Liber

in oꝑibꝰ multiplicatus. fedus cū abimelech iuram̄to firmauit. vbiet dn̄m ſibi ꝓmittentē q̄ et patri ſuo promiſerat audiuit. Rebeccalongo tꝑe ſterilis. orāte ꝓ ea yſaac vt impleret̉ ꝓmiſſio tādē geminos ꝯcepit. qͦꝝ mutua colliſiōe. multā afflictionē ī vtero ſuſtinuit.Cōſultoqꝫ dn̄o et accepto de duobꝰ ppl̓is ex eis naſciturꝭ diuinooraculo. geminā ꝓlem edidit. primo egreſſus dictus eſt eſau. qꝛ piloſus erat. alter vero iacob qꝛ fratrem ſupplātabat.ortu regni argiuoꝝ et pͥmogenitura iacob..cix.Exagenarius erat yſa acqn̄ nati ſunt ei ꝑuuli .ſ. anno etatis tercie. clx. mundi ꝟoſecūdi milleſimo. ⁊. cviij. in qͦ ſcꝫ anno regnū arginoruꝫexortū ē ſub inacho pͥmo rege. et durauit ꝑ reges. xiiij. vſqꝫ ad tꝑaiudicū iſrl̓. barach et delbore. Tūc perſeꝰ acriſio nō ſponte interfecto. timēs reliqͥt argos. et trāſtulit regnū in micenas. poſtqͣꝫ illic regnauerūt euriſteꝰ. atreus. tyeſtes. agamenon. egyſtꝰ. oreſtes. cyſamenus ⁊cͣ. Eſau fame laborāte. iacob emit ſuā pͥmogeniturā cibolenticule. cuiꝰ ſcꝫ pͥmogeniture ius ꝯſiſtebat ī ſex. ſcꝫ in veſte ſacerdotali. in ſacrificijs offerēdis. in finali bn̄dictiōe pr̄is ſuſcipiēda. inbn̄dictionibꝰ qͣ in ſolēnitatibꝰ et ꝯuiuijs bn̄dicebat. in duple portionis ſuſceptiōe. in hͦ ꝙ dn̄s alioꝝ erat nec peccauit iacob frēm eſurientē nō reficiendo gratꝭ etiā cū poſſet. qꝛ laborabat ille ẜm greḡvicio gule. nō nature neceſſitate. ſꝫ nec ius pͥmogeniture cū ſit ſpūale qͥd dicēdus ē emiſſe ꝓprie. ſꝫ potiꝰ redemiſſe. qꝛ reuelatū ei fueratꝙ ſibi deberet̉. et licet vnicuiqꝫ ius ſuum redimere. ſicut clericis iusdecimaꝝ qꝛ ſibi debēt̉. Alij tn̄ dixerūt ꝙ ius pͥmogeniture nō eratſpūale ſꝫ annexū erat ei ſpūale. ſcꝫ ius bn̄dicēdi. ꝙ trāſit cū pͥncipaliſicut ius patronatꝰ. annexū fundo trāſit cū eo. Sil̓iter gͦ nec poſtmodū peccauit qn̄ benedictionē pͥmogeniti nō qͥdē ꝑ fraudem arripuit. ſꝫ ẜm greg. ſibi debitā accepit quā a fratre comꝑauit. nec falſo dixit patri ſe eē eſau. qꝛ eſau erat ip̄e nō ꝑſona. ſꝫ primogenituredignitate ſicut iohānes helias nō natura. ſꝫ ꝟtute. benedictꝰ ē aūtnō ẜm intentionē pr̄is q̄ ad eſau erat. ſꝫ ẜm virtutē ꝟboꝝ q̄ ꝓferebat. ſicut ep̄us ordinat alienū. quē putat ſuū. ⁊ vere ē ordinatꝰ. vn̄et poſt loquente eſau expauit yſaac. ita vt q̄dā extaſis ſeq̄ret̉. in qͣa domino hoc factū eſſe vidit. ⁊ ſignificationē pie fraudis intellexitideoqꝫ non iraſcens. ſed confirmans qd̓ fecerat. ait. venit germanꝰtuus frau. ⁊cͣ.¶ De ꝑegrinatione iacob et de filijs eius et de phoroneo et yſideapi et n̄ſerua..cxSau itaqꝫ emulante ia-cob ꝓ benedictiōe accepta. iacob de ꝯſilio matrꝭ ad laIban cōfugit. in itinere dormiēs ſcalā erectā vidit. cuiusſummitati dn̄m innitentē. ſibiqꝫ terrā et bn̄dictionē ſemīs ꝓmittere audiuit. ꝓcedēs inde in ſyriā ad laban. xiiij. annis ꝓ duabꝰ filiabus eiꝰ ſeruiuit. ex qͥbꝰ et ancillis eaꝝ duodecim filios ſuſcepit. Exlya. ruben. ſymeon. leui. iudā. yſachar. zabulon̄. filiā quoqꝫ dinam.ex ancilla ꝟo illius zelpha. gad ⁊ aſer. ex ancilla quoqꝫ rachel. baladan neptalim. ex rachel. ioſeph ⁊ beniamin. ¶ Comeſtor. His tēporibꝰ phoroneus filiꝰ inachi et mobes. primꝰ grecie leges deditet ſub iudice cauſas agi inſtituit. locūqꝫ iudicijs deſtinatū forum aſuo noīe appellauit ſoror ipſiꝰ yſis in egiptū nauigauit. ⁊ quoſdamapices lr̄aꝝ egiptijs dedit. de agricultura etiam multa docuit eosvn̄ cū vo diceret̉. yſis ab eis dicta ē qd̓ ī lingua eoꝝ ſonat terra. obhͦ poſt mortē in numero deoꝝ in egipto recepta ē. filiꝰ etiā phoronei qͥ apis dictꝰ eſt eodē tꝑe in egiptū nauigauit. quē qͥdē viꝝ yſidis fuiſſe tradūt. et ſil̓r ab egiptijs deificatꝰ ē. Tūc etiā apud lacuꝫtriconidē ꝟgo apparuit. quā greci mineruā dixerunt. hͨ pl̓es artesadinuenit. ⁊ maxīe lanificiū. eadē dicta ē pallas a pallene inſula tracie. in qua nutrita eſt. vel a pallante gigante quem interfecit.Apologia ꝯtra fauſtū patriarchaꝝ reprehenſorem. .cxj.guſtinus cōtra fauſtum.Eſpodere compellor hisq̇ vel tꝑantiā ſuā audēt p̄ferre ꝓphetꝭ. vel neqͥtie ſue q̄runt patrocinia de ꝓphetꝭ. qͣ in re hͦ pͥmū dicimꝰ. illorūhoīm non tm̄ linguā ſꝫ etiā vitā fuiſſe ꝓpheticā. totūqꝫ illud regnūgētis hebreoꝝ magnū qͥdē et magni fuiſſe cuiuſdā ꝓphetā. Sil̓esaūt ſunt qͥ in magnis iſta rep̄hendūt puerꝭ imꝑitis in ſcola. qͥ cū ꝓmagno didicerūt nomī numeri ſingularꝭ ꝟbū numeri ſingularꝭ eēreddendū. rep̄hendūt latini doctiſſimū doctorē. qꝛ dixit ꝑs in fruſta ſecant. debuit enī dicere ſecat. ⁊ qꝛ norūt religionē dici. culpanteū qͥ dixit geminata lr̄a relligiōe patꝝ. vn̄ fortaſſe n̄ abſurde dicat̉ꝙ in genere ſuo quātū diſtāt ſcemata et methaplaſmi doctorum.a ſoleociſmis et barbariſmis imperitorū. tātū diſtāt figurata factaꝓphetaꝝ a libidino ẜ factis iniqͦꝝ. peccatū enī ē dictū vel factū velꝯcupitū ꝯtra legē eternā. lex ꝟo eterna ē rō diuīa vel volūtas dei.ordinem naturalem obſeruari iubēsꝑturbari vetans. Quiſnam

Secundusigit̉ ſit in hoīe r̄alis ordo. q̄rendū ē. ni aūt dubiū ē. aīaꝫ corpori naturalꝓponendā. verū aīe hoīs ineſt rō. q̄ pecori nōineſt. ꝓinde ſicut aīa corꝑi. ita ipſiꝰ aīe rō ceterꝭ ꝑtibꝰ eius qͣs cū pecoribꝰ cōnes hꝫ p̄ponit̉. Inqꝫ rōne ipſa.im cōtemplatiuaē. ꝑtim actiua. ꝓculdubio ꝯtemplatio p̄cellit. ī hac enī ⁊ imago deiē. qͥ ꝑ fidē ad ſpeciē reformat̉. Actio itaqꝫ rōnalis ꝯtemplatōi debet obedire. ſiue ꝑ fidē oꝑanti. ſicut ē qͣꝫdiu ꝑegrinam a deo. ſiue ꝑſpeciē. ſicut qn̄ ſimiles erimꝰ ei. qꝛ videbimꝰ eū. ſicuti ē. qͣpropt̉ hominis actio ſeruiens homini ſeruienti deo. refrenat omnes mortales delectationes. et eas coercet ad naturalem modū ſuꝑiora tāqͣꝫmeliora inferioribꝰ ordinata dilectiōe prepones.Apologia abrahe ſuper concubitu ancille.Gitur eterna lege conſulta videamꝰ qͥd peccauerit .i. ꝯͣ legē hāc fecerit pr̄ abraham qn̄ cū ancilla ꝯcubuit. lex enī illa eterna ꝯſeruādonaturali ordini ꝯſulēs. nō vt ſatiā de libidini ſeruiat̉. ſꝫ vt ſaluti generis ꝓſpiciat̉. ad ꝓlem tm̄modo ꝓpagandā. mortalis carnis delectationē dn̄atu rōnis ī ꝯcubitū relaxari ſinit. ꝓinde abrahā nature ordinē ſeruans. nihil illo ꝯcubitu agebat niſi vt homo naſceret̉.neqꝫ ſara vt fauſtꝰ obijcit ꝯſcīam ſuā flagicio ꝯiugis miſcuit qͦ illeſuā libidinē turpi et illicita voluptate ſatiaret. ſꝫ naturali ordine filios volēs. ſeqꝫ ſterilē ſciēs ancillaris vteri fecunditatē in vſum iuris ſui ptāte licita vēdicauit. nō cedēs viro ꝯcupiſcēti ſꝫ iubēs obedienti. cū enī in ceterꝭ actibꝰ ad humanā pacē ꝑtinētibꝰ. mulier viro debeat ẜuitutē. tn̄ ẜm apl̓icam doctrinā. vniꝰ huiꝰ rei qͣ ſexꝰ vtriuſqꝫ carnali ſorte diſtinguit̉. et carnali cōmixtiōe ꝯcernit. ſil̓em ī ſehn̄t poteſtatē. et vir in vxorē. et vxor in viꝝ. Prolē igit̉ quaꝫ de ſehr̄e non poterat ſara. de ancilla hr̄e voluit. ex eo tn̄ ſemīe ex qͦ de ſeſi poſſet hr̄e debebat. nūqͣꝫ hͦ face̓t mulier. ſi in corꝑe viri carnali cōcupiſcētia tene̓t̉. zelaret enī potiꝰ pelicem nō face̓t matrē. nunc ꝟoterea ꝓpagādi volūtas pia fuit. qꝛ cōtrahēdi libidinoſa nō fuit.Apologia abrahe de libera et yſaac ⁊ rebecca..cxiij.Llud autē abrahe factuꝫIIqͦ fauſtꝰ eum auaricie et vētris cauſa dīc duobꝰ regibꝰſarā ꝯiugē ſuā ſororē mentitū lenocinio qͥdē ſil̓e videt̉ſꝫ nō valētibꝰ ex illiꝰ eterne legꝭ lumīe a peccatꝭ recte facta diſcernēqͥbꝰ ꝯſtantia ꝑtinacia videri pōt. ⁊ ꝟtus fiducie. viciū putat̉ audacie. et quecūqꝫ ſil̓r obijciūt̉. qͣſi nō recte agētibꝰ. a nō recte cernētibꝰneqꝫ enī abagitio ꝯſenſit vxoris eiꝰ. neqꝫ vēdidit adulteriū.ſꝫ eā caſtā. et caſto corde ſibi adherētē. nullomodo dubitās. tacuitvxorē. dixit ſororem. ne ſe occiſo ab alienigenis ac impijs captiuapoſſideret̉. certꝰ de deo ſuo. qꝛ nihil turpe ꝑpeti ſineret. nec eum fides et ſpes fefellit. nō philoſopho territꝰ mōſtris multꝭ. qꝛ ꝓpt̓ eāmalis afflictꝰ. vbi eā vxorē eiꝰ credidit. illeſam cū honore reſtituit.Abimelech aūt ammonitꝰ in ſomnis ſil̓r fecit. Diceret aliqͥs. cur n̄potiꝰ ita de deo ſuo p̄ſumpſit abrahā. vt fateri nō timeret vxoremreſpondeo quia ſi interrogatus illam indicaſſet vxorem duas rescommitteret deo tuendas. ſcilicꝫ vitam ſuam. ⁊ vxoris pudiciciamꝑtinet aūt ad ſanā doctrinā. qn̄ habet ꝙ faciat homo. nō temptare debet dn̄m deū ſuū. Que aūt ꝓ abrahā aduerſus fauſtū criminantē diximꝰ. eadē etiā ꝓ yſaac ꝯtra ſil̓e obiectū valēt. ſi forte aliqͥs ſtudioſus q̄rat. in cuiꝰ figure ſacr̄o accipiēdū ſit. ꝙ rex alienigena rebeccam viri ſui coniugem tūc eſſe agnouit. quando eum cumilla ludentem vidit. ꝙ non cognouiſſet niſi cum coniuge ille ſic luderet. quomodo cum ea que coniunx non eſſet ludere non deceret.Ꝙ cum ſancti coniugati faciunt. non inaniter faciunt ſed prudentdeſcendunt enī quodāmodo ad feminei ſexus infirmitatem. vt aliquid blanda hylaritate. vel dicant. vel faciant. nō eneruantes. ſedtemperantes virilem rigorem. qd̓ tn̄ ei que vxor nō eſt. qui dixeritaūt fecerit turpis eſt.Apologia iacob ſuper quatuor vxoribꝰ..cxiiij.Am vero iacob. ꝙ pro īgenti crimīe qͣtuor obijciūt̉ vxores. generali p̄locutiōepurgat̉. alia enī ſunt pct̄a ꝯͣ naturaꝫ. alia ꝯͣ mores. aliap̄cepta. Si igit̉ naturā ꝯſulas nō laſciuiēdi ſed gignēdi cauſa ilus ē vſus. Si mores. in illo tꝑe atqꝫ in illis terris hͦ factitabat̉. Sip̄ceptū. nulla lege ꝓhibebat̉. nūc ꝟo cur crimen ē. ſi quis hoc faciat. niſi quia et moribꝰ et legibꝰ eſt contrarium. ſed videlicꝫ iſti operantes. non alios quorū animi virtutem ꝓrſus noſſe non poſſunt.ſed ſicut dicit apl̓us. Semetipſos ſibipſis intelligunt. ⁊ qꝛ ipſi etiāſi vnam habuerint. ad eam non ſoluꝫ generandi officio ducti viriliter accedunt. quia ſepe coeundi ſtimulo victi quo cōmunit̓ ꝑtrahunt̉. quaſi veraciter ſibi vident̉ conijcere. qͣꝫ maiore huius morbi incentiuo alij captiuent̉. qn̄ vident ſe in vna temperantiam nonpoſſe ſeruare. veꝝ nos eis qui hāc virtutē non habent. ita de ſct̄orum viroꝝ moribꝰ cōmittere iudiciū non debemus. ſicut de ciborū