optima ſimul ac feterrima. magis eſt vnius animi qͣꝫ eiuſdem homīs eſſe bonum ac malum. nihileſt tam occupatum. tam multiforme. tam varijs affectibꝰ conciſuꝫatqꝫ laceratu. qͣꝫ mala mēs. nam inſidiat̉ ſpe. curis. labori diſtringit̉. etiam ſceleris compos fuerit. ſolicitudine. penitentia.penaꝝ expectatōne torquet̉. Melius certe ꝑſuadebit alijs qui prius ſuaſerit ſibi. Prodit em̄ ſe quelibet cuſtodita ſimulatio. nec vnqͣꝫ tanta eſt loquendi facultas. que titubet hereat quotiēs abanimo verba diſſentiunt. Rerum optimaꝝ inuentio. etiam ſi lenocinijs verborum deſtituta ſit ſatis tamen natura ſua ornatur nullum recte voluntati ſerum ē tempus. philoſophia ſimulari poteſteloquentia poteſt. Ubiqꝫ ꝑnicioſum eſt vires fiducia p̄ueniri.In grandibꝰ cenis ſepe nobis accidit. vt optimis ſatiati ſumꝰvarietas tamen nobis ex vilioribꝰ grata ſit.cxxiiij.Adhuc de eodemIdē in libro cauſaꝝ.dem in prima cauſa.Otius homīs libertas ēhcl̓os ꝑdidiſſe. Oculi ſūt qͦs pauꝑtates ferre poſſumꝰ. oculi tota nr̄a luxuria. Hi nos in oīa quotidie vicia p̄cipitātMirant̉. adamāt. ꝯcupiſcūt. faciliꝰ impleas ſacietatē animi. Genꝰinfirmiſſime ẜuitutis ē ſenex maritus. nihil difficilius ē qͣꝫ differregaudiū. Idē in ſecūda cauſa. Temeritas oīs animoꝝ. calamitate corpoꝝ frangit̉. frigeſcūt impetꝰ mētiū. qͦs explicāt miniſteria mēbroꝝ. Idē in tercia cauſa. Ad om̄e votū fluente fortunalaſciuit ociū. Hec eſt ſuꝑioꝝ cōditio. vt quicqͥd faciunt p̄cipe videant̉. ꝑnicioſiſſimꝰ eſt male rei quiſqꝫ maximus actor. Idem