De pactis
Ntigonus Poteſt pͥmo generalit̓ ſūmari ſacta qͣꝫtūcunqꝫ nuda ſeruāda ſunt.ter ſic. Iudex eccleſiaſticus ꝓuidet ſercōcilij ibi vniuerſi. ¶ No. pͥmo iuncta ſupraſcriptōnemodū ⁊ practicā condēdi legē in cōcilio generali vel ꝓꝓpoſitionē et reliquiuinciali. nam vnus de ꝯcilioſi eis placet vniuerſaliter ſtatuūt illā ꝯfirmādo vel reſtringēdo ſeu ampliādo. Et ita cōiter obẜuat̉ in alijsactibꝰ vniuerſitatis. ¶ No. ſcd̓o ꝙ appellatōe eccleſiaſtice diſcipline venit ſnīa cenſure. vt excōicatio int̓ctum ⁊ ſuſpēſio. jͣ. de ver. ſig. c. q̄renti. ¶ No. terciovniuerſi. ꝙ ꝯciliū generale eſt quedā vniuerſitas. ibitas diſponurexiſtentes nō vt ſinguli ſed vt vniuee cōſe. diſt. j. ecrepn̄tat em̄ cōciliū vniuerſalē eccleſicleſia. hinc dico ſtandū eſſe in diſpoſitōibꝰ cōcilij iudicio plurimorū. ad hͦ bo. tex. lxvj. di. c. j. naꝫ regulariterin factis vniuerſitatis p̄ualet plurimorū ſnīa. vt in. c. j.de his q̄ fi. a p̄la. ⁊ in. l. aliud. §. refert̉. ff. de re. iur. ⁊ in. l.qd̓ maior. ff. ad munici. ¶ Ultimo no. ⁊ tene menti exeodē verbo ꝙ lex edita in cōcilio fit noīe ipſius cōcilijet nō pape tm̄. hic em̄ nulla fit mētio de papa qui p̄ſidebat in cōcilio ſed ſolū de ipſo ꝯcilio. Ex qͦ infert̉ ꝙ poteſtas eccl̓ie eſt in ipſo ꝯcilio vniuerſali lꝫ papa ſit ibitāqͣꝫ caput ipſius corꝑis. ꝓ hͦ. xxiiij. q. j. c. qd̓cunqꝫ. vbidr̄ ꝙ ptās data fuit toti eccl̓ie in ꝑſonam petri petrusaūt fuit caput. ad idē. c. j. de iudi. in eo ꝙ ibi dr̄ placuitſancte ſynodo. ⁊ dic vt ibi plenius dixi. nā qn̄qꝫ lex editur noīe pape cum approbatōe ꝯcilij. vt in. c. lꝫ de elec.vn̄ puto ꝙ cum materia legis ordinat̉ a papa lꝫ concilium approbet tn̄ lex edenda eſt noīe pape a qͦ ſumpſitvigore ⁊ originē. nam ⁊ ſine cōcilio papa pōt legdere. ix. q. iij. cūcta ꝑ mundū. ⁊ qd̓ no. glo. in. c. adce de re iudi. li. vj. aut materia legis originat̉ a cōcilio ⁊tunc noīe concilij lex edenda eſt. nam in ꝯcilio intereſpapa vt caput. ꝓ hͦ. c. oſius. sͣ. de elec. cum multis ſil̓il̓et. vij. q. j. cōuenientibꝰ. quinīmo maioris roboris ꝯſitutio totius eccleſie qͣꝫ ſolius pape tm̄. vt no. in. c. cūdilecti de electi. facit qd̓ no. Archi. xviij. di. in ſumma.¶ In gl. j. ibi. ꝑ pacta inita inter ep̄m nō apparet rō qͣglo. reſtringat iſtū tex. ad pacta inita inter ep̄os. ſedte hͦ dicit cā exempli. vn̄ intelligas melius tex. generaliter ꝙ inter quoſcūqꝫ pacta iuita ſint exquo nō ſūta lege improbata ꝓpter aliquā turpitudinē obſeruādaſunt. vn̄ iſte tex. dꝫ habere locū nedū inter clericos ſedetiā inter laicos exquo generaliter loquit̉. naꝫ laici peccant. nō ſeruāda pacta ⁊ promiſſiones. vt in. c. iuramē.q. v. ergo pōt recurri ad iudicē eccleſiaſticū quit obuiare peccato. vt in. c. nouit de indi. vt cōpellat laicos ad obſeruantiā pactorū. Sed dubitat̉ circaintellectū huius. c. Utrum ex nudo pacto oriat̉ actioid eſt ius agendi in iudicio. Glo. ꝓpe finem colligit extex. ar. ꝙ ſic. Io. an. dicit ꝙ melius glo. diceret ⁊ ita pꝫhic qͣſi ſentiat Io. an. ꝙ hic ē caſus exp̄ſſus ꝙ det̉ actionam tunc dꝫ allegari tex. in ar. qn̄ id ad qd̓ allegat̉ ate nō probat̉ ex tex. ſed ſubtiliter tex. inducendo. nardicit̉ arg. quaſi argute ⁊ ſubtiliter inuentū. vt in. c. fog. ⁊ ſic aperte ſentit Io. an̄. ꝙ ex nudo ꝑcto de iure canonico oriat̉ actio. ⁊ idem hic Hoſti. d̓cens ꝙ idem dꝫ eſſe de iure ciuili. nam cum de iure ciuili ſint alij caſus in quibꝰ ex nudo pacto oriat̉ actio. necvideant̉ habere in ſe magnam rōnem ſpecialitatis idēdeberet dici generaliter in omni pacto nudo. in hoc tn̄nō puto inſtandū. Et vt intelligas materiā primo videndum eſt quid ſit pactum nudū quid veſtitū. ⁊ an̄ ⁊qn̄ de iure ciuili competat actio et ſic videbimus clarein quo differt ius canonicū in hoc a iure ciuili ⁊ quare.¶ Primo ergo ſciendū ꝙ pactum eſt nomen genera-
le cōprehendens in ſe oēm cōuentionē. eſt em̄ pactumgeneraliter ſumptū duorū pluriūue in ideꝫ placitus etcōſenſus .i. placitus ꝯſenſus. vt le. ⁊ no. in. l. j. de pactiset in. c. pactū. jͣ. de ver. ſig. ⁊ ſenſus huius diffinitōis eſtqd̓ cōuenit̉ ſeu cōuentū eſt inter duos vl̓ pl̓es dr̄im qͣſi ad pacē habendā factū. hͦ eſt em̄ voethymologia .i. expō. vt in. d. c. pactū. vn̄ oīs ꝯͣctus pͥgeneraliter cōtineri noīe pacti. ſed vbi pactū aſſumitī nomē nō denoīat̉ a ſuo genere ſed a ſpeciegniori. vn̄ ſi vēdidi tibi rem appellat̉ emptioare hicj ſpecificū nomen ⁊ relinquit nomenęppellare hoīeꝫ nō appellat̉ ſub neneris ſicut ſi vold in ſua ſpecie. vbi aūt cōuentio nōgeneris vt aīalisin noīe ſui generis. Et qn̄qꝫ eſt nudum ⁊ qn̄qꝫ veſtitūſic dictumaiſtar hoīs. nam qn̄qꝫ eſt nudus cuꝫ nulqꝫ veſtitus. Si em̄ pactum fiatlum habet veſtōuentionis. qꝛ nō interceſſiin puris ⁊ meripulatio nec interuētusd̓ extrinſecum putec chirographūtuius rei nec lr̄arum ſoatio iuris gͦppellat̉ nudum. ineſt em̄ illa ſolabi eſt obligatio iuris gͦm. nam vbi eſt cōſnatura debet. ff. de revt in. l. cum ampliusin. l. ſtichum in. §. naturales. ff. de ſolu. exemplū hpacti nudi ponit gl. multipliciter in. l. iuris gentiū in. §.igit̉. ff. eo. ⁊ inter cetera dat hic exemplū quotidianū .ſ.ōe p̄cedenꝓmiſi tibi dare decē ſine aliqua interroti vel chirographo. glo. tn̄ nō ꝑſiſtit. n.det̉ velleꝙ illud nō ſit pactum. ſed pollicitatio. nam dr̄ia eſt inter pactum ⁊ pollicitationeꝫ. nam pactū eſt duorū velpluriū. pollicitatio eſt vnius tm̄ ꝓmittentis. vt in. l. pactū. ff. de polli. no. glo. in cle. romani de iureiur. ſꝫ Baſaluat iſtud exemplū intelligendo ꝙ pars cui fit ꝓmiſio cōſenſit. nam tunc pōt dici pactū cum interueneritiotabis. Qn̄qꝫ iſtud pactū eſtcōſenſus duorū qd̓ſtitum ⁊ multa ſunt veſtimēta pactorū. nā q̄ͣveſtimēto verborū .i. ſtipulatōe q̄ fit p̄cedermeā ꝓmiſi tibi dare. x. vel quid ſil̓e. vt inſti. de obli. lr̄arum. qn̄qꝫ veſtit̉ cōſenſu. vt in cōtractibꝰ iuris gentiuꝫq̄ ſolo cōſenſu ꝑficiunt̉ vt emptio ⁊ vēditio ⁊ ſil̓ia. l.hͦ iure. ff. de iuſti. et iure. Qn̄qꝫ veſtit̉ interuētu rei.do tibi. x. vt ꝓ me aliquid facias. nam ſi donaui ⁊ trāſtuli in te iſta decē pactu nō dr̄ nudū. vn̄ pōt agi inſti. qui.mo. re cōtrahi. obli. in prin. et ibi ꝑ glo. vn̄ de iure ciuilifac regulā ꝙ ex nudo pacto nō pōt agi ſꝫ excipi pōt qꝛorit̉ obligatio naturalis ꝓpter ꝯſenſuꝫ. vt in. d. §. igfallit de iure ciuili in quibuſdā caſibꝰ. ſꝫ de iure canonco dubitat̉. cōiter tenet̉ ꝙ det̉ actio ꝑ iſtū text. nā vbcunqꝫ ius approbat ꝯuētionē ſemꝑ dat̉ actio ⁊ ius agdi ex illa ꝯuentōe. vt in. l. legitima. ff. de pac. ſꝫ ius cancnicū approbat h̓ pactū quantūcunqꝫ nudū. ergo ex eoactu quantūcūqꝫ nudū habeat appōt agi maxime cūprobationē ⁊ cōcurſum iuris diuini iuxta illud ꝓpheteq̄ ꝓcedunt de labijs meis nō faciā irrita. ⁊ de iuramētopallegato dr̄ ꝙ ſimplex loq̄la obligat ita ꝙ cōtrauemortaliter. p̄terea vbicūqꝫ ius mandat alens peccvel obſeruari ſemꝑ dat̉ actio ⁊ exceptio. vtca. ff. de cōdi. ex lege. ⁊ in. l. ſtatuas. ff. de acquir.re. domi. no. glo. in. c. cum liberum de ſepultū. et in. c. ſicanonici de offi. ordi. li. vj. Sed ius canonicū mandatobſeruari iſta pacta ergo dat̉ actio ⁊ exceptio. et hancopi. tenuerunt glo. Hoſti. Io. an. ⁊ do. An. ⁊ gchi. xij. q. ij. in. c. quicunqꝫ ſuffragio. ſed Innouit de iudi. videt̉ velle ꝙ non det̉ actio ſed officij iuocis imploratio. qd̓ dicit ꝓcedere etiā in iuramēto. deramēto latius dixi in. c. cū veniſſent de inſti. quidam vtdo. Car. amplexi ſūt hūc intellectū reſtrīgēdo iſtū tex.