lus in ytalia ab hānibale cū exercitu occiſus ē. Scipio aūt ī hiſpania penoꝝ ducē haſdrubalē vicit ⁊ caſtris exuit. p̄terea. lxxx. ciuitates aut deditōe aut bello ī pt̄atē redegit. affris cū corona vēditis ſine p̄cio dimiſit hiſpāos. hānibal aut vtrunqꝫ conſulem marcellum ⁊ criſpinum inſidijs circumuentos interfecit.De victoria ſcipionis ex affris.Eniqꝫ ſcipio hyſpania ayręneo vſqꝫ ad occeanū in ꝓuinciā redacta romā venit. Cōſul aūt cum licino craſſo creatꝰ ī affricā tranſithānonē auulcaris filiū ducem penoꝝ interfecit. exercitū eiꝰ ꝑtimcede ꝑtim captiuitate diſꝑdidit. nā. xl. milia penoꝝ eo bello occidit. Sēpronius ꝯſul cum hānibale ꝯgreſſus ⁊ victꝰ romā refugitScipio aūt ī affrica aggreſſus ē hyberna penoꝝ atqꝫ numidarūqua vtraqꝫ haud ꝓcul ab vtica erāt nocte ꝯcubia īcēdit. peni trepidi cū caſu accidiſſe ignē putarēt inermes ad extinguēdū cucurrerunt. vn̄ facile ab armatis oppreſſi ſūt. in vtriſqꝫ caſtris. xl. miliahoīm igni ferroqꝫ ꝯſūpta ſunt capta. v. milia. duces ip̄i mirabilit̓ambuſti egre effugerūt. haſdrubal imꝑator carthaginē ꝓfugꝰ venit. ſifax aūt ⁊ haſdrubal mox pl̓imū reꝑauere exercitū. atqꝫ iterūcū ſcipiōe ꝯgreſſiuictiqꝫ fugerūt. Sifacē fugientē leliꝰ ⁊ maſmiſſaceꝑūt cetera multitudo cretā ꝯfugit. quā maſmiſſa oppugnatā indeditōꝫ recepit. ſifacē cathenis vinctu ad ſcipionē adduxit. quemſcipio cū ingētibꝰ ſpolijs pl̓imiſqꝫ captiuis ꝑducendū lelio tradidit. ¶ Ualeriꝰ. Maſmiſſa rex paꝝ fide pectoribꝰ hoīm reponēsſaluteam canum cuſtodia vallauit.Ꝙ rōni victꝭ carthaginēſibꝰ pacē ꝯceſſer̄t. Oroſius. .lij.Annibal redire ī affricaꝫinſſus. feſſis carthaginēſibꝰ vt ſb̓ueīret flēs reliqͥt ytaIlliā oībꝰ ytalici generis militibꝰ qͥ eum ſe qͥ nollēt interfectis. Cui ad affricanū litus appropinqͣnti. iuſſus q̄dā e nauticisaſcēdere in arborē nauis. atqꝫ inde ſpeculari quā regionē teneretſepulcrū dirutū ſe ꝓſpicere rn̄dit. aboīnatus dictū hānibal deflexo curſu ad leptim oppidū copias expoſuit. ꝯtinuo refecta multitudīe carthaginē venit. deinde colloqͥuꝫ petit ſcipiōis. vbi cum ſediuattōniti. adiuratōe mutua. duo clariſſimi duces ſuſpexiſſentinfecto pacis negocio. p̄liū ꝯſertum eſt qd̓ diu magnis ducū artibus diſpoſitū magnis cōpiaꝝ milibus geſtum. magnis militū viribꝰ conſummatū. romanis victoriā contulit. lxxx. ibi elephāti velcapti vel occiſi ſunt carthaginenſiū occiſi ſunt. xx. milia qͣpingētihānibal oīa ⁊ ante preliū expertus. ⁊ cū paucis hoc eſt vlx. iiij. militibus inter tumultū elapſus ad rumētū ꝯfugit. poſtea carthaginē poſt. vj. ⁊ xxx. ānos quā inde paruus cū matre exierat venit. cōſultantiqꝫ ſenatui nullā eſſe reſiduā ſpem niſi ī petēda pace ꝑſuaſit. igit̉ gaio cornelio lentulo publio elio poeta ꝯſulibꝰ carthaginēſibꝰ pax ꝑ ſcipionē volūtate ſenatꝰ populiqꝫ ꝯceſſa ē. naues cumplus qͣꝫ qͥngentis in altū ꝓducte in ꝯſpectu ciuitatis incēſe ſuntScipio iā tunc ꝯgnomēto affricanꝰ triumphās vrbē ingreſſus ēquē terētius qͥ poſtea comicꝰ ex nobilibꝰ carthaginēſiuꝫ captiuispileatus qd̓ inſigne ſibi indulte libertatis fuit triumphantem pꝰcurrum ſecutus eſt.De morte philopatoris ⁊ eius ꝯcubinario agathodis. .liij.Hieronimus ſuper danielem.Orro antiochꝰ magnꝰ .ſ.rex ſirie incredibilē de ſuꝑioribꝰ babilonis locis ꝯgregauit exercitū. ⁊ ptholomeo philopatore mortuo. aduerſus filiū eiꝰ qui tūc quatuor annoꝝ erat ⁊ vocabat̉ ptholomeus epiphāes. rupto federe mouit exercitū. tante aūt diſſolutōis ⁊ſuꝑbie fuit agathodes philopatoris ꝯcubinariꝰ vt ſubditi priusegiptij puericie rebellarēt. ip̄aqꝫ egiptꝰ ſeditōibꝰ vexaret̉. philippꝰqͦꝫ rex macedonū ⁊ antiochus magnꝰ pace facta adu̓ſus agathode ⁊ ptholomeū epyphanē dimicarēt ſub ꝯditōe vt ꝓximas ciuitates regno ſuo ſingl̓i de regno ptholomei iūgerēt. Iuſtinꝰ in li.xxx. Mors philopatorꝭ (dū pecuniā regiā mulieres rapiūt ⁊ imꝑiū inita cū ꝑditiſſimis ſocietate occupare conāt̉) diu occultatafuit. Re tn̄ cognita ꝯcurſu multitudīs ⁊ agat hodes occidit̉. ⁊ mulieres ī vltōꝫ euridicis patibul̓ ſuffigunt̉. mortuꝰ eſt aūt philopator relicto qͥnquēni ex euridice ſorore filio. eodē anno int̓ inſulasceramnē. ⁊ ceraſiā medio vtriuſqꝫ riꝑe ⁊ maris ſpacio terremotꝰfactus ē. in qͦ cum admiratōe nauigantiū repēte ex ꝓfundo cū calidis aqͥs inſula emerſit. In aſya qͦꝫ eadē die idē terremotꝰ rhodūmultaſqꝫ alias ciuitates graui ruinaꝝ labe ꝯcuſſit. qͣſdam ſolidasabſorbuit. qͦ ꝓdigio territis oībꝰ vates cecinere oriens romanorūimperiū manſurum. vetus aūt ac macedonū vacaturum.De regno ptholomei epiphanis ⁊ antiocho magno. .liiij.Ex cronicis.
Git̉ egiptiorū quintꝰ regnauit ptholomeus epiphanes annis. xxiiij. Cepit anno quinte etatis tricenteſimooctuageſimooctauo mūdi ꝟo tercij milleſimoſeptingēteſimo. lxj. hic ſcopa pͥncipe militie deſtinato iudeā capit ⁊ pl̓imas ſyrie ciuitates. Antiochus ꝟoſcopa ſuꝑato vrbes ſirie recepit. ⁊ iudei volūtate cōiungunt̉ qͥ iudeoꝝ erga ſe cognita volūtatę. magnis eos muueribꝰ donat. ⁊ perepl̓as laudibꝰ proſequit̉. ¶ Hiero. vbi ſupra. Pugnātibꝰ cōtraſe ptholomeo epiphane ⁊ ducibꝰ ptolomei. ī medio iudea poſitain cōtraria ſtudia ſcindebat̉. alijs ptholomeo alijs antiocho fauētibꝰ. deniqꝫ onyas ſacerdos aſſūptis iudeoꝝ plurimis fugit ī egiptū. ⁊ aptholomeo ſuſceptus honorifice accepit regionē eliopoleos. ⁊ ꝯcedēte rege templū ꝯſtruxit ī egipto. ſil̓e tēplo iudeorumqd̓ ꝑmanſit vſqꝫ ad imꝑiū veſpaſiāi ānis. ccl. Eo tꝑe ⁊ cyrene ml̓titudine iudeoꝝ repleta eſt. Cum aūt antiochꝰ teneret iudeā. miſſus eſt ſcopas etholi filius dux ꝑtiū ptholomei aduerſus antiochū qͥ iudeā cepit ⁊ pl̓imas ſyrie ciuitates. ⁊ ꝑtē optimatū ptholomei ſecū adducēs in egiptū reuerſus ē. poſtea antiochus ſcopāducē ptholomei iuxͣ fontes iordanis vbi paneas nūc ꝯdita eſt. inito certamīe fugauit. ⁊ cū. x. milibꝰ armatoꝝ obſedit clauſū ſydone. ob quē liberandū miſit ptholomeꝰ duces inclitos erophum ⁊menocleā ⁊ damoxeū. ſed obſidionē ſoluere nō potuit donec ſcopas fame ſuꝑatus manꝰ dedit. ⁊ nudus cū ſocijs dimiſſus ē. veniens aūt antiochꝰ in hierl̓m honorifice ſuſceptus eſt. ⁊ expugnatoſcope p̄ſidio in arce hierl̓imoꝝ eos qui ꝑtiū eiꝰ erant ꝓſecutus eſtCognita aūt iudeoꝝ erga ſe volūtate magnis eos donauit muneribꝰ. ¶ Euſebius in cro. Anno ptholomei epiphāis. vij. neniuscomicꝰ vtice morit̉ pulſꝰ roma factōe nobiliū ⁊ maxime metelli.De plauto poeta comico. ⁊ dictis eius.Odem āno plautꝰ ex vmbria arpinas. rome morit̉. qui ꝓpt̓ annone difficultatē ad molas manuarias piſtore ſe locauerat ibi qͦtiēsab oꝑe vacaſſet ſcribere fabulas ſolitꝰ erat ac vendere. ¶ Actorlautꝰ eloquētiſſimꝰ fuit. vn̄ hiero. in ſigillatōe eloquētie cuHiiuſdā emuli ſui dic̄. Hec eſt illa plautina eloq̄ntia. h̓ lepos accitꝰ⁊ muſaꝝ vt dicūt eloqͥo ꝯꝑandus. d̓ oībꝰ aūt plauti ꝯmedijs ex illa ſola q̄ dicit̉ aulularia paucas morales ⁊ breues ſnīas exerptashic inſerui. ¶ Plautꝰ poeta comicꝰ in aul̓. Pecunia reꝝ ac ſolicitudinū cā eſt ⁊ caput. ſibimet eē ſufficientē primum bonū eſt. visne tibi honorē deferri int̓ miſeros viuito. ſi ꝓ meritis reddēdū nobis nō putamꝰ ipſi noſmet fallimꝰ. Quidnā o ſtulte mirū eſt ſi teqͥ nouit deſpicit. qͥ nō nouit diligit. ī amiciciā ⁊ fidē ſtultū ne receꝑis. inſipientiū atqꝫ improboꝝ faciliꝰ ſuſtinet̉ odiū qͣꝫ collegiū. nemini te nimis ſodalē feceris. res nimiū ſingl̓aris eſt hō. pareꝫ ferrenō patiēs. minores deſpicimꝰ. maioribꝰ inuidemꝰ ab eqͥlibꝰ diſſentimꝰ. Quid ſi neſcio qͥs ille ē alius eī eſt in corde. aliꝰ ī vultū. Ml̓tū inqͥt adulatores ſe aliqͥ laudāt. qͥ vel fugaces feras vel pugnaces beſtias. aut veſtigijs inſequūt̉. aut cubilibꝰ dep̄hendūt. aut caſu opprimūt. Quāto mihi maiꝰ eſt ingeniū ⁊ lucꝝ qͥ hoīes venorpublice ⁊ qͦs hoīes. potētes ⁊ diuites ⁊ lr̄atos maxīe. Tres edaces domꝰ vna nō capit. qꝛ apud ſe dn̄i vigilias multā in noctē protrahunt tātū eī ſeruis de vita quantū de nocte auferūt. Cōuentꝰ⁊ delectatōes ⁊ ioca friuola nō quero. q̄ vt amorē n̄ pariūt. vtinānihil odioꝝ darēt. patiētia deſidie. acrimonia crudelitati. aſſignatur. ſic euertunt̉ oīa. nemo ad facultates. nemo ad cenſū reſpicitſꝑ diues diligēs. ecōtra pauꝑ negligēs cēſoribꝰ hec reſerua qͣruletu neqꝫ diues neqꝫ pauꝑ es. hec ſi ꝯgnoſceres felix eras. da mihiaduocati gr̄aꝫ. vende vocē. vende linguā. iras atqꝫ odiū loca inſūma. pauꝑ eſto ⁊ reporta penatibꝰ pecuniaꝝ. aliqͥd. ſed plus crimnū. ſepe ꝯdita lupoꝝ fiunt rapine vulpiū. nemo ſibimet arbitret̉dici qd̓ nos populo dicimus.De libertate grecoꝝ a rōͣnis ꝯceſſa ⁊ iunio duce..lvj.Qno quoqꝫ prenotato romani grecos liberos eē iuſſerūt. ⁊ vniuerſa hybernia īꝑata fec̄. Eo tꝑe regnabat philippꝰ apud macedonesUaleriꝰ. Philippo rege macedonū ſuꝑato. cū romāi oēs grecie vrbes q̄ ſub eiꝰ ditōe erant libertate donaſſent. tm̄ celi clamorꝭalacritate ꝯpleuer̄t. vt certe ꝯſtet aues q̄ ſuꝑuolabāt attōitas pauēteſqꝫ decidiſſe. Eo tꝑe matrone brutoꝝ domū auſe ſūt obſide̓.qꝛ lege opiā tolli cupiebāt. q̄ his nec veſte varij coloris vti. nec auri plꝰ ſemiunciā hr̄e. nec iūcto vehiculo ꝓpius vrbē mille paſſus niſi ſacrificij gr̄a vehi ꝑmittebat. ⁊ qͥdē obtinuer̄t vt ius ꝑ. xx. ānosſeruatū aboleret̉. ¶ Oroſiꝰ Publio ſcipiōe affricano ⁊ tito ꝯſulibꝰ apud mediolanū. x. milia galloꝝ ceſa ſūt. Seq̄nti at̄ p̄lio. xj. milia galloꝝ. romanoꝝ ꝟo. v. milia occiſa ſt̓. Iuſtinꝰ. Interim nūciat̉ antiocho iuniū romanoꝝ ducē cū. lxxx. roſtratis nauibꝰ ī beſ