SeptimusLiber
domi voluptati. foris aut pecunie ſeruit̉ aut gratie.Idē in iugurtino. .xxxiiijPloſculi eiuſdē de iugurtino.Ruſtra niti nec aliud fatigando niſi odiū quere̓. extreme demētie eſt. Audax eſtmꝑij natura mortaliū. ⁊ p̄ceps ad explendā animi cupiditatē. int̓ mortales difficilimū eſt gloria inuidiā vince̓. Uerosamicos neqꝫ armis cogere neqꝫ auro ꝑare queas. ſed officō ⁊ fideparant̉. Cōcordia ꝑue res creſcūt. diidia maxime dilabuntur.Miſeꝝ eſt pͥus oneri eſſe qͣꝫ vſui. Rome oīa venalia ſunt. pauciscarior eſt fides qͣꝫ pecunia. om̄s eadē cuꝑe eademqꝫ odiſſe. int̓ bonos amicicia. int̓ malos fictio eſt. Maiꝰ eſt dedecus ꝑta amittere.qͣꝫ oīno nō parſiſſe. Plura ſunt q̄ licet grauia ſint. tn̄ ꝑ ꝯſuetudinem ꝓ nihilo habent̉. Bono more ſatius ē vinci. qͣꝫ malo iniuriāvincere. Poſt gloriā inuidiā ſequi memīeris. itaqꝫ quo clarior esvel eris. eo magis anxiū ac ſolicitū te eſſe oꝑtet. Animo cupiēti nihil ſatis feſtinat̉. ſuꝑbia cōmune volūtatis eſt malum. ¶ Actor.De ciceronis atqꝫ ſaluſtij dictis moralibus hec ad pn̄s ſufficiantNuncit̉ vnde paululum hoꝝ cauſa digreſſi ſumus. ad ordineꝫhiſtorie bellorumqꝫ ceſaris redeamus.De fuga ⁊ nece pompei. Richardus vbi ſupͣ. .xxxv.Ic nāqꝫ iulius ceſar galIlꝝ gentē ferociſſimā ml̓tis p̄lijs expugnauit. Deniqꝫnauibꝰ in britāniaꝫ trāſuectus romanuꝫ imꝑiuꝫ vltralimitē videlicet occeanū dilatauit. qd̓ totū intra decēniū ꝯſummauit. quo trāſacto decerni ſibi poſtulauit alteꝝ cōſulatum a ſenaturomano. ꝯtradictū eſt a marcello ter cōſule. pompeio admittenteDeinde decretū eſt a ſenatu vt in vrbē nunqͣꝫ niſi dimiſſo veniretexercitu. qd̓ ceſar grauit̓ tulit. ⁊ ꝯtractis vndiqꝫ viribꝰ romā hoſtiliter ꝯtēdit. captaqꝫ arminio rauennā ſe ꝯtulit. At ꝟo pōpeius ⁊oīs romanoꝝ ſenatꝰ. creſcentibꝰ ceſaris viribꝰ trepidi tanqͣꝫ vt aliapulſi greciā adierūt. dirachiū gerēdi belli ſedē eligentes porro ceſar cū iam duces ꝯͣ pompei certamīa multa ꝑegiſſent. tandem romā intrauit. ⁊ ex erario publico fractis ianuis pecuniā tulit. quamſuis militibꝰ erogauit. int̓ea ꝟo apud dirachiū multi reges orientis cū auxilijs venerūt ad pōpeiū. qd̓ vt ceſar audiuit agmine preꝑato. ꝑ epyrū in theſaliā venit. pompeiꝰ. lxxxviij. cohortes ordinetriplici collocauit. fuerūtqꝫ in eius exercitu peditū. xl. milia equitesin ſiniſtro cornu ſexingēti. ⁊ in dextro ꝗngēti. int̓ quos erāt regesmulti ⁊ ſenatores eꝗteſqꝫ romanoꝝ plurimi. Ecōtra ꝟo ceſar ſimilit̓. lxxx. cohortes ordine triplici diſpoſuit. ⁊ in eius exercitu fuēs qͣꝫ. xxx. milia peditū. equites. Mſꝫ dū vtrinqꝫ certaturvniu̓ſus pompei exercitus in fugā vertit̉. Ceſa ſunt ibi pōpeianorū. xij. milia ⁊ centuriones. xxxiij. Pompeiꝰ ita fugiens onerariamnauiū nactus in aſyā ꝓperauit. ⁊ inde ꝑ tyrū in egiptū tranſijt ibiqꝫ ſtatim vt litus attigit iuſſu ptholomei adoleſcētis in gr̄aꝫ ceſaris victoris occiſus eſt.ualit̓ ptholomeꝰ adoleſcēs ceſari repugnās perijt. .xxxvj.Unc ceſar ſyria peruagatus alexandriā venit vbi petētibꝰ alexādrinis p̄fatumptholomeū alexādrie regno donauit. qͥ cū ilico ꝯͣ ceſarem rebellauit ⁊ bellū inſtruxit in quo bello ceſa referunt̉ hoīm. xxmilia ⁊ .xij. milia nauibꝰ dedita. Un̄ territꝰ ptholomeus ſcaphamaſcēdit vt fuge̓t. ſꝫ multis pꝰ eū in eandē inſilientibꝰ merſus ac necatus ē. cuius dū corpꝰ ad litꝰ deuolutū fuiſſet. indicō lorice aureecognitū eſt. quā ceſar alexādrie p̄miſit. ⁊ ſic alexādrios ad deditōnem deſꝑatiōe coegit. Quibꝰ patratis rurſus egipti regnū cleopatre dedit. Deinde ꝟo ſyriā ꝑuagatus. pharnacē in ponto deiecit. Inde romā ſcd̓o regreſſustator ⁊ ꝯſul ē appellatꝰ. Deindetrāſiens in africā oēs pompei duces ac nepotes debellauit. filiāqꝫeius pōpeiā ⁊ faufraniū ⁊ poſtremū int̓fecit. Eathoꝟo apd̓ vticā ſeſe int̓eruetōniꝰ vbi ſupͣ. Queſtori vlt̓ iopania obuenit vbi cū mādato ppl̓i. R. iure dicēdo ꝯuentus circūiret. gadeſqꝫ veniſſꝫ aīadu̓ſa apd̓ hercul̓ tēplū alexādri magniemuit. ⁊ qͣſi ꝑteſus ignauiā ſuā. ꝙ nihil tū a ſe mēorabile actū eēt. in etate q̄ iam alexāder orbē terraꝝ ſubegiſſꝫ. miſſionem ꝯtinuo effitauit. ad captādas qͣꝫ pͥmū maioꝝ reꝝ occaſiones in vrbe et̄ ꝯfuſum eū ſomnione noctis (nā viſus erat perquietē ſtuprū matri intuliectores ad āpliſſimā ſpeꝫ incitauerūt. arbitriū terraꝝ orbtēdi interꝑn̄ mat̓ quā ſubiectā ſibi vidiſſeteſſet qͣꝫ terra que oīm parēs haberet̉.Richardus.xxxvij.Eniqꝫ ceſar romā reueris reꝝ ſummā ac potētiā quā greci monarchiā vocātobtinuerūt monarchi. ⁊ repetitū eſt poſt tꝑa ꝯſulū iuſſu parendi.lus ſibi p̄ſumpſit. Sic gͦ in romana republica imꝑiū
Anno ab vrbe cōdita ſeptīgēteſimo xxij. ab exactis ꝟo regibꝰ trecenteſimo. lxxix. ac ꝓ regibꝰ imꝑatores ſūt appellati. ¶ Euſebiusin cronicis. Primꝰ itaqꝫ apd̓ romanos caius iuliꝰ ceſar ſingularearripuit imꝑiū. Cepit āno regni cleopatre. iij. hyrcani ꝟo. xxx. ſcꝫetatis qͥnte ꝗngēteſimo. xliiij. Mūdi ꝟo tercij milleſimo noningteſimo xvj. ⁊ imꝑauit ānis fere qͥnqꝫ. ab hͦ romanoꝝ pͥncipes appellati ſunt ceſares.De vita iulij ceſaris ⁊ peritia eiuſdem in armis. xxxviij.Suetonius de. xij. ceſaribꝰ li. j.Ic fuiſſe traditur excelſaſtatura. colore cādido. teretibꝰ mēbris. ore paulo pleniore. nigris vegetiſqꝫ oculis. valitudine ꝓſpera. niſi ꝙ repēte aīolinqui aut etiā ꝑ ſomnuꝫ ext̓reri ſolebat. Comitiali qͦꝫ morbo bisint̓ res gerēdas correptꝰ eſt. Circa corꝑis curā moroſior. vt nō ſolum tonderet̉ diligēter ac raderet̉. ſꝫ velleret̉ etiā vt quidā exprobrauerūt. Caluicij ꝟo deformitatē iniꝗſſime ferre ſepe obtrectatorum iocis obnoxiā exꝑtus. Ideoqꝫ ⁊ deficientē capilluꝫ renouarea vertice ꝯſueuerat. vini quidē ꝑciſſimū ne inimici qͥ dem negauerūt. circa victū. C. oppius adeo indifferentē docꝫ vt qͦndā ab hoſpitē ꝯditū oleū ꝓ viridi appoſitū aſpernantibꝰ ceteris ſolū etiamiꝰ appetiſſe dicat ne hoſpitē aut ruſticitatis aut negligētie argue̓ videret̉. eloquētia mirabili al̓s militari. qͣre aūt eqͣuit p̄ſtātiſſimoꝝ gloriā. aut exceſſit. Reliꝗt ⁊ reꝝ ſuaꝝ cōmentarios. de quibꝰcicero ſic refert. cōmētarios ſcripſit valde qͥdē ꝓbādos. nudi ſuntrecti ac venuſti ⁊ oī ornatu or̄onis tāqͣꝫ veſte detracta. Armoꝝ eteqͥtandi ꝑitiſſimꝰ. laboris vltra fidē patiēs erat. in agmine nōnūqͣꝫequo ſepiꝰ pedibꝰ anteibat. capite detecto ſeu ſol ſeu ymber eſſet.loriſſimas vias incredibili celeritate ꝯfecit. expeditus meritoriarheda cētena paſſuū milia in ſingulos diēs ſi flumīa morarentur.nādo traijciēs. vel innixꝰ inflatis vtribꝰ vt ꝑſepe nūcios de ſe p̄uenerit. Ancipiti p̄lio eqͦs dimittebat. ⁊ ī pͥmis ſuū. quo maior ꝑmanēdi ncc̄itas imponeret̉. auxilio ſuge erepto. vtebat̉ aūt equo inſigͣni pedibꝰ ꝓpe hūanis ⁊ in modū digitoꝝ virgulis ſciſſis. quē necpatientē ſeſſoris alteriꝰ primꝰ aſcēdit. Inclinatā aciem ſolus ſepereſtituit. obſiſtēs fugiētibꝰ. retinēſqꝫ ſingulos ⁊ ꝯtortis faucibꝰ cōuertēs ī hoſtē. Aexādrie circa obpugnatōꝫ pōtis eruptōe hoſtiūſubita cōpulſus in ſcaphā pluribꝰ eodē p̄cipitātibꝰ cū deſiliſſet inmare. nādo ꝑ ducētos paſſus euaſit ad ꝓximā nauē. elata leua. nelibelli quos tenebat madefierent. paludamentū mordicus trahēsne ſpolio potiret̉ hoſtis..xxxix.Qualit̓ ſe hēbat erga ſubditos ⁊ erga pares.Elicta neqꝫ obſeruabatoīa. neqꝫ ꝓ modo exeqͥbat̉. ſꝫ deſertoꝝ ac ſedicioſoꝝ ⁊inqͣſitor ⁊ punitor acerrimꝰ ꝯniuebat in ceteris. ac nōnunqͣꝫ poſt magnā pugnā atqꝫ victoriā remiſſo officioꝝ mune̓. licentiā omnē laſciuiēdi paſſiꝫ ꝑmittebat. iactare ſolitꝰ milites ſuoset̄ vnguētatos bn̄ pugre poſſe. nec milites eos ꝓ ꝯtōe ſꝫ blādiorenomīe cōmilitones appellabat. hēbatqꝫ eos tā cultos vt argēto ⁊auro politꝭ armis ornaret. ſil̓ ad ſpēm. ⁊ qͦ tenaciores eoꝝ eēt ī p̄lio mētu damni. diligebatqꝫ vſqꝫ ad̓o vt audita clade. Titurianabarbā capillūqꝫ ſūmiſerit. Nec an̄ dēpſerit qͣꝫ vindicaſſꝫ. quibꝰ rebus ⁊ deuotiſſimos ſibi ⁊ fortiſſimos reddidit. apd̓ dirachiū ſceua excuſſo oculo. femore ⁊ hūero trāſfixꝰ. cxx. ictibꝰ ſcuto ꝑforatocuſtodiā porte cōmiſſi caſtelli retinuit. Aciliꝰ nauali ad maſſiliamp̄lio iniecta in puppē hoſtiū dextera ⁊ abſciſſa tranſiliuit in nauemvmbone obuios agēs. Studiū ⁊ fides erga cliētes ne iuueni qͥdēceſari defuerūt. amicos ſemꝑ tāta felicitate indulgētiaqꝫ tractauitvt gaio oppio comitāti ſe ꝑ ſilueſtre iter correptoqꝫ ſubito valitudine diu̓ſorio loco qd̓ vnū erat ceſſerit. ⁊ ip̄e humī ac ſub diuo cubuerit. Simultates ꝯͣ nullos excepit tā graues vt vnqͣꝫ nō occaſione oblata libēs depone̓t. ſed ⁊ in vlciſcēdo natura leniſſimꝰ. InP. clodiū pompeie vxoris ſue adulteꝝ atqꝫ eadē de cā pollutaꝝcerimoniaꝝ reū teſtis citatus. negauit ſe quicqͣꝫ comꝑiſſe. qͣꝫuis etmat̓ aurelia ⁊ ſoror iulia apd̓ eoſdē iudices oīa ex fide retuliſſent.int̓rogatuſqꝫ cur repudiaſſet vxorem. qm̄ inquit meos tam ſuſpitione qͣꝫ crimine iudico carere oportere.De nece ariſtoboli ⁊ exaltatōe antipatri. Comeſtor. xl.Eſar autē poſt ſenatus etōꝑei fugā trās mare ioniū rebꝰ oībꝰ romaqꝫ potitusolutū ariſtobolū cū duabꝰ cohortibꝰ ī ſyriā miſit. facihūc iuleā ſibi poſſe ſb̓ijci ratꝰ. veꝝ ſpes ceſarꝭ fruſtrata ē. nāioſisppei veneno ꝑijt ariſtobolꝰ. ẜuabat̉qꝫ corpꝰ eiꝰ melleditibita ſepult̉a donec iuſſu antonij in monum̄tis regalibꝰſepultꝰ eſt occidit̉qꝫ filiꝰ eius alexāder antiochie a ſcipione ſecuriꝑcuſſustes antororibꝰ ſuis ad ptholomeuꝫ maneifiliū ꝯfugit accepitqꝫ ptholomeꝰ mīorē ſoroꝝ alexādriaꝫ vxorem