Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

gratia. circuli acciꝑe mediū non omnis ſed ſcientis eſt. Sic vtiqꝫ etiraſci facile et dare pecuniā. ſed cui. qͣꝫtum et qn̄. et cuius gr̄a. qͣlit̓non oīs. neqꝫ facile eſt qd̓ eſt bonū et raꝝ et laudabile. ideo oportꝫ qui intēdit. ad mediū prius ſegregari a magis ꝯtrario et in ꝯtrarium trahi oportet. multū enī ſeiugentes nos a peccato. in mediuꝫvenimus. qd̓ tortuoſa lignoꝝ dirigūt faciūt. In om̄i autē magiscauēdū et delectabile et delectatio. enī iudicamꝰ eam indecepti.Qd̓ igit̉ plebis ſenes paſſi ſunt ad helenā. hic oportꝫ nos pati delectationem. Sic enī eam ꝓijcientes minus peccamus.Idem de eodem. Idem in tercio.N voluntariis laus vituperatio fit. Turpiſſima ſufferre nll̓o bono vel modico mali eſt. Uidet̉ violentū cuius principiū exterius ē nihil ꝯferente vim paſſo. Uolūtas finis eſt. electio autē eoꝝ ad finē. Simplicit̓ quidē et ẜm veritatē. volūtabile eſt ſe bonūvnicuiqꝫ aūt qd̓ videt̉ ſtudioſo .i. bono quidē ẜm veritate eſt. malo aūt qd̓cunqꝫ. ſicut in corꝑibꝰ eis qui bn̄ diſpoſiti ſunt ſana ſunt.que ẜm veritatē talia ſunt. infirmis aūt altera. Bonus enī ſingularecte iudicat. et in ſingulis veꝝ ei apparet. regula et eoꝝ mēſura exiſtens. Multis aūt deceptio ꝓpter delectationē fit. non enī exiſtensbonū eis videt̉. ſed volūt delectabile vt bonū. triſticiā aūt vt malūfugiūt. Idē in. iiij. Mollicies ē fugere laborioſa. furorē aūt ſuꝑfortitudine inferūt. fortes enī eſſe vidēt̉ ꝓpter furorē. impetuoſiſſimus enī furor ad ꝑicula ſuſtinēda. vn̄ homerus virtutē immitte furori. et furorē ꝟtute erige. Difficilius ē triſtia ſufferre qͣꝫ a delectationibꝰ abſtinere.uſtus eſt iudicium ſapori.lxxxix.Uod diuturnius vel certius eſt magis ē eligendum eo qd̓ minus ē hmōi. et qd̓magis eligit prudēs vel bonꝰ vir. vel lex recta. vel ſtudiōſi circa ſingula dicta in eo tales ſunt. Oīa bonū appetunt. Qd̓ꝓpter ſe eligendū. eo qd̓ ꝓpter aliud magis ē eligenduꝫ. Et qd̓ ſieo qd̓ accidens. Et qd̓ cauſa boni ſe eo qd̓ per accidēs. Et qd̓ſimpliciter bonū eo qd̓ alicui magis eligendū. Et qd̓ natura eo qd̓ natura. Et qd̓ meliori et honorabiliori ineſt magis eligendum.Et qd̓ melioris ꝓpriū melius qͣꝫ qd̓ peioris. Et qd̓ ꝓpinquius ē fini. et oīno qd̓ ad finē vite appetibilius. Et poſſibile impoſſibili. Etcui ꝯſequens ē maius bonū vel minus malū ampliꝰ. pl̓a bona paucioribꝰ. vbi alteꝝ ꝓpter alteꝝ ibi nihil magis eligendum. vtraqꝫ qͣꝫvnū. Unūqd̓qꝫ in quo tꝑe magis valet in hoc etiā magis eligēdūvt prudētia in ſenectute. nemo enī iuuenes eligit duces. eoſtet prudētes eſſe. Temꝑantia aūt in iuuentute. magꝭ enī iuuenesqͣꝫ ſenes ꝯcupiſcētijs moleſtant̉. Qd̓ ꝓximū ē bono. meliꝰ ē magis eligendū. Et qd̓ ſimilius ē bono et qḋ meliori ē ſimiliꝰ. ſi tamenilli ſimile ſit in eo meliꝰ. Conſiderandū ē enī et ſi in ridiculoſioribus ſit ſimile. vt ſymia homī qͣꝫ equus. enī melior ſymia qͣꝫ equlicet ſimilior homini. Itē qd̓ difficilius. magis enī amamꝰ habemus qd̓ facile eſt ſumere. aliqn̄ aūt meliora etiā magis eligēda. non enī ſi meliora neceſſario et magis eligēda. philoſopharimelius qͣꝫ ditari ē. ſed magis eligendū indigēti neceſſarijs. Qd̓ad oīa vel plura vtile ē. magis eligendū erit qͣꝫ qd̓ ſic. Et qd̓pter melius ē vt ꝓpter virtutē qͣꝫ ꝓpter delectationē. Sil̓r autēet in fugiēdis. magis fugiendū eſt qḋ magis impedit virtutem. Idē in libro. viij. Prauus ē ſociꝰ impedit cōe opus. Qui litigatorie interrogat. praue diſputat. et in rn̄dendo ꝯcedit qd̓videt̉. Actor. Hec areſtotile et ypateticꝭ quoꝝ actor fuitde libris eiuſdē ad p̄ſens dicta ſufficiant.De peſtilentia romana et de mortē artarxerxis.xc.Otempore vt teſtat oroſius ingens vniu̓ſam romā peſtilentia corripuit. vtinſperata de calibrijs ſaltibꝰ aura corrumpēs. repentinos acutarū infirmitatū afferret tranſcurſus. ſed grauis diuturna. in nulloqꝫ diſpar ſexu in nulla etate diſſimilis generalit̓ cūctos bienniū iugiter tabe ꝯfecit. vt etiā quos egit in mortem. turpimacie exinanitos afflictoſqꝫ dimiſerit anno ꝓxīo terra medio vrb̓loco diſſilijt. in qd̓ abruptū marcus curcius vir eques armatꝰ ſponte ꝓſiliuit. Iuſtinꝰ libro. x. Artarxerxi aūt perſarum regi ex pelicibꝰ. cxv. filij fuere. ſed tres tm̄ iuſto matrimonio ſuſcepti. darius.aralratus. ochus. ex his dariū contra morem perſaꝝ apud quosrex non niſi morte mutat̉. per indulgentiaꝫ pater viuus fecerat regem. ſed darius tanti remuneratiōe beneficij. ſcelus paricidij inpatrē cogitauit. et ad ſocietatē facinoris. l. fratres aſſumpſit. Cauſa vero paricidij ſcelaracior ipſo paricidio fuit. Nam rex artarxerxes aſtaſiam ſyri fratris ſui pelicem in matrimoniū receperat. hancpatrem cedere ſibi ſicuti regno darius poſtulauerat. qd̓ quidē artarxerxes primū promiſit. deinde penitentia ductꝰ vt honeſte ne-

garet qd̓ temere promiſerat. ſolis eam ſacerdotio prefecit. quopetua illi. ab omnibꝰ viris pudicicia imperabat̉. huic exacerbatusiuuenis coniurat contra patrem. ſed deprehenſus cum ſocijs deletus eſt. cōiuges quoqꝫ omniū cum liberis interfecte. Poſt hoc artarxerxes morbo ex dolore ꝯtracto decedit rex qͣꝫ pater facilior. hereditas regni ocho tradit̉. qui timens parem coniurationem. regiācognatoꝝ cede et ſtrage principum replet. nulla non ſanguinis.ſexus. non etatis miſericordia permotus. atqꝫ ita veluti pacificatoregno bellum ſuſis infert. in quo bello aduerſus procuratoreꝫ hoſtium. cōdomanus quidā cum omniū fauore proceſſit. et hoſte ceſo victoriā ſuis obtinuit. ob qd̓ armenijs prefectus eſt. deinde poſtmortem ochi. ad memoriam priſtine virtutis rex a populo conſtitutus eſt et darius cognominatus eſt. hic eſt darius quem viceratalexander.De regno ochi et oratore demoſtene.xcj.Ex cronicis.Git̉ perſarum. xii. artarxerxes qui et ochus cepit anno quinte etatis. ccxxj.di vero tercij milleſimo quingenteſimo. xxviij. regnauit annis. .xxvj. Huius temporibꝰ demoſtenes orator agnoſcitur. Ualerius. viij. libro. Demoſtenes cum primā literaꝫ artꝭ rhetorice proferre non poſſet ꝓpter vocis exilitatem. oris ſui viciū tanto ſtudio expugnauit. vt nullus expreſſius qd̓ volebat proferret.Idem gracilem nimis vocem. continua exercitatione ad gratū auribꝰ ſonum perduxit. Idem ob lateris infirmitatem diſcutiendammultos verſus vno impetu complebat. eoſqꝫ ad diuerſa loca celeri gradu ſcandens ꝓnunciabat. ac vadoſis litoribꝰ inſiſtens declamationes fluctuū fragoribꝰ obſiſtentibꝰ ſedabat. ore quoqꝫ calculis inſertis. multum ac diu loqui erat ſolitus. quo vacuū ꝓmptiuseſſet et ſolutius. Hic eſt demoſtenes qui ſtomachum laydis nobiliſſime meretricis iocando ſuppalpans et queritans. hoc qͣꝫtum.illa diceret mille denarijs. rn̄dit. ego penitere tanti non emo. Duohoſpites cuidam ancille pecuniā depoſuerunt ea conditione vtſimul vtriſqꝫ redderet. Interiecto tꝑe alter ſqualore obſitus tāqͣꝫmortuo ſocio oēs nūmos deceptē abſtulit. ſuꝑuenit deīde alt̓ depoſitū pete̓ cepit. ange̓t̉. demoſtenē patronuꝫ petijt. ait. hecꝑata ē depoſitū redde̓. Sꝫ niſi ſociū reduxerꝭ face̓ pōt. Yſdorꝰ ī li. j. ethimo. Demoſtenes orator fabula vſus eſt ade̓ſus philippū. Qui ab athenienſibꝰ poſtularet vt ſibi decē oratores darent̉. diſcederet. finxit ille hāc fabulā diſſuaderet dicens. luposaliqn̄ paſtoribꝰ qͦꝝ diligētiā deciꝑe voluiſſent ſuaſiſſe. vt in amiciciā ꝯuenirēt. ea tn̄ ꝯditiōe vt ſibi canes ī qͥbꝰ erat cauſa iurgioꝝ obvite ſecuritatē traderēt̉. annuerūt paſtores et in ſpe ſecuritatꝭ dedere canes. qͦs ouiū ſuaꝝ vigilātes cuſtodes habebāt. tūc lupi adempta om̄i formidīe. omnē gregē. ſatietate tm̄. verūetiābidine lacerauerūt. Sic philippꝰ ſublatis oratoribꝰ in ppl̓o factuerat. Helinandꝰ li. xj. Demoſtenes ariſtodiniū autorē fabulaꝝ interrogaſſet qͣꝫtum mercēdis vt age̓t accepiſſet. et rn̄diſſet talentū. at ego ait demoſtenes plꝰ accepi vt taceā. ita cauſidicorū lingua dānificata ē. niſi (vt dici ſolet) funibꝰ argēteis vīcias. Apd̓aduocatos igit̉ et ip̄m ſilētiū venale ē. Itē demoſtenes a ſenatuatheniēſiū ī patrociniū pete̓t̉. ꝯͣ philippū regē macedonū. ſil̓ata infirmitate vt aiūt lecto decubuit et rn̄dit his ad ſe ꝯuenerāt ſe pati morbū ſinātē. cui qͦdā ex nūcijs mordaciſſime rn̄ſuꝫ ē. certe ſinantē paterꝭ imo arginātē. Tulliꝰ in tuſculanario li. v. Lentulꝰſane noſter demoſtenes illo ſuſurrio delectari ſe dicebat. ꝯfitētismuliercule vt mos ē ī grecia. Hic ē ille demoſtenes. qd̓ leuiꝰ. ſedorator ille tātꝰ. apud alios videlꝫ loqͥ didicerat. multū ip̄e ſecū. Actor. Huius demoſtenis legit̉ eſſe illa ſententia. liberi ſeruiqꝫꝑſonam veritas ſeꝑat. ſeruiliberiqꝫ mendaciū miſcet.De eſchine oratore.Uic aūt conſtat eſchinēdiſcipulū ſocratꝭ ꝯtemꝑaneū fuiſſe. legit̉ eo in perorādo certamē huiſſe. Pliniꝰ de hiſtoria naͣli li. vij.IIEſchines atheniē ſūmꝰ orator accuſatōꝫ fuerat vſus rhodilegiſſet. legit defenſiōeꝫ demoſtenis. ī illud depulſus fuerat exiliū. mirātibuſqꝫ magꝭ fuiſſe miraturos dixit. ſi ip̄m orantē audiuiſſent teſtꝭ ingēs factꝰ inimici. Ualeriꝰ li. viij. Eloquētie ornamēta. in ꝓnūciatiōe apta. et in ꝯueniente corꝑis motu conſiſtunt.Quibꝰ ip̄e ſe inſtruxerit tribꝰ modis homīes aggredit̉ .ſ. aureseorū penetrādo. oculos demulcēdo. animos inuadēdo. recte itaqꝫeſchines ꝓpt̓ iudicialē ignominiā rhodū petiſſet. et ibi rogatu ciuitatis. ſuā prius in theſifontē. deinde demoſtenis pro eodem orationem clariſſimā recitaſſet. mirantibꝰ cunctis eloquentiā vtriuſqꝫ.ſed aliquāto magis demoſtenis. Quid ſi inqͥt ip̄m audiſſetis. Tatus orator ſic inimici vim ardorēqꝫ dicēdi ſuſpexit. vt ſe ſcpͥtoꝝ eſparuꝫ ydoneū lectorē p̄dicaret exꝑtus acerrimū vigorē oculoꝝ