Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

ficte reſpōdeāt. Galloꝝ p̄terea ſubita ſūt repētina ꝯſilia. oēsfere rebꝰ nouis ſtudēt ad bellū mobilit̓ celeriterqꝫ excitant̉. Itaqꝫ ea fertiliſſima ſūt germanie loca circa herciniaꝫ ſiluā rectiſagoal̓s bellouagi occupauerūt ibi ꝯſederūt. que gēs ſummā habetiuſticie bellice laudis opīonē. huiꝰ hercinie ſilue latitudo. ix. dieꝝitine̓ expedito ptꝫ. multa ī ea genera feraꝝ naſci ꝯſtat reliqͥs ī locis viſa ſunt. ex ꝗͥbꝰ ſūt boues vnicornes alches vrſi. Apd̓germanos aūt ꝯſuetudo erat vt matres familie ſortibꝰ vaticinacionibꝰ declarēt vtrū p̄liū ex vſu ꝯmitti eēt nec̄ ne. dicebātqꝫfas germāos ſuꝑare ſi an̄ nouā lunā ꝯtēdiſſent bello inito. ſolebātoēm aciē ſuā redis carris circūdare. ne qua ſpes in fuga eſſet.De bellis eius cōtra gallos bellicos cōtra britānos. .iij.Helynādus.Oſt hoc iteruꝫ belgarumgens aduerſus ceſareꝫ exarſit. ex ꝗbꝰ bellouagi ceterisnūero ꝟtute p̄ſtantes habuere lectiſſima. lx. milia armatoꝝ. ſueſſiōes ex. xij. oppidis. l. milia. Neruij p̄terea qͦꝝ adeo indomita feritas erat. vt nūqͣꝫ ad ſe mercatores adire ſinerēt electosmilites habuerūt totidē. Attrebates ābiani. x. milia. morini. xxv.milia. menapi. ix. milia. Caleti. x. milia belocaſes veromādi. aliasvelomāni. eque. x. milia atuatici. xvij. milia. Adules ꝯclurſes eburones ceroſi. cenani vno noīe germani vocāt̉. xl. milia in ſūma fuiſſe dicunt̉. cc. milia. lxxxij. milia armatoꝝ lectiſſima. oēs vſqꝫ ad int̓netōeꝫ pene deleti ſūt. Deinde apud octo doꝝ ceſar in ytaliaꝫꝓficiſci decreuiſſꝫ pluſqͣꝫ. xxx. milia barbaroꝝ ceſa referūt̉. a legione. xij. milia. cui p̄erat galba quē ceſar ad beragros ſedunios miſerat. Dehinc tituriꝰ albinus legatꝰ ceſaris aluereos euorobices lixonioſqꝫ incredibili cede deleuit. P. craſſus alter legatꝰ. Ex aqͥtanis qͦꝫ cātabris. xxxviij. milia int̓fecit. Deinde ceſar germanoruꝫccccxl. milia cecidiſſe refert̉. Iuliꝰ celſus. Tūc rhenū trāſire deliberat ſꝫ nauibꝰ trāſire neqꝫ ſatis tutū arbitrabat̉. neqꝫ ſui neqꝫ populi. R. dignitatis ſtatuebat. itaqꝫ licet ſūma difficultas faciendi pōtis ꝓponeret̉. ꝓpt̓ latitudinē altitudinē rapiditatēqꝫ fluminis. tamē id ſibi ꝯtēdendū aūt aliter traducēduꝫ exercitū exiſtimauit. ratōeꝫ pōtis hāc inſtituit. tigna bina. ſexqͥpedalia paululūab ymo p̄acuta dimerſa ad altitudinē flumīs int̓uallo pedū duorum inter ſe iūgebat. hec machinamētis īmiſſa in flumē defixerat. fiſtuciſqꝫ adegerat ſublite directe ad ꝑpendiculū. ſꝫne ac faſtigate vt ſcd̓m naturā flumīs ꝓcūberēt. His itē cōtrariaduo ad eundē modū iuncta int̓uallo pedū qͣdragenū ab inferioriꝑte ꝯtra impetū flumīs ꝯuerſa ſtatuebat. Hīc vtraqꝫ inſuꝑ bipedalibꝰ trabibꝰ īmiſſis quātū eoꝝ iunctura diſtabat. binis vtriqꝫ fibulis ab extrema ꝑte diſtinebat̉. qͥbꝰ diſcluſis atqꝫ in cōtrariā ꝑtēreuinctis tanta erat oꝑis firmitudo atqꝫ ea reꝝ natura vt maiorvis aque ſe incitaſſꝫ. hec artiꝰ illigata tenerēt̉. om̄i oꝑe effecto exercitus traducit̉. Ceſar ad vtrāqꝫ ꝑtē pōtis firmo p̄ſidio relicto ī fines ſic cābroꝝ ꝯtēdit. Diebꝰ aūt. xviij. trās rhenu ꝯſumptis ſatis ad laudē ad vtilitatē ꝓfectū arbitratꝰ ſe in galliā recepit. pontemqꝫ reſcindit. deinde ī britāniā ꝓficiſci ꝯtēdit. Oroſiꝰ. Ceſaris eꝗtatus pͥmo ꝯgreſſu a britānis ꝯuictꝰ eſt. ibiqꝫ labienꝰ tribunus occiſus ē. ſecūdo p̄lio magno ſuoꝝ diſcrimīe victos britannos in fugā vertit. Inde ad flumē tamēſen ꝓfectꝰ eſt cuiꝰ ripaꝫ acpene totū ſub aqͣ vadū acutiſſimis ſudibꝰ hoſtes p̄ſtruxerant. Qvbi a romāis comꝑtū eſt barbari legionū impetū ferētes ſiluisſeſe abdidere. vnde crebris eruptōnibꝰ romanos grauiter infeſtabāt. Interea trinouātuꝫ firmiſſima ciuitas androgeo duce datis. xl. obſidibꝰ ceſari ſe dedidit qd̓ exēplū cetere ſecute ſunt.De ceteris eiuſdem p̄lijs cōtra gallos.T ceſare a britānis reuerſo in galliā ābiorix eubricronatibꝰ atuaticis cōſpirās totā ( ſabinos legatos apd̓ eubronas) tota funditꝰ legione. inſidijs circūuentos occidit. Iuliꝰ celſus. Ibi tytobaluēcio ſuꝑiore anno pͥmū p̄liū duxerat vtrūqꝫ femur tragulatraijcit̉. quintꝰ lucanꝰ int̓ficit̉. luciꝰ cocca legatꝰ os funda vulnerat̉Quintꝰ ticuriꝰ gneū pōpeiū int̓pretē ſuū mittit ad ābioriginem.Sabinꝰ ꝓpius acceſſiſſet iuſſus arma abijce̓ imꝑatū facit. illomonē ꝓtrahēte circūuentꝰ int̓ficit̉. Deinde luciꝰ cocca luciꝰ petroſidiꝰ aqͥlifer. reliqͥ noctu deſꝑata ſalute ſeſe int̓ficiūt. Ambiorixaīmatꝰ treueroꝝ ꝯſilio in duo de pͥncipatū ꝯtēdebāt īducioniarus cingētorix legatū ad ciceronē mittit. tūc ſil̓r legionibꝰ hybernis p̄erat. Helynādus. Cycero rn̄dit ꝯſuetudinē populi romanoꝝ accipere ab hoſte armato ꝯditōeꝫ. multitudo hoſtiū ex colligi potuit. in obſidiōe caſtroꝝ vallū circūdandūeſſe a captiuis romāis docerēt̉. inſtrumēta ruralia haberent.glacidēdo terrā ſagulis exportādo vix tribꝰ horis vallūx. pedū. foſſam. xv. milia paſſuū. xv. in circūitū ꝑfecerūt. p̄terea.cxx. turres mire altitudīs extruxerūt. cuꝫ iam ſeptē dies nocteſqꝫ

ſuccidui hoſtiū cunei pugnarēt. ac vētus ſubito plurimꝰ exortꝰ eētteſtas feruētes ī torſere fundis inflamataqꝫ focis tela ac mox cōcepto igne rutilātia iuxta caſtra iecerūt. Quo facto culmīa raptiꝫvētus inſiſtēs ſꝑſuꝫ aīauit incēdiū. Sꝫ nec ſic qͥdeꝫ romani vn̄diqꝫ obruerēt̉ vulneribꝰ. laboribꝰ vigilijs. incēdijs receſſer̄t. Tūccicero lr̄as iaculo illigatas ad ceſarē mittit qͥbꝰ nūciauit vnā dele legionē. alterāqꝫ pene ꝯfectā. Ceſar nūciū ad bellouagosad marcū craſſuꝫ mittit. Oroſiꝰ. Poſtea duabꝰ legiōibꝰ eoaduētāte deſerūt hoſtes obſidionē atqꝫ in cuncti raptis copijsruūt. Ceſar ꝑuiſſimis ſe caſtrisſulto ꝯdidit. equitibuſqꝫ p̄miſſisvt fugā fingerēt imꝑauit. vt ad trāſitū vallis) media erat ſibiqꝫꝑiculoſa videbat̉) hoſtes ꝯtēptū ſui inuitarēt. qͥbꝰ aduētātibꝰ inſuꝑ obſtrui portas p̄cepit. Quo viſo. galli qͣſi viciſſent ad obducēdū extrinſecꝰ vallū ꝯuerſi ſūt. Ceſar totis repēte portis para effudit exercitū. verſoſqꝫ in fugā gallos vaſtiſſima cede cōfecit.. lx. milia tūc fuiſſe referūt̉. e qͥbꝰ pauciꝑ paludes inuias euaſer̄t. Iuliꝰ celſus. Ceſar legiōe ꝓducta recognoſcit decimū quēqꝫ militē eſſe ſine vulne̓. ex intellexit quāto ꝑiculo quātatute pugͣuerint. Iteꝝ fama ꝑfert̉ ad ceſarē magnas galloꝝ cōpias eaꝝ ciuitatū appellāt̉ ānorice ꝯueniſſe hoc aūt more galli bela incipiūt. lege ꝯmui oēs puberes armati ꝯuenire iubent̉. Quiex his nouiſſimꝰ ꝯuenit in ꝯſpectu multitudīs oībꝰ cruciatibꝰ affectus necat̉. Inito poſtea bello induciomaro treueroꝝ pͥncipe.ceſar p̄cepit vt oēs vnū peterent induciomarū. ne quis quē priusvulneraret qͣꝫ illū interfectū videret.De dictis moralibꝰ iulij celſi. Actor.Ec et alia multā de belloceſaris narrauit oroſiꝰ iuliꝰ celſus. hoc bellū ceſarisIIgallicū iuliꝰ celſus diligēter ī libris. v. deſcribit. de qͥbusetiā ſequūt̉ excerpta ſūt. Iuliꝰ celſus ī libro. j. Cōſueuerūtdij īmortales grauiꝰ homīes ex ꝯmutatōe reꝝ doleāt. qͦs ſcelere eoꝝ vlciſci volūt. his ſecūdiores interdū res diuturniorē īpunitatē ꝯcede̓. Totiꝰ gallie cōſenſui nec orbis terraꝝ obſiſte̓ poſſit.Naturale ē oēs homīes ſtudio libertatis incitari ꝯditōes ẜuitutis odiſſe. Libēter hoīes id qd̓ volūt credunt. Iracūdia temeritas galloꝝ genti maxīe innata ē. ita vt leuē auditōeꝫ re cōpertahabeāt. animi ē iſta mollicia. virtꝰ inopiā pauliſꝑ ferre poſſeFaciliꝰ reꝑiunt̉ ſe vltro morti offerāt qͣꝫ qui dolorē patiēter ferant. Idē. ij. libro. Rerū oīm magiſter ē vſus. qd̓ volumꝰ libēter credimꝰ ſentimꝰ ip̄i reliqͦs ſentire ſperamꝰ. Idē in tercō libro. Inter duos bellātes vnū tempꝰ agendi de pace ē. dum ſibivterqꝫ cōfidit. pares ābo vident̉. ſi alteri paululum fortuna tribuerit. vix vtet̉ cōditōnibꝰ pacis ſuꝑior videt̉. nec equate ꝯtētus erit ſe oīa habiturū ſperat. Idē in qͣrto libro. Terror homībꝰ ꝯſiliū mentēqꝫ eripit. mēbra debilitat. Fortuna plerūqꝫ eos qͦs plurimis beneficijs ornauit ad duriorē caſuꝫ reẜuat. Idē in libro. v. Galli homīes apti ſunt mīmeqꝫ inſidioſi. nonvirtutē ſed dolū dimicare cōſueuerunt.qͥbuſdā dictis ciceronis. de libris eiuſdē. Actor. .vj.Orro ciceroneꝫ in galliaſub ceſare militaſſe iuxta iuliū celſuꝫ oroſiū ſuꝑiꝰ diximus multa p̄clara dixiſſe atqꝫ ſcripſiſſe legit̉. Auguſtinꝰ libro. xij. de ciui. dei. Deū certe volēs cicero ſic̄ poterat breuiter diffinire. Mēs ē inqͥt quedā ſoluta libera. ſecreta ab omnicōcretōe mortali. oīa ſentiēs mouēs. ip̄aqꝫ p̄dita nutu ſempiterno. Hieronimꝰ cōtra iouinianū libro.. Licero rogatꝰ ab irciovt ptꝰ repudiū terētie ſororē eiꝰ duce̓t acqͥeuit. dicēs ſe poſſe vxori ph̓ie parit̓ oꝑaꝫ dare illa aūt ꝯiūx egregia de fontibus tullianis hauſerat nupſit ſaluſtio inimico eiꝰ. Actor. Scripſit aūt cicero marcꝰ tulliꝰ vocat̉. de officijs libros. iij. de amicicia librū vnū. de ſenectute librū .j. de oratore libꝝ .j. ꝑadoxis libꝝj. philippicaꝝ libꝝ. j. Rethoricaꝝ libros. ij. Tuſculanaꝝ q̄ſtionū libros. v. Or̄onū libros. xij. inuectiuaꝝ libros. vj. de legibꝰ libros. iij fine boni mali libros. v. natura deoꝝ libros. iij. diuinatōe libros. ij. de fato libꝝ vnū. de creatōe mūdi libꝝ vnū. dyalogoꝝ adortenſiū libꝝ .j. de ꝑtitōe or̄onis libꝝ .j. de achademicis libꝝ vnumDe his aūt omnibꝰ hec pauca moralia ad memoriā edificatōeꝫlegentium exerpta huic oꝑi inſerui.Floſculi libroꝝ eiꝰ de officijs. Tulliꝰ li. j. de officijs. .vij.Irtutis oīs laus ī actōnecōſiſtit. a tn̄ ſepe fit int̓miſſio. multiqꝫ dāt̉ ad ſtudiareditus. Scire debemꝰ ī t̓ris gignūt̉. ad vſum hoīmcrearꝭ oīa. hoīes at̄ hoīm cauſa fuiſſe generatos. vt ip̄i inter ſe alijalijs ꝓdeſſe poſſint. In aūt debemꝰ naturā ducē ſeqͥ cōmuesvtilitates afferre ī mediū. Fūdamētū pͥmū iuſticie ē. ne cui noccat̉Deinde vt cōmuni vtilitati ẜuiat̉. in illis ꝓmiſſis ſtandū non eſſe