Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

ſuauitate et ſalubritate iudicare febriētes poſſumus. potiuſqꝫilli ſanoꝝ ſenſu et p̄ceptoꝝ medicamīe qͣꝫ ex eoꝝ egritudīs affection alimēta p̄paramꝰ. Actor. Sꝫ nōne lamech rep̄hendit̉. qꝛdiuiſit carne ſuā in duas. Rn̄deo qꝛ amore ꝓlis fecit. ſed exlibidine. Et nota. ẜm auḡ. an̄ legē erat peccatū habitare cuꝫpluribꝰ vxoribꝰ cauſa ꝓlis. ſed facere cauſa libidīs ſꝑ fuit mortale peccatū. qꝛ vt dictū ē ſupra. lex naturalis ꝑmittit voluptatēcarnis relaxari. niſi ad ꝓpagationē vel ꝯſeruationē humani generis. Quidā tn̄ dicūt. ſiue cauſa ꝓlis ſiue cauſa voluptatꝭ. nūqͣꝫlicuit homī diuidere carnē ſuā. et excuſant abrahā iacob. diuinadicentes hoc eos feciſſe diſpenſatiōe. et pͥuilegia paucoꝝ non faciunt legem cōmunem vt dicit hieronimus.De ſtropha nature quam inuenit iacob circa pecora. .cxv.Ex hiſtoriā ſacra.Rius aūt qͣꝫ beniamī naſceret̉ iacob finitis qͣtuordecim annis ẜuitij vxoribꝰͦs gregibꝰ paſcebat naſce̓t̉ varij coloris. annuēte laban. iacobſuis futuro ẜuitio poſtulauit. quicqͥd ex vnicoloribꝰnouā nature ſtrophā cōmētatꝰ ꝯͣ naturā. arte naturali pugnauitꝟgas ſcꝫ varias in canalibꝰ pones. ī feruore diei ad potandūauide pecora ꝑgerēt. oues. et capras aſcēdi faciēs. vt tl̓es vetꝰ conciperēt. qͣles vmbras arietū et hircoꝝ ſupͣ ſe aſcendētiū in aquarūſpeculo ꝯſpicerēt. variꝰ enī erat color vmbraꝝ. Dic aūt augꝰ. in libro de trini. xj. in qͦlibet ſenſu apparet imago trinitatis. In viſuenī tria ſunt attēdēda .ſ. corꝑis obiecti ſpēs videt̉ exteriꝰ et for̄a īviſu imp̄ſſa ab illa ē ꝓles eiꝰ genita ab ea ad ſil̓itudinē ſuaꝫ. hecduo in tantā coeūt vnitatē. vt ī ipſo actu vidēdi vix poſſint diſcerni etiā rationē. terciū ē volūtas ſiue intētio animi. tantā habetvim cōpulādi illa duo. vt et ſenſum formādū admoueat rei cernit̉. et in ea etiā formatū teneat. et ſi tam violēta ē vt poſſit vocariamor vel cupiditas ſiue libido .i. ſi magna auiditate reſpiciaturres exterior. ſicut fit ī libidino aſpectibꝰ mulieꝝ. ſolū ipſum viſum ſꝫ ceteꝝ corpꝰ animātis vehement̓ afficit vbi reſiſtit. durior pigriorqꝫ materies in ſimilē ſpeciē et colorē cōmutat. vn̄ licetvidere corpꝰ cameleontꝭ. ad colores qͦs videt facillima cōuerſionevariari alioꝝ aīaliū. qͦꝝ ē ad ꝯuerſionē facil̓ corpulētia. fetꝰ plerūqꝫ ꝓdūt libidines matꝝ tl̓es. qͣle ē illud qd̓ magna delectation ꝯſpexerint. quanto enī teneriora et for̄abiliora ſunt pͥmordiaſeminū. tāto efficaciꝰ et capaciꝰ ſequūt̉ intētionem vel appetitū aīematerne et fantaſiā in ea facta ē corpꝰ. auiditate ꝯſpexit. ponit ibi exemplū de iacob Comeſtor. Non miror ſil̓emꝯſpecte imagini ſobolē fieri ī extremo voluptatꝭ. ipſum ī eqͦꝝgregibꝰ apud hiſpanos fieri dicat hieronimꝰ. et qͥntilianꝰ matro accuſatā. ethiopē peꝑiſſet ex imagine ꝯſpecta accidiſſe argumentās defenderat. et ī libris ypocrati ſcriptū reꝑit̉ quandampuniēdā. eo pulcerrimū peꝑiſſet. vtriqꝫ ꝑenti et toti generi eoꝝdiſſimilē niſi monuiſſet ypocras q̄rere. ne forte talis pictura eēt incubiculo. De reditu eius in patriā. et argo ſichen de ꝓmotheo quoqꝫtricolenio ac cerere.cxvj.Actor.Ic ergo iacob non parūditato. et ob laban ꝯͣ ſe ad inuidiā ꝯcitato. vxoribus ſuis et filijs et ſub̓a clam receſſit laban ꝑſequentem dn̄s ſomnū cohibuit. et federe inito iacob ad locum ſuuꝫredijt. iacob ꝟo ceptū iter ꝑgens. angelos dei ꝯfortantes ſe cōtrafratris irā quā timebat obuiā habuit cui et munera ad placanduꝫeiꝰ animū p̄miſit. angelū quoqꝫ ſuꝑauit. ſecū vſqꝫ ad mane luctantem in ſignū inuictꝰ ſtaret ꝯͣ fratrē. vn̄ ibi vocatꝰ ē iſrahel .i. pͥnceps vel fortis deo. itaqꝫ occurrēs ei eſau munera quidē recuſauit. ipſum ꝟo ſuis amabilit̓ amplexū oſculo ac fletu ſuſceperit. Eoqꝫ reu̓ſo in ſeyr. iacob tranſiēs. habitauit ī agro ſychen.quē emit ab emor rege centū agnis et dina vrbē ingreſia corruptaē a ſychen filio regꝭ ꝓpt̓ qḋ filij iacob in dolo totā vrbē ingreſſi ſūtet cūctis maribꝰ interfectꝭ. cetera depopulati ſunt. vn̄ territus ſacob ꝓpt̓ incolas terre. ſꝫ a dn̄o ꝯfortatꝰ receſſit. ſꝫ purgata pͥus domo ſua ab ydolis laban in bethel ꝑuenit. vbi edificato altari iuxͣ idqd̓ pͥus ī itinere meſopotamīe ibidē vouerat. dn̄o obtulit. deinde īvia ducit bethleem beniamin ortꝰ ē. cuiꝰ partus dolore ꝑiclitata rachel ibidem ſepulta ē. poſt venerūt trans turrim gregis vbidormiuit ruben bala ꝯcubina patris. Lomeſtor. Eo tꝑemetheus frat̓ athlantis pͥmus dictꝰ ē feciſſe hoīes. qꝛ de rudibꝰdoctos fecit. qꝛ legit̉ feciſſe hoīm imagines. qͣs arte quadaꝫ deambulare fecit. inuenit etiā pͥus anulū ſed ferreum. et incluſit gemmam. vn̄ et vngulū vocauit. qꝛ ſicut vnguis carne. ſic gēma metallo circumdat̉. tradidit aūt vt in qͣrto digito poneret̉ quē medicuꝫvocāt ad ornatū digniorē hūc reliqͥs dicēs. qꝛ ab eo vſqꝫ ad cordam vena ꝑtingat. Dicit̉ etiā ea tempeſtate tricoleniꝰ in naui ī

pictus erat draco in greciā veniſſe et ampliaſſe agritulturam. Ceres ꝟo p̄ter inſtrumēta arādi. etiā mēſurari granū adinuenit cumprius in arconijs ſegetes ponerent̉. et triticum per aceruos numerabat̉. vnde et a grecis demetria dicta eſt. tunc etiā celchines victiet exules. rhodum condiderūt..cxvij.De venditiōe ioſeph et liberatione de carcere.Oſeph natus anno patris ſui. xc. etatis tercie. ccj. mūdi ꝟo ſecundi. milleſimocxcviij. ſedecim eſſet annoꝝ. et paſceret gregē. inuidiā et odium fratꝝ incurrit. ꝓpt̓ familiarē erga ſe patris dilectōeꝫet ꝓpter ſomnioꝝ narrationē. et ꝓpt̓ ipſoꝝ fratrū accuſationē. qui ad ſe miſſum tunica talari nudatū. ī ciſternā veterē depoſuerūtdeinde ꝯſilio iude. extractū yſmaelitis vendiderūt. et ſimulātesocciſum. patri magnū luctū induxerunt. Int̓ hec iudas fornicarioꝯcubitu de thamar nurū ſua. phares et zaraꝫ genuit. eamqꝫ dep̄benſam comꝑatione ſui iuſtificauit. qꝛ ſela filio ſuo tradiderat. cuiꝰ adoleſcentiā. in viduitate manentē expectare p̄ceperatMadianite ꝟo et yſmaelite vendiderūt ioſeph in egiptū putifari eunucho magr̄o militie pharaonis. Alij dicūt archi macheroid eſt pͥncipi cōcoꝝ. nec ahborret a vero. qꝛ apud plures nationesdapifer pͥncipis. honorabilior ē. et pͥnceps militie. hūc ioſephꝰ vocat putēphrē. ſed hieronimꝰ bn̄ tranſlatū nomē aſſerit. hic hahuit vxorē et liberos. qꝛ et ioſeph filiā ipſius duxit vxorem. nec deeunuchis regis fuit paruuli caſtrabant̉. ſed tradūt hebrei videns ioſeph elegante. emit vt ei miſceret̉. dn̄s autē cuſtodiensioſeph illū adeo infrigidauit vt deīceps impotēs fuerit cōire tāqͣꝫeunuchꝰ eſſet. Itaqꝫ vidētes adeo frigiditate arefactū de moreſuo pontificē heliopoleos creauerūt. et honoratior fuit qͣꝫ anteerat in pͥncipatū. Ioſeph aūt in egiptū ductꝰ. a putifar emptusin ꝯſpectu eiꝰ magnificat̉. ſed ꝓpter amorē caſtitatis et fidei. a domina ſua accuſatus in carcerat̉. ſomnia pincerne interpretat̉. interpretationis veritate ꝓbata. iuſſu pharaonis educit̉. atqꝫ ad eiꝰſomniū exponendum in eius preſentia ſiſtit̉.De ſublimatione eiuſdem et arrogantia aſſenech. .cxviij.Oſeph trigintā annoruꝫerat qn̄ ſtetit corā pharaone. ſomnioqꝫ eius expoſito.ſublimatꝰ et dux egipti cōſtitutꝰ .ſ. anno iacob. cxxj. vtpoſtea patebit. ac anno tercie etatis. cclxxxvj. mūdi ꝟo ſecūdimilleſimo. cc. et. xxix. Dedit autē ei pharo vxorem aſſenech filiamputifar virginem ex qua nati ſunt ei filij manaſſes et effraim. Int̓hec aūt apis rex argiuoꝝ in egipto memphin ꝯdidit. Ex hiſtoria aſſenech. In pͥmo etenī anno. vij. annoꝝ vbertatis. miſit pharao ioſeph vt ꝯgregaret frumenta. qui venit in fines heliopoleoscuiꝰ regionis pͥnceps erat putifar ſacerdos princeps ſatrapaꝝ. etꝯſiliarius pharaonis. huiꝰ filia erat aſſenech pulcra ſuꝑ oēs virgines terre. om̄ia ſimilis filiabꝰ hebreoꝝ. elata ſuꝑba. deſpiciensomnē virum. quā etiā nullus vnqͣꝫ viderat viroꝝ. Erat enī turrisꝯiuncta domui putifaris magna excelſa. ſuꝑ quā erat cenaculuꝫhabēs thalmos decē. quoꝝ pͥmus magnꝰ decorus. lapidibꝰ porfireticis ſtratus. parietes lapidibꝰ p̄cioſis induti laquēarca aurea. erant intus dij egiptiorū aurei argētei. quos colebat aſſenech. timebat. quotidie eis immolabat. Scd̓s thalamus ẜūabat ornatum aſſenech. in auro argēto lapidibꝰ lintheaminibꝰ p̄cioſis. In tercio thalamo erant om̄ia bona terre. erat enī ibi ꝓmptuarium aſſenech. reliqui. vij. ſeptē virginū erant illi ſeruiebāt pulcre nimis quibus locutus non erat vir. neqꝫ puer maſculꝰ. In thalamo aſſenech erant tres feneſtre. prima magna valde proſpiciēsad orientem. ſecunda ad meridiem. tercia ad aquiloneꝫ. erat ibi lectus aureus ſtratꝰ peplis purpureis. auro textis ex iacincto purpura byſſo. in quo dormiebat aſſenech ſola. vir nunqͣꝫ ſederatſuꝑ illum. et erat atrium magnum in circuitu domus. cuius pariesexcelſus valde. lapidibꝰ quadratis erat ꝯſtructꝰ. in atrio erāttuor porte ferree quas cuſtodiebāt ſimul. xviij. viri fortiſſimi iuuenes armati. erat in dextra parte atrij fons aque viuētis. deorſumfontis ciſterna ſuſcipiēs eius aquā. irrigans oēs arbores in atrioplantatas. que pulcre erāt fructifere. Erat aūt aſſenech magnavt ſara. ſpecioſa vt rebecca. formoſa vt rachel.De ioſeph eam de cultura ydoloꝝ redarguit. .cxix.Iſit ergo ioſeph ad putifarem nuncium. vellet diuertere ad domum eius. etgauiſus ē putifar. dixit filie ſue vēiret ioſeph fortꝭdei vellet illi tradere vxorē. Que indignata rn̄dit. ſe nolle dari viro captiuo. ſꝫ filio regis. illis aūt loquētibꝰ venit dice̓t ioſephadeſſe. fugit aſſenech ī cenaculū ſurſū. vēit ioſeph ſedēs ī curru .ſ.pharanoīs. erat totus aureus quem trahebāt quatuor equi albi ſicut nix. frenis deauratꝭ. et erat ioſeph indutus tunica candida