Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

.VIII.Liber

fortiter reſiſtite. ne captiuemur tenētes captiuitatē. Clamauit at̄dauid dicēs. Nōne adhuc in terris viuerē p̄dixi. ꝯfiteant̉ dn̄omiſcd̓ie eius. miſe. e. fi.. qꝛ ꝯteret portas ereas ⁊cͣ. Et facta eſtiteꝝ vox magna tonitruo dicēs. Tollite portas prin. ve. ⁊cͣ. reſpondit infernus quaſi ignorās. Quis eſt iſte glorie. Dauid aūtDixit. Dominꝰ fortis potēs. dn̄s potens in p̄lio. ipſe eſt rex gl̓ie.hec eo dicente. ſuꝑuenit rex glorie dn̄s maieſtatis in forma hoīs. eternas tenebras illuſtrauit. inſoluta vincula diſrupit. et inuictevirtutis auxilio ſedētes nos in tenebris viſitauit. hoc videns infernus impia eiꝰ officia. expauerūt in ꝓprijs regnis. agnita claritatetanti luminis. repente xp̄m viderūt in ſedibꝰ ſuis. exclamauer̄tdicentes. Uicti ſumus. Quis es tu tāmagnꝰ factus ꝑuus. excelſus imꝑator in forma ſerui apparēs. admirabilis p̄liator. mortuusin ſepulcro iacuiſti. viuus ad nos deſcēdiſti. in tua morte vniu̓ſa territa eſt creatura. omīa cōmota ſunt ſydera. nūc factus es inter mortuos liber regiones noſtras ꝑturbas. Quis es tu iſtosoriginali aſtrictos. tua potentia captiuos abſoluis. qui peccatorum tenebris excecatos. diuina luce ſplendore ꝑfūdis. Unde estu ih̓u. homo tam fortis. tāſplendidus. a crimīe mūdus. Ille em̄mūdus terrenus nobis vſqꝫ huc ſubiectus fuit noſtris vſibustributa ꝑſoluit. talia nūqͣꝫ mūera īferis trāſmiſit. Quis es. ſicintrepidus noſtros fines ingreſſus es. nec ſolum noſtra ſuppliciavereris. inſuꝑ de noſtris vinculis om̄s auferre conaris..ixj.atione ſathane inferni ſpoliatione.Unc rex glorie dominusnaieſtate ſua mortē ꝯculcans. ꝯp̄hendēs ſathan pͥncip̄em igneis cathenis ꝯſtrictū tradidit in inferni pt̄ateꝫ attraxit adam ad ſuā claritatē. Infernꝰ aūt ſuſcipiēs ſathan.nimia increpatōe dixit ad eum. O pͥnceps ꝑditōnis beelzebub. deriſio angeloꝝ ſputū iuſtoꝝ quid hoc facere voluiſti regem gl̓ie.crucifigere. in cuiꝰ mortis exitu. tanta nobis ſpolia ꝓmiſiſti. Ecceiſte il̓rma carceris hoſtia ꝯfregit. mortis captiuos eiecit. vinctos ſeui ſub noſtris ſolebāt ſuſpirare tormētis. O princepsſathan.tias quas acqͥſieras lignū p̄uaricatōnis. nūc lignūſaluationis perdidiſti. dum hūc xp̄m regem glorie ſuſpendiſti. Opͥnceps autor mortis. origo ſuꝑbie. debueras primū iſtius hieſucām malaꝫ requirere. in quo nullā culpam cognouiſti. quare ſinerōne crucifigere auſus fuiſti. ad regionē noſtrā innocētem iuſtum ꝑduxiſti. ac totius mūdi noxios. iniuſtos ꝑdidiſti. Adu̓ſuꝫte aduerſum me egiſti. Ammō cognoſces qͣnta tormēta infinita ſupplicia in mea ſempiterna cuſtodia paſſurꝰ es. hec eo loquēte ait ad rex glorie. Erit ſathan pͥnceps ſub tua ptāte ī loco ade filioꝝ eius. oīmqꝫ iuſtoꝝ. Et extendēs manuꝫ ſuā dixit. Uenitead me om̄s ſancti mei. om̄s qui habetis meā ymaginē atꝫ ſimilitudinē. Deinde magna voce dixit. Exaltabo te dn̄e. qm̄ ſuſcepiſti me ⁊cͣ. Et tenēs dexterā manū ade. aſcendit ab inferis. oēs ſancti ſecuti ſunt eum. Tūc exclamauit dauid. Cantate dn̄o canticūnouū. qꝛ mirabilia fecit. Et oīs multitudo ſanctoꝝ reſpōdit. Gloria hec eſt omnibꝰ ſanctis eius. amē alleluia. Poſt clamauit abacūc. Egreſſus es in ſalutē ppl̓i tui ⁊cͣ. Et oēs ſancti rn̄derūt. Bn̄dictus qui venit in noīe dn̄i deus dominꝰ illuxit nobis. Micheasquoqꝫ exclamauit dicēs. Quis eſt deus ſicut tu dn̄e auferens iniquitatē. tran. pec. ⁊cͣ. Et rn̄derunt om̄s ſancti. hic eſt deꝰ noſterineternū. in ſeculū ſeculi. ipſe re .n. in ſe. Sicut oēs ſancti ꝓphete de ſuis p̄dictis laudibꝰ ſacra referebāt. om̄s ſancti amē alleluia clamātes ſequebant̉ dominū qui introduxit eos in ꝑadiſum.De occurſu enoch helye latrōis dextri ī ingreſſu ꝑadiſi. .lxij.T occurrer̄t eis viri duovetuſti dieꝝ quos int̓rogauerūt. qui eſtis vos nobicum in inferis nōdum mortui fuiſtis. ſed in ꝑadiſocorꝑibꝰ veſtris collocati eſtis. Rn̄dit vnus ex eis. Ego ſuꝫ enochqui ꝟbo dei huc trāſlatus ſum. iſte helyas huc in curru igneoaſſumptus eſt. vſqꝫ nūc mortē guſtauimꝰ. ſꝫ adaduētū auxpire ẜuati ſumꝰ. diuinis ſignis ꝓdigijs eo p̄liaturi ab eo ī hieruſalem occidēdi. poſt triduū vero dimidiū dieꝝ iteꝝ in nubibꝰ aſſumendi ſumꝰ. hec loquerent̉ ecceuꝑuenit alius vir miſerrimus portās in humeris ſuis ſignū crucis. Uidentes aūt eum oēsſancti dixerūt ei. Quis es tu. qḋ eſt ſignuꝫ qd̓ portas in humerꝭqui reſpondit. Latro fui. qui hieſu crucifixus vidi mirabilia creaturaꝝ que facta ſunt crucē eius. credidi oīm ereatoreꝫ. regemqꝫ oīpotentē. Dep̄catus quoqꝫ ſum dicens. memēto meidn̄e dum veneris in regnū tuū. qui ſtatim dep̄catōem meā ſuſcipiens. dixit mihi. Amen dico tibi hodie mecū eris in ꝑadiſo. deditmihi ſignū crucis dicens. hoc portās vade in ꝑadiſum. ſi dimiſerit te ingredi angelus cuſtos ꝑadiſi. oſtēde ei hoc ſignū dicēsxp̄us filius dei nūc crucifixus huc me trāſmiſit. qd̓ cum feciſſeꝫ ſtatim angelus mihi aꝑiens me introduxit collocauit me ad dexte-

ram ꝑtem ꝑadiſi dicens. Ecce modicuꝫ ſuſtine. videbis ingrediomnis humani generis pr̄em adā filijs ſuis ſanctis iuſtis xp̄idn̄i crucifixi. Audiētes ſancti verba latronis. vna voce dixerunt.Bn̄dictus dn̄s omnipotēs deus miſericordiaꝝ. qui talem gr̄ampeccatoribꝰ dedit. eos ad ꝑadiſi gloriam deduxit. vitamqꝫ certiſſimam. amen.De fine narrationis eius deſcriptione..lxiij.Ec ſunt myſteria que vidimus. cetera amplius enarrare ꝑmiſſi ſumus. ſicutꝯteſtatꝰ eſt nobis michael archagelus. qui etiā nobisiuſſit ire trans iordanē in locū optimū pingueꝫ. vbi ſunt multinobiſcū reſurrexerūt. qui tm̄ tribꝰ diebꝰ ꝑmiſſi ſumus in hierl̓m celebrare paſcha domini viuentibꝰ parētibꝰ noſtris. in teſtimoniūreſurrectōnis domini noſtri hieſu xp̄i. Poſt quos tres dies raptiſunt in nubibꝰ om̄s qui nobiſcū reſurrexerūt. trās iordanē ꝑducti ſunt atꝫ ampliꝰ a nemīe viſi ſunt. Igit̉ poſtqͣꝫ ſcpͥſerūt hec oīaſinguli in thomo cartę. carinꝰ qd̓ ſcripſerat dedit in manꝰ anne etcayphe gamalielis. Leuciꝰ aūt qḋ ſcripſerat dedit in manꝰ nicodemi ioſeph. Et ſubito trāſfigurati ſunt cādidati nimis. ſuntviſi amplius. Scripta aūt eoꝝ inuēta ſunt eqͣlia. mihil magis velminꝰ littera vna. Hec igit̉ admirāda carini leucij dicta audiensoīs ſynagoga iudeoꝝ. dixerūt inuicē. Uere a dn̄o facta ſunt iſta.Et exūtes de ſynagoga ſolicitudine tremore ꝑcutiētes pectora ſua. abijerunt vnuſquiſqꝫ in ꝓpria. Hec aūt omīa ſtatim ioſeph nicodemus annūciauerūt pylato p̄ſidi. qui ſcripſit oīa. poſuit in codicibꝰ publicis p̄torij ſui..lxiiij.De aſcenſione domini. Cneſtor. Nte diem igit̉ aſcēſionisapꝑuit dn̄s octies. vt ſupra dictū eſt. ipſa ꝟo die hisAſemel ſcꝫ vndecim apl̓is comedētibꝰ in cenaculo. om̄esſiquidē tam apoſtoli qͣꝫ alij diſcipuli necnon mulieres hītabantin illa ꝑte hierl̓m que dicit̉ mello ſcꝫ in mōte ſyon. vbi dauid conſtruxerat ſibi palatiū. erat ibi cenaculū grande ſtratū in quo p̄cepit ſibi dn̄s ꝑari paſcha. vbi tūc habitabāt apl̓i. xj. ceteri aūt diſcipuli mulieres hītabāt circūquaqꝫ diuerſa hoſpitia. Et dumcomederēt. xj. in cenaculo. apꝑuit eis dn̄s. exprobrauit incredulitatē eoꝝ duriciā cordis. comedit eis. ꝯueſcēs p̄cepit a hieroſolimis ne diſcēderēt. ſꝫ expectarēt ꝓmiſſionē pr̄is. hoc dictocepit eis vt egrederent̉ de ciuitate. euanuit ex oculis eoꝝ. Statiīqꝫ pꝰ comeſtionē apl̓i .xj. alij diſcipuli mulieres de ciuitate vnanimit̓ egreſſi iuxta domini p̄ceptū venerūt in montē oliuēti. ſtatim dn̄s iteꝝ apꝑuit eis. Tūc qui ꝯuenerāt ceperūt ip̄m int̓rogare dicētes. Dn̄e ſi in tꝑe hoc reſtituēs regnū iſrahel tꝑale ſcꝫ qͣntūad qͦſdam imꝑitos carnalit̓ ſapiētes. vidētes alienigenā regͣre iudeos eſſe ſub p̄ſide. querebāt de reſtitutōe regni. Alij ꝟo magis inſtructi. de dilatōe eccl̓ie. eſt inqͥt veſtꝝ noſſe tꝑa ⁊cͣ. Sꝫde his ad vos ſpectāt. e ſtote ſoliciti: qꝛ vos reuera accipietis virtutē ſuꝑueniētis ſpūᶠ ſancti. cuiꝰ ꝟtute roborati eritis mihi teſtesreſurrectōis mee. pͥmo in hierl̓m. ſcd̓o ī iudea. poſtea ī ſamaria.dem vſqꝫ ad vltimū t̓re. Ac ſi tacite dice̓t. an̄ regni illius reſtitutōꝫ ſolū hieruſolimā. ſꝫ oēs iudee fines. ſamarie md̓i etiā t̓minoseuāgelij fama circūituꝫ ꝑcurret. Primo ſiqͥdem p̄dicatū eſt inhierl̓m. ſꝫ ꝓpt̓ lapidatōem ſtephani mortē iacobi gladio occiſi.egreſſi ſunt de hierl̓m p̄dicātes in finibꝰ iudee. Poſtea trāſieruntad ſamaritanos inde ꝓceſſerūt vniu̓ſuꝫ orbē. Et hec dixiſſet. eleuatis manibꝰ poſt bn̄dictōeꝫ vidētibꝰ illis eleuatꝰ eſt. et qͣſiin qͦdaꝫ globo baiule nubis aſcēdit. vt on̄deret̉. qꝛ oīs creatura ꝑata eſt obſeqͥ creatori ſuo. De loco aſcēſionis dicit ſulpiciusep̄ūs hieroſolimitanꝰ. qꝛ ibi poſtea edificata eēt eccl̓ia locus in inſtiterunt veſtigia xp̄i aſcēdentis nūqͣꝫ potuit ſterni pauimētoīmo reſiliebāt marmora ī ora collocātiū. calcati et̄ pulueris a dn̄o.hoc dicit documētū eſſe. veſtigia imp̄ſſa cernūt̉. eandē adhucſpēm velut p̄ſſis veſtigijs terra cuſtodit. Cūqꝫ iam dn̄s raptꝰ eēta ꝯſpectu eoꝝ adhuc tn̄ ſuſus vultibꝰ aſpicerēt ī celū miſſi ſuntangeli vt meſtos de abſētia dn̄i ꝯfortarēt. vt dn̄ꝫ ī celū aſcēdiſſemōſtrarēt .i. ī regionē angeloꝝ ſic̄ helias raptꝰ in curro igneoaſcēdit vſqꝫ ad ſb̓lunare regionē nec trāſcēdit. ſꝫ tm̄ trāſlatꝰ eſtin ꝑadiſuꝫ t̓reſtrē. adeo emīet vt ꝑtingat ad ſublunarē regionē De reditu diſcipuloꝝ in hierl̓m electione mathie cōmenda.lxv.tione ioſeph.Oſtqͣꝫ vero aſcendit hieſus. reu̓ſi ſt̓ diſcipl̓i a mōte d̓r oliueti ꝓpt̓ copiā oliuaꝝ. ſabbati hn̄s iter .i. itine̓ ſabbati diſtās a hierl̓m .ſ. ſpacio militarij. qꝛ ampliori ſpacio licebat iudeis ꝓgredi ī ſabbato ciuitate vel de villa in qua erāt ſꝫ mille paſſus poterāt circa deambulare. Uetꝰ editio hꝫ a mōte triū luminū. ſic aūt dictꝰ eſt mōs oliuēti