De vi. ⁊ ho. clericoꝝ.

ſingula mēbra a capite vſqꝫ ad pedeꝫ. repetit̉ invi. ⁊ cle. ¶ Sed circa iſtā ℟icam q̄ritur de vtilitate. q. ꝗ appellatiōe clericoꝝ ꝯprehēdunt̉. dico ꝙ largo ſūpto vocabulo veniūt oēs ī qͣcūqꝫdignitate ſint poſiti. exqͦ ſunt electi ad ſeruitiumdei. vn̄ omnes qui nō ſunt laici dicunt̉ clerici cūduo ſunt genera xp̄ianoꝝ. vnum clericoꝝ aliudlaicoꝝ. vt dicit Hiero. xij. q. i. duo ſunt gn̓a. hͦ probat̉ pͥmo ex etymologia vocabuli. vt. xxi. di. cleros. ⁊ in. c. cum ẜᵐ. de p̄ben. ⁊ in. d. c. duo ſunt genera. Dicunt̉ enī clerici a cleros grece ꝙ ē ſorslatine. qꝛ ſunt electi in ſorteꝫ dn̄i. vt innuit̉ in dictis iuribus. hͦ etiam ꝓbatur h̓ in rubro iūcto nigro. nā in ℟ica ſolū dicit̉ de vi. ⁊ ho. cle. ⁊ in nigro fit mētio neduꝫ de ſupplicibus clericis ſedde p̄latis etiā epiſcopis. vt in. c. clerici. jͣ. eo. Idēprobat̉ inti. de cleri. egro. jͣ. eo. ⁊ in. vi. li. ⁊ ibi perIo. mō. Priuilegiū gͦ tributum ſimpliciter clericꝭ. ꝯprehēdit omnes clericos cuiuſcunqꝫ ordinis ſeu dignitatis ſint. nā ſi eſt ep̄s ergo clericꝰ.ſed de ſtricta ſignificatiōe ſeu in maͣ odioſa appellatōe clericoꝝ nō credo ꝯprehēdi epiſcoposc. qͣꝫ ꝑiculoſum. de ſen. ex. li. vi. ⁊. c. in fidei fauorē. de here. eo. li. Et idē puto in alijs clericis exiſtētibꝰ in dignitate ⁊ in canonicis cathedraliuꝫeccleſiaꝝ. Rō quia in eis ē qͣlitas. sͣ. alios q̄ nonreꝑitur in ſimplicibꝰ clericis. vide ad hͦ tex. noͣ. ꝗfacit ad multa in. c. ſtatutū. de electꝭ. in vi. maxime iūctis noͣ. ibi per Io. an. vbi dicit̉ ꝙ appellatione eccleſiaꝝ parrochialiū nō veniunt eccleſieꝑrochiales collegiate in maͣ ſtricta. qꝛ habent qͣlitatē collegij. sͣ. curā. Sed in maͣ nō odioſa cōp̄hendūtur. ⁊ noͣ ſemꝑ illum tex. ad maͣꝫ extēſionis. ad idem qd̓ noͣ. Inno. in. c. ſedes. de reſcrip.ſenſit Fre. ꝯſi. xi. ⁊ hͦ quo ad ℟icā ſufficiant¶T LAICI Inchoro duꝫ omciaLaici ꝓpe altare vl̓œlebrant̉ ſtare nō debent. ſꝫ cauſa orādi ire vl̓ accedere poſſunt. vel ſic gnͣalius. Cū celebrat̉ diuiſus debet eē clerus a populo. Triaſunt dicta. 2ᵐ ibi ſed ꝑs. 3ᵐ ibi adorandū. ¶ Nopͦ ibi vt laici. ꝙ alij ſunt laici alij clerici. ⁊ dicūturlaici qͣſi populus vt dicit tex. in. d. c. duo ſunt. xij.q. i. Hinc ē ꝙ appellatione populi nō venit clerus nec econtra. vt in. c. ſi fnīa. de ſen. excōi. li. vi.⁊ per illū tex. limitādus ē. §. plebiſcitū. inſtitꝭ. deiure na. gē. ⁊ ciui. vbi dicit̉ ꝙ appellatiōe populivniuerſi ciues etiā ꝯputatis exiſtentibꝰ in dignitate. ꝓcedit enim in his ꝗ ſunt eiuſdē ꝓfeſſionisſecꝰ in alijs vt eſt tex. cū glo. in. d. c. ſi ſnīa. ⁊ hͦ clariſſimū in maͣ ſtricta. ¶ Quid autē in maͣ pͥuilegiata vt ſi pͥuilegium ſit ꝯceſſum ſenenſi populoan cōprehēdant̉ clerici ſatis dubitari poſſet. ſedpro ꝑte affirmatiua facit tex. in. c. dilecti. cū materia ſua. de foro ꝯpe. ⁊ quod noͣ. Bar. in. l. i. ff. admunici. ⁊ qd̓ noͣ. in. c. Rodulphꝰ. de reſcrip.2º. nōͣ ibi ſecus nā ideꝫ importat qd̓ circa. Et noͣꝙ dicit̉ quis ſtare ſecus qn̄ eſt qͣſi cōtiguus. ſecꝰautē vbi eſt aliqͣꝫtulū remotus. vn̄ ſtans in choro nō dr̄ ſtare ſecꝰ altare vt h̓. qd̓ facit ꝓ ſtatutꝭ.

¶ Nō 3º ibi ſac̓ra miniſteria ꝙ ſacramentū celebratiōis miſſe dicit̉ miniſteriū ex eo qꝛ habetreconditā virtutē ſicut dicit̉ ſacramētum qͣſi ſacre rei ſignū. ⁊ vide de hͦ tex. latiorem .i. q. i. multi. vbi etiā habet̉ differentia int̓ miniſteriū ⁊ myſteriū. nam iuiſteriū idem ē quod ſacramētuꝫmÿſteriū vero ē quodlibet officiū. pro hͦ. c. cū incūctis. §. inferiora. sͣ. de elec. ¶ Noͣ ibi ſtare vl̓ſede̓ ꝙ drīa eſt inter ſtare ⁊ ſedere. q̄ autē ſit differētia inter iſta habet̉ in. c. ꝗd eſt hͦ. l. di. ⁊ in. c.ep̄s. xcv. di. nā ſtare dicit̉ qui nō ſedet ſtans erectus in pedibus. ¶ Et noͣ ꝙ licitū eſt qn̄qꝫ in eccleſia ſedere tꝑe tamen oratōis debet ꝗs ſtare ⁊nō ſedere. l. di. quid eſt hͦ. ⁊ facit illud pſal. Stantes erāt pedes noſtri ⁊cͣ. ¶ Item noͣ ex eiſdeꝫv̓bis ꝙ ītineratio ſeu acceſſus ad clericos vl̓ adaltare tēpore celebratiōis non ē laicis ꝓhibitusꝑ iſtum tex. qꝛ hic tm̄ prohibētur laici ſtare velſedere. ⁊ facit ad. q. quā. jͣ. ſb̓ijciam. ¶ Item noͣꝙ eccl̓ia aliquando habet tres ꝑtes. pͥma eſt illaque ē prope altare maiꝰ. q̄ ſolet quandoqꝫ cācellis includi. ⁊ iſta pars qn̄qꝫ appellat̉ ſacrarium.qn̄qꝫ preſbyteriū. qn̄qꝫ ſancta ſanctoꝝ. vt ī iuribus allegatis in glo. ⁊ in hac ꝑte debēt ſtare clerici celebrātes vt preſb̓r diaconus ⁊ ſb̓diaconꝰ.⁊ de hac ꝑte loquit̉ pͥncipium. c. ibi ſecus altare.4pars ē chorus. ⁊ hͨ pars ſb̓diuidit̉ ab altari inmultis locis ꝑ cancellos ac etiaꝫ a toto corporeeccl̓ie ⁊ in hac ꝑte debent ſtare clerici tm̄ pſallētes ex duplici cā. jͣ. ſb̓ijciēda. ⁊ de hac 2ª parte loꝗtur tex. in v̓. ſed ꝑs. Tertia ꝑs eſt reliquū corpus eccl̓ie. ⁊ vulgariter appellat̉ nauis eccl̓ie. etin illa ꝑte eccleſie debēt ſtare laici audientes diuina. Quid autē in clericis ꝯiugatis vel in alijsclericis audiētibus miſſaꝫ vel alia diuina. jͣ. ſb̓ijcit̉. ⁊ per hͦ declarat̉ iſte tex. in ſuperficie ſui.Noͣ ibi tantū pſallētibus ⁊cͣ. ꝙ clerici exiſtentesin choro debēt pſallere ⁊ qͣnto exiſtētes in maiori dignitate ſiue nobitiori. tāto magꝭ. debēt deopſallere. cū magis ſint deo ꝯiuncti ⁊ deo aſtrictivt. in. c. clerici. jͣ. eo. ⁊ qd̓ ibi noͣ. ¶ Noͣ in v̓. adorandum. duos caſus in ꝗbus laici licite accedūtad altare .ſ. cā orādi ⁊ corpus xp̄i ſumēdi. Iddicūt doc. ī alijs ſacramētis eadem rōe. ¶ Noͣibi laicis ⁊ feminis ar. ꝙ appellatiōe laicoꝝ nonveniunt femine. ſed ꝯͣrium puto veꝝ per. c. duoſunt gn̓a. xij. q. i. ſed ad maioreꝫ exp̄ſſiōem fecitmētionē de feminis. qꝛ de eis poſſet magis dubitari. nunꝗd poſſint accedere ad altare maxīeꝓpter qͣndam ꝯſuetudinē quorūdam clericoꝝimꝑitoꝝ qui indifferēter impediūt feminas volētes accedere ad altare cā orandi. hͦ enim ē eiscitū vt h̓ probat̉. ⁊ idem reſpectu cōionis.¶ Noͣ ibi ſicut mos eſt ⁊cͣ. ꝙ in his multū attēdenda ē conſuetudo. ⁊ per hͦ v̓bum vident̉ ſentiredoc. vt expleto officio liceat laicis ⁊ feminis accedere ad altare cā orādi. qͣſi ſecus tēpore celebratiōis. ⁊ hͦ eſt de more in multis locꝭ. Et hͨ faciunt ad. q. qͦtidianā. nunꝗd liceat laicis cā offerēdi accedere ad altare tēpore celebrationis. Io.