De teſtamentis 26
non licet in volūtate vltima .ſ. in teſtō. naꝫ clericꝰvt hic vides pōt aliꝗd donare ītuitu elemoſynede rebꝰ eccl̓ie. nō tn̄ pōt ꝗcqͣꝫ de his diſponere īteſtō. ⁊ ſic pōt ꝗs face̓ ꝑ ſe qd̓ relīq̄re n̄ pōt ꝑ alium faciēdū pꝰ mortē. ſil̓e dr̄ in ep̄o qui pōt dumviuit dare centeſimā vel quinqͣgeſimā eccleſie ꝑeū ꝯſtructe vel ꝯſtruēde. nō tn̄ pōt relinquere vtpoſt mortē donet̉. vt ī. c. qꝛ Iohānes. xij. q. v. noͣdoc. ī. c. apl̓ice. de donationibꝰ. ⁊ pōt eē diuerſitatis rō. nā teſtm̄ morte ꝯfirmat̉. vt in. c. cū marthede cele. miſ. effectꝰ gͦ ꝯfertur ī tp̄s qͦ non eſt futurus p̄latꝰ. iō nō pōt de aliquo diſponere ex facultatibꝰ eccl̓ie in teſtamēto. ad hoc. l. eū. ff. de iurꝭ.om. iu. ſed quādo vult diſponere dum viuit nonꝓhibet̉. qꝛ hͦ fac̄ tāqͣꝫ admīſtrator eccl̓ie. ⁊ ex hͦnoͣ practicā quā dꝫ ẜuare clericꝰ ſi de rebꝰ eccl̓ievult aliqua intuitu elemoſyne vel ꝓ remuneratione ẜuitij erogare vt actualiter donet dū viuitnō aūt relīquat ꝯferēdū pꝰ mortē. ¶ In gl. fi. īfi. de hͦ dic. vt noͣ. in regula cū ꝗd. de re. iurꝭ. li. vi.nā h̓ fit ꝓhibitō attēto mō nō aūt attēto effectu.nā ꝓhibet̉ teſtm̄ nō ꝙ clericꝰ poſſit diſpone̓ intuitu elemoſyne de rebꝰ eccl̓ie. ſed ꝓpt̓ rōnē quaꝫsͣ. dixi q̄ ceſſat in erogatōe ſeu donatōe q̄ fit īterviuos. ⁊ aduerte ꝙ nō decipiat te tex. iſte. nā permittēdo erogationem ī egritudine nō vr̄ ꝓhibe̓erogationē tꝑe ſanitatis. nam tunc nō erat dubium. qꝛ bona eccl̓ie ſb̓iacēt elemoſynis. xvi. q. i. inc. fi. ſꝫ tꝑe egritudīs dubitabat̉ ne egrotatō fieret ī fraudē. ar. in. c. ij. de renuncia. li. vi. qd̓ nota.Uia nos s rel acaſiusAe bonis ꝓpͥītuitu ꝑſone clerici teſtari pn̄t de acꝗſitis ītultū eccl̓ie nō. in pͥª ponit̉ deciſa qō. in 2ª diſtinguens rn̄ſio. ibi ꝯſultatōi. ¶ Noͣ pͦ ꝙ clericiretinent iura ſanguinis. vnde ſuccedūt parētibꝰ⁊ alijs agnatis quēadmodū laici. ideꝫ dic̄ in religioſis. vt in. l. deo nobis. C. de epiſ. ⁊ cle. ⁊. xviij.q. i. c. vna. hec eſt tamen differentia inter clericoſſeculares ⁊ religioſos. quia clerici ſeculares acꝗrunt ſibi vt hic xeligioſi vero monaſterio. vt ī dictis iuribus. ¶ Nota ibi de artificio ꝙ licite clericus exercet aliqd̓ artificium etiaꝫ ſi hꝫ eccl̓iaꝫ.intellige tn̄ de artificio conuenienti dignitati clerici nō ignomioſo. de qͦ vide qd̓ legit̉ ⁊ noͣ. ī. c. i. d̓cele. miſ. Et ex hoc pōt īferri ꝙ clericꝰ doctor licite pōt aſſumēdo lecturā inde lucrari. ⁊ pondera tex. ibi nō habito reſpectu ad eccl̓iaꝫ. nā videtur illa regula qͣlificare oīa p̄cedētia vt de acꝗſitꝭde artificio clericꝰ teſtet̉ niſi ītuitu eccl̓ie illa ꝑueniāt. fac̄ qd̓ dixi in. c. cū in officiis. sͣ. eo. ¶ Notaibi libe̓ diſpone̓. ar. op. ꝙ teſtamētū clerici nō īfirmat̉ ex p̄teritōe filioꝝ vel parētum qͣꝫqͣꝫ debitaportio debet̉ eis ẜm ꝙ iura diſponūt. hoc īportat iſtud v̓bū libe̓. ⁊ ꝓ hͦ qꝛ miles ſeculi hꝫ iſtudpͥuilegiū vt ex p̄teritōe ꝑſonaꝝ non rūpat̉ teſtm̄fortius hͦ hr̄e dꝫ miles dei. ad hoc glo. in. l. milesff. de re iudi. aꝑte ſentit Bar. in aucͣ. ſiqͣ mulier. Cde ſa. ſanc. eccle. licet ibi loquatur de ingrediētereligionem. rō tn̄ ſua ꝯcernit etiam clericoſ ſecū
lares. ⁊ ſic pōt ītelligi aucͣ. p̄ſbyteros. C. de epiſ.⁊ cle. vide Fe. de ſenis. lv. ꝯſilio ⁊ hͦ diligent̓ noͣ.No optimū ar. ꝙ clerici etiā ī ptāte parētū ꝯſtituti cū iſte tex. nō diſtinguat pn̄t licite diſpone̓ ⁊teſtari de oībus aduēticiis. vn̄ vſufructꝰ illorumbonoꝝ n̄ acꝗrit̉ parētibꝰ. ⁊ ſic illud peculiū qd̓ ēcaſtrēſe vel qͣſi in filiiſfa. laicis pōt dici ī clericisaduēticiū. vel meliꝰ id qd̓ reputat̉ aduēticiū laicis ē caſtrēſe vel qͣſi ī clericis. hͦ tenet Inno. h̓ ⁊ē caſus rotūdꝰ ī. d. aucͣ. p̄ſbyteros. ⁊ loꝗt̉ ille texī oībꝰ clericis cuiuſcūqꝫ ordinis. ⁊ facit iſte tex.loquens gn̓aliter de clericis.Um eſſes netūqd̓ ꝑUalet teſtatochianꝰ fac̄ corā p̄ſbytero ꝑrochiali ⁊duobꝰ teſtibꝰ. nec valet ꝯͣria ꝯſuetudo. h. d. īherēdo v̓bis lr̄e. nā ml̓tipl̓r pōt ītelligi. vt. jͣ. patebit. pͦnarrat ſcm̄. 2º. ꝓuidet. ibi qꝛ vero. ¶ Nō primoꝙ conſuetudo pōt ſuꝑ eodem concurrere cumiure communi ſeu iure diuino. ¶ Nota ꝙ conſuetudo diſponens id quod ius corroborat illd̓ius vt ſic videatur maioris auctoritatis. vn̄ papa hic ponderat ꝙ illa ſpecialis cōſuetudo quehabuit illud quod ius ciuile erat contraria iuridiuino ⁊ canonico ⁊ vl̓i conſuetudini eccleſie. ⁊faciūt hec ad maͣm contentam in. c. i. de ꝯſti. li. vi.nūꝗd ſb̓lata lege nō facta mentiōe de cōſuetudine cōcurrente cum lege videatur ſb̓lata ipſa conſuetudo. ¶ Noͣ 2º. ꝙ ꝯſuetudo ꝯͣria iuri diuino⁊ humano nō valet. qd̓ ītellige. vt. jͣ. dicā. ¶ Noͣ3º. ꝙ rōe peccati papa pōt tolle̓ ſpālem loci ꝯſuetudinē. nam hac rōe tollit etiā legē ceſaream. vtin. c. fi. d̓ p̄ſcrip. vide bonā gl. in regula poſſeſſorde re. iurꝭ. li. vi. ¶ Noͣ ibi corā p̄ſbytero ſuo ꝙiure nr̄o nō ē neceſſe vt teſtes ſb̓ſcribāt ſe ī teſtōvel ꝙ ſint rogati vel ꝙ omnes ſint maſculi. nampapa videtur in hoc ſe fundare ſuꝑ iure diuino⁊ ſtatuta ſanctoꝝ patꝝ ẜm q̄ nō reꝑit̉ diuerſitasin hoc inter maſculum ⁊ feminā vel ꝙ teſts debent eē rogati. licet ius ciuile al̓r diſponat. vt ī. l.ꝗ teſtō. ff. eo. ⁊ hoc apertiſſime ꝑ iſtum tex. ſentitBal. in. l. i. C. de ſa. ſanc. ec. in fi. qd̓ dcm̄ eſt benenotādum. nam cauillādo pōt rn̄deri ad iſtū tex.ꝙ non intendit tollere ius ciuile. niſi reſpectu numeri teſtium. in alijs vero debet ius ciuile remanere illeſuꝫ. ⁊ ſic vt audio ꝗdā ꝯſuluerūt. ⁊ facitqd̓ noͣ. Io. an. jͣ. c. ꝓximo. in ꝯͣriū tn̄ facit. qꝛ papaloꝗt̉ in diſpoſitōe gn̓aliter ⁊ nō vr̄ curaſſe de diſpoſitione iuris cinilis circa confectionē teſtamētoꝝ. ⁊ de hoc aliquid. jͣ. ⁊ in. c. ſequēti. ¶ Que̓opro intellectu. c. nunquid hodie valeat teſtamentum vbiqꝫ locoruꝫ ſine preſentia ſeptē aūt ꝗnqꝫteſtium. quod eſt querere nunquid ius ciuile ſithodie ſublatum per iſtum textum. nam de iureciulli in teſtamento requiruntur ſeptem teſtesniſi fiat in rure. nam tunc ſufficiunt quinqꝫ. vt. l.hac conſultiſſima. ⁊ in. l. ſi vnus coniuncta. l. fi. Ceo. In codicillis vero quinqꝫ requiruntur. vtl. fi. C. de codicillis cum ſimilibus. So. quatuorſunt in hoc opi. ex quibus quatuor eliciuntur