69De pactis

vt ſolum cōpetat officij imploratio intantū vt nō poſſit peti vt quis p̄ciſe cogat̉ ad obſeruantiā pacti nudiſed ſolū vt nō obſeruans excōicet̉. qꝛ tex. iſte ſolum hͦvidet̉ innuere in eo ꝙ dicit aut pacta obtineant firmitatē aut cōtraueniens excōicet̉. ⁊ ſic p̄ciſe nō diſponitvt quis cogat̉ p̄ciſe ad obſeruantiā pacti. mihi nō placet hec reſtrictio. primo qꝛ lꝫ iſta ꝓpoſita fuerint factaalternatiue tn̄ conciliū rn̄det ſimpl̓r pacta cuſtodiant̉et ſic nō videt̉ ſe reſtrinxiſſe vt cōditionaliter ⁊ alternatiue fieret coactio. arg. in. c. nonne de p̄ſum. et eorum q̄dixi. sͣ. c. ꝓxi. Item adduco text. jͣ. eo. qualiter. vbi ſimpliciter dicit̉ ſtudioſe agendū eſt vt ea q̄ ꝓmittunturopere compleant̉. pōdera iſtud verbū ſtudioſe ⁊ illudverbum oꝑe compleant̉. nō ergo debet eſſe iudex contentus ſola excōicatione. Cal. tn̄ non ita reſtringendtex. dicit ꝙ cōpetit officij imploratio ⁊ nō actio qꝛ acones ſunt ꝓdite a iure ciuili. l. ij. ff. de or. iur. no. Inno.in. c. q̄. in eccleſiarū de conſti. cum ergo ius ciuile nō detactionē ex nudo pacto. ergo nec de iure canonico. hocar. videt̉ ꝑſuaſiuum ⁊ ꝓceſſiſſet olim ſed cū hodie ſintas p̄miſi dicendū eſt ꝙ cum ius canonicumrobet illud factū ⁊ mandet obſeruari illud pactudꝫ cōpetere ius agendi qꝛ iſta regula iuris ciuilis tate approbat̉ a iure canonicō exqͦ nō reperit̉ reprobatavt in. c. j. de no. ope. nun. ſꝫ in effectu nō refert an deactio ſeu cōditio ex lege vel officij imploratio dūmocōcludamus iudicē eccl̓iaſticū poſſe etiā laicū p̄ciſe cōpellere ad obſeruātiā pacti. ⁊ hͦ teneas ⁊ noͣbis p̄dicta.Breue eſt vel ꝑ alia verUOTLENS. ba pōt ſic ſummari. Conuentio inualida ꝑ cōſenſum ſuꝑioris validet fuit forte exordiū cōfirmationis quorūdā pacto¶ Qo. primo ibi in cōuentionibꝰ. ꝙ cōuentio idem eſtu. al̓s non faceret iſte text. ad rubricā. ¶ Scd̓ocapit̉ ꝓ aucͣte ſeu cōfirmatione.nota ꝙ aſſenſus qn̄vbicunqꝫ aſſenſus exiet cape hanc regulore in actu ꝑtinēte ad ſubditos tunc aſſenſusꝓ aucͣte q̄ quidē aucͣtas p̄t appellari aſſēſus. qꝛ auꝓprie eſt aſſenſus auctorizabilis cōpetens alicui rōficij publici. vt no. glo. et Inn. in. c. j. de re. ec. nō alievj. plene no. in. c. cum cōſuetudinis de cōſue. ¶ Noꝙ in cōfirmatōe fienda ꝑ ſuꝑiorē nōibi ratihabitioeſt neceſſe ꝙ ſuꝑior dicat cōfirmamus. ſꝫ ſatis eſt ꝙcat ratificamus vl̓ verba ſil̓ia. nō em̄ refert quid expollentibꝰ fiat. vt in. c. lꝫ ex quadā de teſti. Et exquē bene notabis colligo arg. ꝙ qn̄ ſuꝑior interaucͣtem alicui actui. puta veditioni rerūleſiaſticaꝫimur ſꝫ ſanō eſt ne ceſſe ꝙ dicat aucͣtem nr̄arn̄telligit̉etis eſt ꝙ appareat de cōſenriā. vt hic vbi ratihſus p̄ſtitus ẜm ſubiectā meponit̉ ꝓ cōfirmatōe. Audio tn̄ ꝙ Bal. tenet oꝙ dꝫ dicere iſta verba aucͣtem noſtrā impartimur ⁊cͣ.dinis p̄al. ſꝫet allegat dictū Inn. in. c. cuncto Inn. hͦ nō dicit ſi bn̄ pōderet̉. ⁊ facit ꝙ nō ſit nein venditōibꝰ. xvij. q. iiij. ⁊. c. placuit. xij. q. ij.mo ibi ꝓ ſecuritate partiū. bonū argumentiquis dicit̉ ſecurus in aliquo facto qn̄ non timet aliquiuris exceptionē. et facit hͦ ẜm do. An. ꝙ ſiquis ꝓmiſfacere aliquē ſecurum in aliqua re debet ita ipſam remdiſponere vt nihil de iure poſſit ſibi obijci ita ꝙ poſſitNicolaūire leſionem.Ualitor Brene eſt ꝑalia verba pōt. ſic ſummari. Iudex debetſtudioſe agere vt ꝓmiſſa adimpleant̉. ¶primo verbū ſtudioſe. ꝙ iudex in adimplendo ꝓvel pacta nō debet eſſe cōtentus ſimplici ꝓmiſſione.quidā dixerūt in. c. j. ſed ſtudioſe ⁊ effectualiter agevt ꝓmiſſa adimpleant̉ oꝑ. ⁊ facit iſte tex. ad ea q̄ dixisͣ. c. j. ¶ Scd̓o no. ibi ꝓmittunt̉. ꝙ oīs ꝓmiſſio eſt neceſſario executiōi mādanda. ⁊ pōdera qꝛ tex. nō requi

rit ꝙ interuenerit ſtipulatio vel ſcriptura vel alia ſolēnitas. ⁊ ſic videt̉ ꝙ cum verbū ꝓmiſſio ſit multū generale nedū in pacto qd̓ eſt duorum ſꝫ in pollitatōe q̄ eſvnius tm̄ debet habere locū iſte tex. nam ex ſignificatehuius verbi ꝓmittunt̉ nō requirit̉ ꝙ interuenerit pactū ſꝫ ſufficit nuda ꝓmiſſio vnius tm̄. ⁊ ꝓ hͦ tex. in. c. iuramēti. xxij. q. v. vbi dr̄ ꝙ inter ſimplicē loquelā ⁊ iuramentū deus nō facit dr̄iam .ſ. quo ad obligandū ꝓmittentē vel iurantē aliquid. nam vterqꝫ peccat cōtraueniēdo lꝫ in quātitate reatus ſit dr̄ia. qꝛ grauius peccatveniens contra iuramentū. vt no. in. c. fide iureiur. ⁊ dehac materia dic vt dictum fuit in. c. jNon valet pactūUm pridem. ꝑ qd̓ eccleſiaſticūbn̄ficiū dꝫ pecunia reſignari. Primo factumartiū trāſactio ipſius reb qͦ cōtiuet̉ ꝓceſobatio papaliseo ⁊ interceſſio. ſcd̓o dat iudicēs ibi ceterū ¶ No. pͥmo ꝙ clericus pōt eſſe ꝓcurator germani ſui clerici. de qͦ vide qd̓ dicā. jͣ. de ꝓcur. innr̄a. ¶ Scd̓o no. ꝙ nō eſt licita pactio vt litigās renūciet liti ſuꝑ bn̄ficio ⁊ conſequat̉ aliquid tꝑale etiā ſi illud recipiat noīe expēſarū. nam poſſet in ſe cōtinere ſymoniā qꝛ ſi renūcians habet ius in bn̄ficio videt̉ renūciare iuri ſpūali ꝓ tꝑali. nec ob. ꝙ noīe expēſarū dicat̉reciꝑe qꝛ hͦ poſſet fingi in fraudē. Itē qꝛ iuri ſpūali dꝫquis libere renūciare vt in. c. ex ꝑte. ⁊ qd̓ ibi no. sͣ. de of.dele. ¶ Tercio nota ꝙ renuncians liti videt̉ renūciaomni iuri ſibi cōpetenti in illa cā. vn̄ lꝫ verbum lis ſtcte ſumptū referat̉ ad inſtantiā iudicialem dūtaxat.no. in. c. ij. de ꝓcu. li. vj. tn̄ largius ſumendo cōprehedit in ſe ius qd̓ quis habet in cā ſuꝑ qualis eſt mota vtin. c. forus de ver. ſig. ⁊ in. l. litis noīe. ff. de verbde predictis eſt text. aꝑtus in. l. poſtqͣꝫ liti. C. de p̄ad. c. dudū. ij. sͣ. de elec. in fi. vbi dr̄ ꝙ renunciauit liti ⁊verbū cauſe ad maiorē exp̄ſſꝙ fuit adiectcauſe. d̓ē rota deciẜ. ccxcvj. ꝙ litigās ſiinciās liti ⁊ cauſe nō ꝑdit ius qd̓ haben̄ciauit in manibꝰ illius qui nōbat in illo bn̄ficio ſin̄ bn̄ficij recipere qd̓ eſt valdpoterat renuncno. ſicut em̄ nō pōt clericus directe renunciare bn̄ficiniſi in manibꝰ illius qui eum inuituꝫ deſtituere pōt. vtno. in. c. ꝙ in dubijs de renun. ita nec directe pōt renūciando liti ⁊ cauſe. dicunt tn̄ ꝙ hec renunciatio habetvim taciti pacti ne vlterius petat ⁊ ſic ſi de nouo petatbn̄ficium obſtaret ſibi exceptio. facit qd̓ in ſil̓i nō. Inno. in. c. qd̓ in dubijs. ⁊ in. c. ſuꝑ hoc de renū. Et ex hisinfero ad qōnem quotidianā. nunquid p̄latus litigarſuꝑ iuribꝰ eccleſie poſſit liti ⁊ cauſe cedere. Ex p̄dictncluderē ꝙ ſi ca eſt talis in qua p̄latus nō habet libin diſpoſitionē vt qꝛ agit̉ de re queſita eccleſie nonoterit p̄latus liti cedere ſicut nec directe poſſet remin iudicio deductā alienare. ſecus aūt ſi ageret̉ de re inqua p̄latus haberet liberā diſpoſitionem. ¶ Quartonota cautū eſſe ꝙ poſt reſignatū ius exigant̉ inſtr̄a facientia ad illā cām cum ſint inutilia penes reſignanteet in futurū poſſent eſſe dānoſa alteri ꝑti. ¶ Ultimnota ꝙ iudex nō dꝫ cōpellere ꝑtes ad cōpoſitionē etivt hic vides papa fecit hanc cōpoam ſi ſit papa. nams nolētibꝰ obſeruare papa nō māſitionē ⁊ tn̄ n̄vt ꝓcederet̉ ſuꝑ lite ordine iudauit vt ſeapa ex plenitudine ptātis cōpellediciario. poſſſitionē dūmodo res ſuꝑ qure ad cōcordiā ⁊ adlitigat̉ ſit in libere diſpoſitione pape. ſic limito notabile dictum Inno. in. c. cum inter. R. de ele. vbi ſingulariter dixit papā ex plenitudine ptātis cōpellere partes ad cōpoſitionē. ꝓ hͦ facit. ix. q. iij. c. ꝑ principalē. ꝓlimitatione vero mea facit rō vt ſicut papa directe nōpōt diſponere in p̄iudicium ꝑtiuꝫ ita nec indirecte. pone exemplū. In cōcilio cōſtantienſi fuit ſtatutū vt nullus p̄latus cōpelleret̉ inuitus ꝑmutare. certe crederē