De pactis. NNō

Cōtrariū tꝫ h̓ Gaſp. de cald. nihil allegat ſed pōderlietꝭ poſitū in tex. nō .n. mandat iſtos priuarqd̓ dicit ꝓcedere ſi pactum augēde penſionisint̓uenit in ipſa collatōne. ſecus dic̄ ſi antea vel poſteaEgo dicerē ꝙ ſiue interuenerit ante ſiue in ip̄a collation collatio nō valꝫ: qꝛ collatio bn̄ficij ſeu renunciatōipſiꝰ ſimoniace facta nō valet. ar. j. q. j. ordinatiōes. ⁊. c.ſicut. ⁊. c. matheꝰ. de ſimo. noͣ. Inn. in. c. cū vniuerſorū.de re. ꝑmu. Sꝫ ſi pactū interuenerit pꝰ collatōem tuncnō pōt dici ſimonia cū ius ſpūale iam iſte ꝯſecutꝰ ſit:peccat ⁊ dꝫ puniri: qꝛ citra aucͣtem ſuꝑioris ꝯſtituitecleſiā cenſualē. vt in. c. ſignificauit. ⁊. c. ꝓhibemus. jͣ. decenſi. ⁊ tene menti q̄ dixi. ¶ In glo. ij. in fi. Ioh̓. an. dicit ꝙ licet ſubſit iuſta cā augēde penſionis non tn̄ pōteligendꝰ ſeu ꝓmouendꝰ hͦ paciſci ſine vicio ſimonie.Et dicit Hoſtiē. ꝙ iuſta cā augende penſionis eſt nimia pauꝑtas vel neceſſitas eiꝰ cui eſt ſoluēda dūmodofiat palā ⁊ nō claꝫ ⁊ ꝯſentiēte capl̓o ⁊ aucͣte ſuꝑiorꝭ. ar.in. l. nō exiſtimo. ff. de admi. tu. ⁊ in. c. expoſuiſti. de p̄bē.cū ſi. Ego aliter ꝯcluderē ⁊ ſic. ꝙ aut penſio fuit ab initio impoſita habito reſpectu ad facultates eccīe. vt qͥaeccl̓ia fuit data religioſis vt in ꝓprios vſus redditꝰ conuerterent ⁊ ipſi reſeruata ſibi penſione ꝯtulerūt alij eccleſiā et tūc aucͣtis facultatibꝰ pōt augeri penſio ſic̄ eisdiminutis dꝫ diminui. Ad hoc qd̓ leg. ⁊ noͣ. in cle. j. deiurepa. ⁊ in. c. auaricie. de p̄ben. Aut penſio fuit impoſita alio reſpectu. puta in recognitōeꝫ ſuꝑioritatꝭ vel īſignū ꝓtectōnis vel qꝛ patronꝰ hͦ obtinuit ab ep̄o tempore fundatōis vel ex p̄ſcriptōe ⁊ tūc nō dꝫ augeri pēſio licet ſint aucͣte facultates: qꝛ nō ſubeſt iuſta cā audi. ad hͦ qd̓ le. ⁊ noͣ. in. c. ꝓpter. de loca. ⁊ in. c. quantocenſi. ¶ In glo. fi. in fi. nō iſtā glo. iuncto tex. ꝙ appellatione ſeueritatꝭ eccl̓aſtice venit pena al̓s a iure ꝓ illodelicto impoſita ⁊ ſi nō inuenit̉ exp̄ſſa venit imponenda arbitrio iudicꝭ. vt in. c. de cauſis. de offi. deleg. ⁊ ſic ēdr̄ia int̓ cenſurā eccl̓iaſticā ⁊ ſeueritatē eccleſiaſticamqꝛ appellatōe cenſuvenit excoīcatio interdictū ⁊ ſuſpenſio. vt in. c. q̄renti. de ver. ſig. Sꝫ appellatōe ſeueritatis eccl̓iaſtice venit alia pena extrinſeca ẜm delicti qͣlitateꝫ. ¶ Scd̓o noͣ ex gl. ꝙ pena ordinaria ſimoniaci ēdepoſitio. ad hͦ. c. inſinuatu. ⁊. c. de hͦ. jͣ. de ſimo.Si eccl̓ia rem ſuā locādo vel īKENlOI. feudum ꝯcedēdo apponit pactū in p̄iudiciū iurꝭhialis alterius eccl̓iend ſꝫ et qͥcqͥd hac occaſionet redde̓ cogit̉ illi eccleſie. Diuidit̉. naꝫ pͦ factū narrat. ſcd̓o corrigi p̄cipini nō pn̄t paciſci cuibi cū aūt. ¶ Noͣ pͦ ꝙ pparochial̓. ⁊ eſt rō qꝛ iualia eccl̓ia in p̄rochialia ſunteccl̓ie parochiali. vt. jͣ. ⁊roch. qͣſi ꝑ totū. gͦ pactum ꝯͣ tale debitū nō valet. qunō pōt qͥs paciſci in p̄iudiciū alterius. vt in. c. ſi diligēti. de fo. ꝯpe. ⁊ in. c. ea te. de iureiurā. ¶ Scd̓o noͣ ꝙ exacto nō pōt qͥs ſibi eligere ſepulturaꝫ in aliena elicet ſponte hͦ facere poſſit. vt in. c. j. de ſepult. ⁊ hdicendum eſt vt habet̉ in. c. j. eo. ti. li. vj. ⁊ in cle. cupiēercio nō eccl̓iā parochialē poſſetes. in fi. de peni. ¶petere ab alia eccl̓ia qd̓ de iure parochiali a ſuis parochianis accepit. ¶ Ultimo noͣ ẜm hoſti. ꝙ de penſionibꝰ domoꝝ ſoluēda ē decima. ꝯcordat. c. ꝯmiſſum. ⁊. c.tua. de deci. hͦ dictū eſt verū in ſe. ſꝫ nō colligit̉ ex literaẜm Io. an̄. ⁊ bn̄ qꝛ nō cōductor ſeu locator hꝫ ſoluerehanc decimā qꝛ ꝯductor nulluꝫ fructum ꝑcipit ſꝫ dn̄domus. Senſus ergo litere ē ꝙ iſti paciſcebant̉ vt decimas ꝑſonales vel reales qͣs debebāt ſoluere alteri eciuris fiſcalis nō tollit. ideꝫ dicendū in ꝓpoſito ꝙ pactūinitū inter iſtas priuatas ꝑſonas non pōt tollere ius eccleſie parochialis. vnde licet valere poſſit pactū in preiudicium paciſcentiū nō tn̄ p̄iudicium eccl̓ie. vnd̓ pōt

eccleſia a qualibet poſſeſſione decimas petere: qꝛ poſſeſſio eſt ad hoc obligata. xvj. q. j. ſiquis laicus. licꝫ furit actum inter ꝑtes vt nō poſſeſſor ſed dn̄s ſoluat decimas. nam pactum appoſitum ꝯtra ius nō valet. ⁊ hſumpta occaſione ponit hic Inno. qd̓ noͣ. glo. in. l.cta q̄ ꝯtra. C. d̓ pac. dicens ꝙ vbi pactū eſt ꝯtra iusvalet pactū vel pena. vt in regula q̄ ꝯtra ius. de re. iur̄li. vj. ⁊ in. l. iurꝭgentiū. §. ſed ⁊ ſiqͥs. ff. de pac. etiā ſi int̓ueniat iuramētū. vt in. c. ſi diligenti. de fo. ꝯpe. Si ꝟopactum eſt p̄ter ius tūc valet pena appoſita: ſed nō p̄ctum. exemplū in ſtipulatōne alteri facta in. l. ſtipulat.iſta. §. alteri. ff. de ver. ob. Si ꝟo eſt ſcd̓m ius valꝫ vtrūeſſe ꝯtentꝰ altero. naꝫ pōt age ad penaꝫ velantiā pacti. ⁊ dic ꝙad vtrūqꝫo. vt in. l.poſita clauſula rato remae tranſac. ⁊ noͣ. in. c. dilecti. de ai. Ad p̄dicta videglo. in regula acceſſoriū. de re. iur̄.Nō valet pactio ī ſpūaActioneS. libꝰ vel q̄ pactum induc¶rei turpis ſeu de turpi vel impoſſibilis de iurevel de facto. Et pͦ ponit dictum ⁊ eius ratōnem. Scd̓oliat illā ⁊ ꝓbat ibi qd̓ etNo qͣtuor regPrima ꝙ ꝓ ſpūalibꝰ obndis omīs pactiꝯuentio ceſſare debet. ⁊ ſi de facto apponit̉ pactnullam obligatōeꝫ inducit. Ex quo infert̉ ꝙ ſiam ꝓmittit ex pacto ſe daturūpōt agere ad obſeruātiā pacti. et intelligehāc regulā in cōuentōe inhoneſta ⁊ de re ſpirituali. ſecus in ꝯuentōne honeſta ⁊ de re temporali. vt in. c. admū. ⁊ in. c. ſignificaſti. de elec. Scd̓a reqōnes. deullū pactum obligat ſaluti aīaꝝ p̄iudicatiuū.pōt ſe quis obligare in p̄iudiciuꝫ aīe ſue. xxij.tum. vnde ſicut dicimꝰ in corpore ꝙ nemo ē ⁊minus membroꝝ ſuoꝝ. vt in. l. liber homo. ff. ad. l. aqͥlnec pōt ſine pena ſe occidere vel vulnerare vel alteriocciſioni ſe exponere. vt in. c. nō licet. xxiij. q. vj. et innō tm̄. ff. de appel. ita et fortius nō eſt qͥs dn̄s aīe ſuead peccatū poſſit ſe obligare. nam ⁊ iuramentū nō obligat ad peccandū: qꝛ nō dꝫ eſſe iniquitatis vinculum.vt in. c. quāto. ⁊ in. c. ſi vero. de iureiurā. qd̓ ꝓcedit etiāſi obligaret ſe ad peccatum veniale. vt ꝓbat̉ in. c. ij. depactꝭ. li. vj. Tercia regula ē ꝙ pactū turpe vel rei turpis nō eſt obligatoriū ⁊ dr̄ pactū turpe qn̄ ꝯtinet in ſturpitudinē licꝫ res ſuꝑ qͣ interponit̉ nō ſit turpis. vtſi ꝓmitto tibi dare. x. vt mihi ꝯferas eccl̓iam ⁊ om̄e pactum ꝯtra ius eſt turpe. vt in. c. faciat hō. xxij. q. ij. et inl. filius. ff. de ꝯdi. inſti. pactū ꝟo rei turpis eſt qn̄ interponit̉ ſuꝑ re turpi vt ſi ex pacto capio. x. vt hoīem interficiā. Quarta ⁊ vltima regula ē ꝙ pactū impoſſibile de iure vel de facto nō obligat qꝛ impoſſibiliū nullaobligatio. vt in regula nemo pōt. de re. iurꝭ. li. vj. Et iōdicimus ꝙ p̄ceptum ſuꝑioris nō obligat ad impoſſibile. vt in. l. fi. ff. q̄ ſē. ſine ap. reſcin. ⁊. xix. di. in memoria.Et ex hoc ⁊ ex tex. no ꝙ illud dicimur poſſe qd̓ de iuremus. qd̓ aūt nō eſt poſſibile de iure reet de facto poputat̉ impoſſibile. vt in. d. c. faciat homo. Pone exenplum ꝓmitto tibi dare rem ſacrā. hoc .n. de iure nō epoſſibile. vt in. l. inter ſtipulantē. §. ſacrā. ff. de ver. obl̓.Idem ſi eſt impoſſibile de facto. ſi ꝓmitto celuꝫ digitotangere vel qͥd ſimile. Eſt tn̄ inter hec dr̄ia. nam ſi pactio impoſſibilis eſt de iure ⁊ de facto vel de iure tm̄ nōobligat. ſi aūt eſt impoſſibilis de facto tm̄. aut illa īpoſſibilitas eſt ꝑpetua ⁊ nō obligat. vt in inſti. de inuai. ſtipu. §. j. Aut ē impoſſibilis ad tp̄s ⁊ tūc obligat vt ſi ꝓmitto tibi dare mille ⁊ impoſſibile eſt mihi tibi nunc ētradere ſum nihilominus tibi obligatus: quia hic noneſt impoſſibile ẜm naͣm et potius dr̄ incommoditas qͣꝫimpoſſibilitas. vt. l. ꝯtinuus. ff. de ver. ob. ¶ Ultimonō ibi om̄is pactio omniſqꝫ ꝯuentō. dr̄iaꝫ eſſe inter pactū ⁊ ꝯuentōneꝫ. nam pactio eſt ſpālis. ꝯuentio eſt ge-