Ne cle. vel mo. I.
hinc lr̄arū ſtudia dicta ſūt a cupiditate lectionūvt noͣ. Archi. in. c. in noua. xvi. q. vij. vnde qd̓ pͥus hic dixerat de audiētibꝰ poſtea ſb̓iecit de ſtudētibꝰ qͣſi audientes ſint ſtudētes. qͣre cōcludoꝙ. c. nō magno. ⁊ iſtud ſoluꝫ loquūt̉ in audientibus ſeu ſtudentibꝰ addiſcēdo. ⁊ iſti ſūt qui īcurrūt penas p̄dictas. legētes aūt .i. docētes nō puto īcurre̓ has penas nec ēt illos ꝗ non ſtudēt vtaddiſcāt qꝛ verba illis nō ꝯueniūt vt pꝫ ex p̄dictis ⁊ a v̓bis cōſtitutōis penalis nō eſt recedendum vt ſupra dictū eſt p̄ſertiꝫ cū nō puto in eisꝓcedere ⁊ militare rōnem q̄ eſt in addiſcētibuſnam addiſcēs vr̄ moueri malo zelo .ſ. vt īuoluatur rurſus actōibꝰ mūdanis in patrocinādo etſil̓ibꝰ vt īnuit tex. in. d. c. nō magno. Item fauore theologie. vt exqͦ in actu addiſcendi eſt meliꝰvt det oꝑam theologie ſꝫ ille ꝗ pͥus ſcientiā iſtādidiſcitā docet nō facit vt inuoluat̉ actōibꝰ mundanis īmo cōicat alijs ſcientiā in ſe bonam ⁊ neceſſariā ad regimē orbis. fac̄ qd̓ noͣ. glo. in cle. ijde magiſ. in verbo honorē. vel p̄ſuppoſito ꝙ peccet nō tn̄ tantū qͣꝫtū ille ꝗ nūc īcipit addiſce̓ merito nō dꝫ in eo hr̄e locū penaꝝ diſpō. ⁊ ꝑ hͦ dicerem ꝙ p̓uilegiatꝰ vt in his ſcientijs poſſit ſtudivr̄ p̓uilegiatꝰ ad id qd̓ ſequit̉ ex ſtudio .ſ. ad doctoratū ſumendū ⁊ ꝑ ꝯn̄s ad legendum cum indoctoratu dat̉ ptās legendi. vt noͣ. in. cle. ij. ⁊ inl. magiſtros. C. de ꝓfeſ. ⁊ medi. li. x. hoc tamenē magis dubitabile ⁊ ante factū conſulerē abſtinendū. ¶ Ul̓timo opp. cōtra lr̄am ⁊ p̄dicta. vienī ꝙ minꝰ legitime ꝓhibeat̉ religioẜ ⁊ maxīep̄latis ſtudiū ſcīe ciuilis. nā. sͣ. in ꝓhemio huicōpilatōis mandat̉ vt oēs in iudicijs ⁊ ſcholisvtant̉ hac ꝯpilatōe. gͦ mandatū cēſet̉ omne id ſine quo illud explicari nō pōt vt in. c. prudentiāde offi. dele. ⁊. l. ad rem mobilē. ⁊. l. ad legatumff. de ꝓcur. ſed nō poſſumꝰ vti niſi illaꝫ ſciamꝰ.ſcire autem non poſſumus niſi ſtudeamus inilla. ſed ſtuderi ⁊ ꝑfecte intelligi nō pōt ſine notitia ſcientie legalis cum multa ſint in hac cōpilatōe ⁊ ſcīa canonica que minime ītelligi valeātniſi data ſcientia legali preſertim cum multe leges ſint īcorporate in decreto ergo debet illaꝝſtudiū ꝑmitti maxime cum lex ciuilis ſit ꝑs diuine ⁊ theologie ſcientie ⁊ locum ſuum neceſſario obtinet in eccl̓ia ſalteꝫ quo ad regimen temporaliū que nō ſūt ꝯtēnenda. xij. q. i. vidētes .i. qiij. ſi quis obiecerit. vn̄ leges dicūt̉ ſacratiſſime.l. leges ſacratiſſime. C. d̓ legi. ⁊ alibi dr̄ ſanctiſſima. vt in. l. i. ff. de var. ⁊ exͣor. ꝯgni. ⁊ ꝑ ora p̓ncipum d̓eus illa dicitur ꝓmulgaſſe vt in. c. fi. xvi.q. iij. ⁊ in. l. fi. C. de p̄ſcrip. xxx. vl̓. xl. anno SoHoſti. formauit hoc contrariū ⁊ refert ꝙ Rof.beneuentanꝰ in rubrica de rapto. poſt prin. dicebat ꝙ papa cum duobus ſuis cōſiliarijs fecit ſicut vulpes faciunt qui dānant ceruſa cum illaꝯmedere nō poſſunt Et dicit ꝙ ad regimen eccleſie ſcientia ciuilis eſt ſumme neceſſaria ⁊ profecto ſatis inhoneſte locutus eſt de principe etrecordari debuiſſet de. c. ſuꝑ ſpecula. jͣ. de p̓uile.
vbi dicitur ꝙ raro occurrunt cauſe eccl̓iaſtice q̄nō poſſunt canonicis ſtatutis expediri. IdeoHoſtien̄. dixit hic ⁊ melius ad contrarium ꝙmateria legum in canonibus contēta poterit ſine principali ſtudio lectione ⁊ auditu legum haberi ⁊ declarari ꝑ libros iuris ciuilis qui haberi licite poterunt ⁊ ſic ꝑ ſtudium camere ad hocprincipaliter nō ordinatum ſed in finē melius ītelligendi ſcientiaꝫ canonicam poterit quis cōtrario ſatiſface̓. ¶ Et noͣ hoc vltimū ꝙ licitumeſt religioſis ⁊ alijs h̓ ꝓhibitis habe̓ libros ciuilis ſciētie ⁊ in eis in camera ſtude̓ ad finē meliꝰintelligendi canones nō autē principaliter propter ipſam ciuilē ſciētiam acquirēdam pro hocallego bonū tex. in. c. turbat. ⁊. c. ſi quis grāmaticam. ⁊. c. de quibuſdaꝫ .xxxvij. diſ. nam cuiusfinis bonꝰ eſt ipſum quoqꝫ bonū eſt .i. q. i. nō eſtputanda. Eſt enim ſcīa addiſcenda principalit̓ꝓpter deum ⁊ bonum publicum. ꝑ ſciētiam enīmundus illuminat̉ ⁊ ad obediēdum deo ⁊ miniſtris vita ſubiectorum informat̉. vt dicit tex.in aucͣ. habita. C. ne fi. ꝓ pͥa. ¶ Et qui ad huncfinē eam cōſequitur nedū famam in hoc ſeculoſed mercedē maximam in futuro. ¶ In cuiusfinē altiſſimꝰ nos ⁊ oēs alios tam preſentes qͣꝫpoſteros ſciētie inſiſtētes dirigat ꝑ ſuam ineffabilem clemētiam. Abbas.¶ Finit lectura dn̄i Nicolai abbatis ſuꝑ tertio libro decretaliū. Uenetijs impreſſa ꝓuidorū virorum dn̄oꝝ Io. de colonia. Iohanniſqꝫ manthen de gherretzem ſocioruꝫ impendio. Annoſalutꝭ dn̄ice Mº. ccccº. lxxviij. 4º. nonas madij.