De arbitris. Lō ⁊
mihi adeſt rōe quātitatis mutuate qd̓ ē vſura. vt no. gl.in. d. l. rogaſti. ⁊ facit. xiiij. q. iij. qͣſi ꝑ totū. ⁊ ꝑ hͦ hēs hucarticulū declaratū. ⁊ hec ꝓcedūt quo ad pͥmā ꝑtem glo.In ſcd̓a ꝑte glo. intrat q̄ſtione nūqͣd poſſit indiſtincte agi ad penam ſiue pars fuerit ſtipulata ſiue arbiterin fauorē ꝑtis: ⁊ tenet ꝙ ſic. ⁊ hēs ex hͦ ſingl̓r noͣre ꝙ arbiter pōt ſtipulari pena vt ſtet̉ arbitrio ī fauorē ꝑtis. ⁊hāc opi. videt̉ pͥmo tene̓ ſpe. eo. ti. §. fi. ꝟ. ſꝫ q̄rit̉ qͣre. ſedpoſtea refert placētinū tenuiſſe ꝯͣriuꝫ ⁊ nihil exp̄ſſe eligit. Doc. etiā hic ſimpl̓r remittut ad dictū ſpe. ſed videeundē ſpe. in. d. §. fi. ꝟ. qͥd ſi ſtipulatꝰ. vbi firmat ꝙ arbiter n̄ pōt ſtipulari vt ſtet̉ laudo. qꝛ regl̓a eſt vt alterinemo ſtipulari poſſit. vt ī. l. ſtipulatio iſta. §. alteri. ff. deꝟb. ob. ⁊ inſti. de inuti. ſtip. §. alteri. vn̄ ꝯſidera ꝙ ſi nōvalet ſtipulatio hͦ caſu ī qͣ arbitriū poſſet eē ſine effefortiꝰ nō debe̓t vale̓ in p̄cedēti caſu vbi ſolū ſtipulatnam. ⁊ hͦ veriꝰ de iure ciuili ſed de iure canonico poteagi ex ſtipulatōe alteri facta ſaltē qn̄ verba ſtipulatōnisdirigunt̉ in ꝑſonā ſtipulatoris. vtputa ꝓmittis mihi ꝙſeruabis arbitriū velſoluēs talē penā alteri ꝑti obſeruanti. nā de iure ciuili hͦ caſu naſcit̉ obligatio naturalisvt no. in. l. j. ff. de pac. ⁊ in. l. ſtipulatio in. §. ſiꝗs inſulaꝫ.ff. de ꝟb. ob. ergo rōe naturali obligatōis pōt agi de irre canonico. vt in. c. j. de pac. ⁊ dic vt ibi dixi. ⁊ vide gleij. q. vij. quotiēs. ¶ In tercia ꝑte glo. format q̄ſtioneꝫa in ꝯpromiſſo poſſit agi vt ſtenūꝗd ſoluta pena aptur ſnīe? ⁊ ꝯcluditꝑ multa iura. ⁊ in hͦ glo. dicit vevltra iura alleg. in glo. in. l. duo. in. §.ritatē. ⁊ videt̉ſemel. ff. eo. vbi dicit̉ ꝙ ſemel pena ſoluta ſoluit̉ cōpromiſſuꝫ nec ampliꝰ pōt pena exigi. hͦ dictū gl. limitat niſifuerit cl̓a appoſita in ꝯpromiſſo vt pena ſoluta ſtet̉ arbitrio. ⁊ in hͦ no. glo. ſingl̓r ꝙ n̄ reperit̉ tex. ſpecifice ſuhac materia. nā iura q̄ glo. allegat loquūt̉ in trāſactō⁊ vide tu gl. in. c. potuit. jͣ. de locato in ꝟ. bienniū. ⁊ viidē eſſe in alio ꝯtractu vbi fuit appoſita pena ⁊ cl̓a vtluta pena firmꝰ maneat ꝯͣctus. nā tūc pena pōt exigi vtobſeruet̉ ꝯͣctus ꝑ. l. pe. alle. in glo. et dicit no. iſta glo. ꝙiſta cl̓a ſolū oꝑat̉ reſpectu obſeruatōis ꝯͣctus. vn̄ iſte q̄ꝯtrauenit n̄ pōt ſoluta pena dice̓ vt obſeruet̉ ꝯtractus⁊ idē no. in. l. ij. C. de iure emphi. Et noͣ. extra glo. ꝙ arbitriū penale pōt emologari vbi eſt appoſita iſta cl̓a ꝙ̄ſtet̉ arbitrio ⁊cͣ. ⁊ hāc ꝑte tenuerūt Ci. azo ⁊ odofre. ī. l.cum antea. C. e. mouent̓. qꝛ iſta cl̓a dꝫ aliqͥd oꝑari. Itēiudex dꝫ iudicare ꝓut ꝑtes ꝯueniūt vt in. l. ſi ꝯuenerit.ff. de re iudi. ſed Ia. bal. ⁊ martinus de fano ⁊ Ia. de ra.huic dicto reſiſtūt. qꝛ cū laudū emologet̉ ſolū in duobꝰcaſibꝰ ꝯtētis in. d. l. cū antea. extra illos duos caſus n̄ dꝫactio dari ex laudo. adducūt iſtas rōnes. Io. an. ſimpl̓irecitat h̓ hͨ dicta legiſtaꝝ ⁊ nō eligit videt̉ tn̄ tranſire h̓reſpectu cū hac opi. Do. an. remittit ad no. jͣ. e. ꝑ tuas. ſꝫtu tene glo. ⁊ videt̉ tene̓ bal. in. l. ait p̄tor. ff. de re iudi. ⁊in. d. l. cū antea. ⁊ idē ibi bal. ⁊ in. d. l. ſi duo. j. ℟nſo. Etꝯclude hūc articulū clariꝰ ſic ꝙ vbi ꝯpromiſſuꝫ ē penale nō emologat̉ taciturnitate. x. dieꝝ. vn̄ non hꝫ locū. l.cū antea. vt ibi coīter no. ſꝫ ſolū agit̉ ad penā. Si aūt īt pena ſoluta ſtepromiſſo penali fuit appoſita iſtaur arbitrio vident̉ in effectu duoſſa. vnū penale aliud ſine pena. vn̄ ſoluta pena remanet ꝯpromiſſumpurū vn̄ poterit agi ac ſi nulla pena fuiſſet appoſita ⁊ ꝑꝯn̄s ſi pars tacuit ꝑ decē dies arbitriū eſt emologatū. ſiaūt ꝯͣdixit infra. x. dies tūc pōt exigi pena ⁊ poſtea pōtagi ex arbitrio puta ad int̓eſſe ẜm diſtinctōeꝫ. c. ꝑ tuas.jͣ. e. ⁊ ibi pleniꝰ dicā de iſta emologatōe. ¶ Ultimo aduerte. nā tex. h̓ in fi. videt̉ velle ꝙ lꝫ laudū ſit a ꝑtibꝰ receptū ſolū nihilominꝰ agit̉ ad penā qn̄ nō fuit appoſitaiſta cl̓a. ſed ꝯͣ hͦ facit nā exqͦ ꝑtes ſemel approbauer̄t laudum exp̄ſſe dꝫ dari actio ad iudicatū. vt in. c. ꝑ tuas. jͣ.eo. ⁊. d. l. cū ātea. ſed doc̄. vt arbitror metu ꝯͣrij dicūt ꝙh̓ laudū fuit receptū a ꝑtibꝰ tꝑe ꝯpromiſſi qꝛ ꝓmiſerūtſeruare laudū nō aūt approbauerūt laudū latū. ſed certe
hͦͨ ſolutio īpropͥat ꝟba texͣ. cū dicat̉ ꝙ ip̄m arbitriū fuitſpōte receptū ab vtraqꝫ ꝑte. vn̄ ꝯſidero ꝙ de iure ciuilipoſſit optīe ꝓcede̓ iſte tex. qꝛ arbitriū penale n̄ pōt emologari etiā exp̄ſſe ad hͦ vt ex eo det̉ actio. qꝛ nō pn̄t ꝑtesface̓ ꝙ arbitriū hēat vim ſnīe. vt ī. l. j. ⁊ qd̓ ibi no. C. e. etſatis voluit bar. ī locꝭ p̄all̓. qd̓ intellige niſi fuiſſꝫ r̄ceptūlaudū ꝑ ſtipulatōeꝫ ⁊ tūc age̓t̉ nō ex ſnīa ſꝫ ex ſtipulatuquēadmodū pn̄t ꝑtes ꝑ ſtipulatōꝫ approbare ſnīaꝫ nullam vt valeat tāqꝫ pactu ⁊ n̄ tāqͣꝫ ſnīa. vt ē tex. no. ī. l. ij.C. coīa vtriuſqꝫ iudi. ⁊ ibi no. ⁊ pleniꝰ ꝑ bar. ī. l. vnica. C.qui ꝓ ſua iuriſ. facit qd̓ no. gl. ī. c. ſignificaſti d̓ fo. ꝯpe. ſꝫde iure canonico n̄ vr̄ p̄dicta ꝯſideratio ꝓcede̓. qꝛ cumvaleat nudū pactū vt ī. c. j. de pac. bn̄ potuer̄t ꝑtes ꝑ pctū nudū approbare arbitriū penale vt ſic agat̉ ad ipſore laudi ſꝫ vigore pacti. ⁊ ideo de iureobẜuātiā nōcanonico p̄iꝯͣriū ē diſīpropriādo lr̄aꝫ eī etiā fuit penaleoſſꝫ ītelligputarē ꝙ teputa qꝛ arbixit p̄cipio tibi ſb̓ tali pena vt talē rē reſtituas adu̓ſe ꝑti. nā tūc quātūcūqꝫ ꝑtes approbauerintlaudū n̄ pōt agi niſi ad penā. qꝛ fuit p̄ceptū factū ſb̓ pena. vn̄ ꝑtes vidēt̉ approbare laudū cū diſtinctōe pene. ſꝫqn̄ lex aliqͣ ꝓhibet ſb̓ pena tūc ad obẜuātiā legꝭ ſufficitſolue̓ penā ⁊ no. in. l. nō dubiū. C. de legi. ⁊ dico ī. c. fi. dei. p̄la. ⁊ hͦ caſu intelligo iſtū tex.Minor eccl̓ia īUmtempore. p̄indicius papede libertate ꝯnitte̓ n̄ pōt. vel ꝑ alia ꝟba pōtſic ſūmati clariꝰ. Ecrēpta nō pōt in p̄iudiciū exemt̉. nā in pͥma recitat factu cōꝯpromitte̓promiſſi. in ſcd̓aꝓ ꝑte approbat ⁊ ꝓ ꝑtetime. tercia ibi rōeꝫ reprobatōreprobat. ſcd̓a ibi qꝛNota pͥmo ꝙ ſuꝑ q̄ſtiōe ꝟtenis ſb̓mittit ibi cū ⁊ ſitē ⁊ aliqͦs ex monachis ſuis pōt fieri cōpꝫte inter abbintellectū ītelligēdo ꝙ armiſſuꝫ ⁊ iſtiit̓ ẜm vnnonachos ſuos aut int̓ abbaerat q̄ſtioꝯpromiſſuꝫ in archiep̄m. ⁊ hūctem ⁊ ep̄minoc. h̓ dicēs ꝙ forte iſti monachiintellectū arerāt p̄lati iſtaꝝ capellaꝝ ⁊ dicebāt ſe eē ſubiectos ep̄o ⁊nuit ꝙ vnica erat hic q̄ſtio .ſ. innō abbati. Hoſti. tn̄ter abbatē ⁊ monachos ex vna ꝑte ⁊ ep̄m ex alia. ⁊ ꝟbtex. ibi quoſdā tuos monachos. ꝯtinuat pꝰ iſtud verbte. ⁊ ꝓ hͦ intellectu facit ſupraſcripta decretalis vbi ſcribitur abbati ⁊ ꝯuētui. ſꝫ intellectꝰ. Inno. mihi plꝰ placettn̄ qꝛ lr̄a īpropriat̉ ꝑ aliū intellectū. qꝛ lr̄a dicit ⁊ quoſdāꝯnachos. vn̄ ⁊ pōdera ꝟbū ⁊ quoſdā. nō em̄ dir nec ē vis ſuꝑ quo erat inter eoscit ⁊ monacꝯtētio cū in multis poſſit accidere. hoc tn̄ ſcias ꝙ abbasmonacho ſuo in aliqͦ obligari nō pōt nec dn̄s ſeruo. vtīterpoſitas. C. de traſac. nō. Io. an. in regl̓a nō eſtatoriū in mercu ¶ Nota ſcd̓o ibi fide data. ꝙ cōpromiſſuꝫ pōt iurari ab vtraqꝫ ꝑte. ⁊ vr̄ iuramētū adeoveſtire ꝯpromiſſuꝫ ꝙ pōt p̄ciſe agi ad obẜuātiam laudinec ē opꝰ age̓ ad int̓eſſe. vn̄ pōdera in hͦ bn̄ iſtā lr̄aꝫ in qͣpapa decreuit arbitriū fore obſeruādū ꝓpt̓ p̄ſtatōeꝫ fidei hincinde factā. ad idē facit. c. ij. sͣ. e. ⁊ aꝑte ſentit glo.iij. h̓. ⁊ voluerūt qͥdā vt refert Inno. sͣ. c. ꝓxi. vn̄ quēadmodū antiqͥtꝰ de iure ciuili dabat̉ actio ex laudo p̄cedēte iuramēto vt ī. l. nebitris. C. e. ita vr̄ hodie dicēdūde iure canonico qd̓ ē bn̄ no. ⁊ hͦ intelligo vbi pena fuitſſo. nā tūc ſi fuiſſet appoſita ī ꝯpromiſappoſita ī ꝯpronẜuādo laudū intellige̓t̉ ſb̓ſo iuramēto ſimpl̓r p̄ꝯditōe .ſ. ẜuare laudū ⁊ ſolue̓ penā. ⁊ hͦ caſu pōt intelligi no. dictū Inno. jͣ. e. ꝑ tuas. vbi hͦ firmauit. ſi ꝟo iuramentū nō fuit interpoſitū nec adiecta pena tūc agit̉ adint̓eſſe vt ī. d. c. ꝑ tuas. ⁊ dic vt ibi dicā ¶ Tercio no. ꝙꝯpromiſſuꝫ factū ſuꝑ pluribꝰ qͦꝝ aliqͣ nō dependebāt aptāte ꝯpromittētiū nō inficit̉ ꝑ exp̄ſſionē inutiliū ſꝫ remanet ꝯpromiſſuꝫ validū ſuꝑ alijs q̇ depēdet a ptāte cōpromittētiū. ⁊ rō pōt eē. qꝛ tot vidēt̉ ꝯpromiſſa qͦt ſunt