De conſuetudine.

ordine. ⁊ ꝑ hoc hr̄ clare maͣ huiꝰ glo. ¶ In glo. ī verbonec iuri ī fi. no glo. ꝙ vbi ꝟba ſtatuti ſunt clara nō debemus illa impropriare ſꝫ reducunt̉ ad ius cōe. ſꝫ vbi ꝟdubia vel hn̄t duplicē intellectū quoꝝ alter eſtꝓprius ⁊ reliquus impropriꝰ. tūc bn̄ debemus facere interp̄tationē ⁊ caꝑe etiā intellectū impropriū vt minꝰ recedat̉ a iure cōi qͣꝫ fieri poteſt. vt ꝓbat̉ notāter hic ⁊ inl. ij. C. de noxa. vide ꝑ Bar. ī. l. omnes ppl̓i. ff. de iuſti. etiure. ꝑ Io. an. ī regula ꝓ poſſeſſore ī merc. et vide quoddixi in. c. cauſam. s. de reſcrip. ¶ In glo. fi. ī fi. aduerte.nam licet iſte tex. faciat mentione de ꝯſuetudine. iſta tamē nō videt̉ ꝓprie conſuetudo. nā ꝑ conſuetudinē acrit̉ ius vl̓it̓. qꝛ ꝯſuetudo ē quoddā ius vt dixi ſuꝑ hioſed ꝑ iſtaꝫ conſuetudinē de qua ī textu detrahebat̉vnius collegij ⁊ ꝯmodū applicabat̉ alteri collegio. enō eſt ꝯſuetudo ſꝫ potius p̄ſcriptio. nam iſta eſt ſubſtātialis drn̄tia inter ꝯſuetudinē ⁊ p̄ſcriptionē. vt noͣ. in. c.vltimo. jͣ. eo. Et iō dicit Io. an. ī. d. c. fi. ſuꝑ vltima glo.ꝙ improprie ponit̉ hoc. c. ī iſto titulo. qꝛ iſta ē potiꝰ p̄ſcriptio qͣꝫ conſuetudo quod etiā ſenſit glo. iiij. Dic tn̄ꝙ reſpectu patronoꝝ vel alioꝝ quoꝝ iuri nō detrahebat̉ poterat eſſe ꝯſuetudo. ſꝫ reſpectu illoꝝ monaſteriorū erat p̄ſcriptio. ita notat ī ſimili Io. an. ī. c. iij. jͣ. eo.vj. ⁊ valent iſta ad ſciendū nūquid ī iſta ꝯſuetudinet̓ titulus. nā ī ꝯſuetudine inducēda nō reqͥrit̉ titulus ẜm cōem opi. ſꝫ ſufficit ſolus vſus licꝫ ſit ꝯͣ ius. vtjͣ. eo. c. fi. et ibi ꝑ doc. ſed in p̄ſcriptōe ꝯͣ ius reqͥrit̉ titulꝰputatiuꝰ. vt in. c. j. de p̄ſcrip. li. vj. ſic intellige glo. noͣ. īd. c. iij. dū in ꝯſuetudine requirit titulū. nā intelligit̉ inꝯſuetudine improprie ſumpta. vt ibi noͣ. Io. an̄. et iō īiſto tex. ī iſta p̄ſcriptōe reqͥrebat̉ titulus ⁊ bona fides. ⁊titulus fuit ſtatutuꝫ ep̄i quod iſti credebāt ita intelligēdum ꝓut habebat cōis vſus. ⁊ iſta ſufficiāt.CapiUm cōſuetudinis. cualumſine ep̄o ꝯſuetudines nouas facere ſeu ſtatutavel antiqua immutare nō poteſt. ⁊ ē tex. noͣbilis ⁊ multū allegabilis. primo ponit rōem inhibitōis. ſecūdo inhibitionē ibi auctoritate. ¶ Nō primo ꝙ auctoritas cōſuetudinis nō eſt leuis īmo magna. ad hoc. c. ī his. et. c.cōſuetudinis. xj. di. ¶ Nō ſecūdo ꝙ capl̓m ſine ep̄o n̄poteſt facere ſtatutū ī eccleſia. nec immutare antiqͥ ſtatuta vel cōſuetudines. Et ex hoc ⁊ ex tex. nō ꝙ in eccleſia poſſunt eſſe ſtatuta et conſuetudines antique. et ſicnō ſolum iure canonico regit̉ eccleſia ſꝫ etiā ſtatutis ꝑticularibus locoꝝ ⁊ cōſuetudinibꝰ antiquis. ꝯcordat. c.catholica. xj. di. ⁊ trāſgreſſor conſuetudinis debet piniri ſicut trāſgreſſor legis. vt ī. d. c. ī his. quod intelligde conſuetudine rōnabili. nam irrationabilis eſt extirpāda. vt. sͣ. e. c. cum venerabilis. ⁊. c. quāto. et. viij. diſt.mala cōſuetudo. Sed ꝓ intellectu huius. c. q̄ro nunqͥdindiſtincte capl̓m teneat̉ habere cōſenſum ep̄i ī ſtatutedēdis. So. dicit hic Innoc̄. ꝙ cōſenſus ep̄i requirit̉ ſicapl̓m vult ſtatuere in ꝑſona ep̄i vel circa iura ipſiꝰ vl̓circa cōem ſtatū eccleſie vel in negocijs magnis ⁊ ardiis quaſi ſecus ſi capl̓m vult. ſtatuere ſuꝑ rebus exiꝑtinētibus ad capl̓m. puta qualiter capl̓ꝫ debeat ꝯglo. ī. c. ij. de ver. ſig. li. vj. ⁊ tene illā mēti. Idē vr̄ dicendū ī eccl̓ijs inferioribus ſubiectis ep̄o vt ī magnis ⁊ arduis nō poſſint fieri ſtatuta ſine ꝯſenſu ep̄i. hͦ noͣbilitervoluit Inno. ī. c. reqͥſiſti. de teſta. ⁊ ī. c. cum acceſſiſſent.sͣ. de ꝯſti. ⁊ ī. c. cū omēs. e. ti. Et ratio ē. qꝛ ep̄s ē gnaͣlisſpōſus oīm eccleſiaꝝ ſue dioceẜ. vn̄ tota diocꝭ. dr̄ ſuaparochia. vt in. c. ad apl̓ice. de dona. hinc eſt ꝙ agit proeccl̓ia ſibi ſubiecta. vt in. c. fi. ⁊ quod ibi noͣ. de ſucͣ. ab inteſta. ⁊ canō dicit ꝙ regēda eſt eccl̓ia ꝓuiſione ep̄i. x. q.j. regēda. ideo nō debēt clerici inferiores ſuꝑ arduis etmagnis negocijs facere ſtatuta ſine ꝯſenſu ep̄i al̓s cum

ꝯſenſu poſſunt facere. An ep̄s cum conſenſu capl̓i poſſit facere indifferēter ſtatuta. glo. xviij. di. in ſumma dicit ꝙ ſuꝑ maioribus negocijs nō poteſt epūs facere ſtatutū etiā cū ꝯſenſu capl̓i. ⁊ illā glo. hic ſequit̉ do. an. debu. Sed certe nō intelligit̉ ita generaliter. pōt em̄ intelligi primo de maioribꝰ negocijs reẜuatis pape. nā ſicut de his nō poteſt epūs cognoſcere. vt ī. x. maiores. debaptꝭ. nec fortius ſuꝑ ea ſtatuere. ⁊ ſic intellige illā glo.vel intellige ſecūdo qn̄ ſtatuta cōcernūt alioꝝ preiudiciū. nā tūc illi ſunt vocādi vt notabiliter dicit Inno. inc. ij. de loca. ⁊ in. c. fi. de offi. le. ⁊ iſto mō intellexit Federicus cōſilio. xvij. ſed primus intellectus plus mihi placet. Cōclude ergo ꝙ ī reſeruatis pape nō poteſt ep̄s facere ſtatutuꝫ. nec etiā regulariter ꝯͣ ius cōe. vt dixi. sͣ. c.ꝓximo. ſꝫ p̄ter iuel adiuuādo ip̄m ius poteſt ſtatue̓.quirit̉ ꝯſenſus capl̓i. Sed Archi.Dicit tn Goff. ꝙpoſt Hoſti. dicit ſufficere ꝙ requirat̉ ꝯſiliū .i. ſi capl̓mſine cā rōnabili nō vult ꝯſentire valēt ſtatuta. hoc poſuit Archi. in. c. j. de cōſti. li. vj. ⁊ xviij. di. ī ſummde quod ip̄e noͣ. ī. c. epūs. xxiiij. di. quādoqrit̉ cōſenſus. vt ſi vult ſtatuere in ſpectāts ad ep̄mꝯtraria⁊ hoc mihiexceſſibusꝯdū in cooꝝ ⁊ in iuriſditōe exercēda nō tenet̉ habere ep̄scōſenſum capituli. ſꝫ ſufficit conſiliuꝫ. vt in. c. iij. jͣ. eo. li.vj. ⁊ ī. c. nouit. ⁊. c. quāto. de his que fiūt a p̄la. ita in cōdeudis ſtatutis regulariter nō requirit̉ ꝯſenſus caforte ſuꝑ arduis deberet interuenire cōſenſus. fac̄noͣ. Inno. ſupͣ de reſcrpͥ. edoceri. ¶ Aduerte tn̄ ad vnāſingularē opi. quā poſuit do. Pe. de ancha. ī rec. j. de ꝯſti. dicit em̄ ſe crederecp̄us p̄ſcribitꝰ cabiͣ teneat̉ r̄tulū quod ī exercenda iuriſditōeus conſiliū ꝙ ī ſtatutis condēdis nō eſt neceſſe hr̄e conſilium capituli. quia ſtatuta dependēt a iuriſditōe. vnde p̄ſcriptio ꝯtra vnū extēdit̉ ad reliquū. vt ī regula acceſſoriū. de re. iur̄. li. vj. quod ē ꝓbabile dictū ⁊ ſemꝑ memorie tenēdū. Ego tn̄ de ſtricto iure nō teneo iſtud dictum. quia editio ſtatuti ē quid ſeꝑatum ⁊ magꝭ ardum ab exercitio nude iuriſditōis. nam ſtatuta ſuntīta ⁊ ꝑpetua. vt in. c. fi. de offi. del̓. iuriſditio ꝟo ſeu exocitium variat̉ ex tꝑe. vn̄ noͣbiliter dicit Bar. ī. d. l. omnes ppl̓i. ff. de iuſti. ⁊ iure. ꝙ pt̄as habēs arbitriuꝫ imponēdi penā nō poteſt a principio ꝑ ſua ſtatuta declarare penas. qꝛ cum iſta recipiant varietatē ex tempore etꝯditōe ꝑſonaꝝ nō dꝫ fieri declaratio an̄ tp̄s. ar. i. l. cupater. §. a filia. ff. de le. ij. quod ē bn̄ notādū. hinc noͣ. cōſulit Fede. dicto cōſilio. xvij. ꝙ ep̄s nō pōt ſtatue̓ ī hisī quibus habe̓t poteſtatē diſpēſandi. qꝛ diſpēſatio vriat̉ ẜm ncc̄itate tēpoꝝ ⁊ p̄rogationē ꝑſonaꝝ. ſtatutuꝟo ē firmū ⁊ certū. ⁊ noͣ hoc. Itē q̄ro qn̄ debet q̄ri conſenſus vel ꝯſiliū alterius. vide quod dico ī. c. ex ꝑte. ſupra de ꝯſti. ⁊ ī. c. cū vos. de his q̄ fiūt a p̄la. ſine ꝯſen. ca.⁊ hic ꝑ do. An. de bu.Nō valet ꝯſuetudo ꝑ quamPare. qͥs inducit̉ ad peccādū vl̓ boa ꝓpria diſſipādum. Prima ꝑs recitat duascōſuetudines irrationabiles quas ſecūdo reprobat ibitenore ¶ Nō primo ſignificata hoꝝ verboꝝ ꝓ ſue voluntatis libito ⁊cͣ. nō em̄ important arbitrium boni viriſꝫ inducūt voluntatē liberam freno rōnis nō ſubmiſi. ⁊ noͣ de ꝟbo libito. nam impoqd̓ nota ꝓpter ſtatītat libera voluntatē. ⁊ idē tenet Bart. in extrauagan.ad reprimendā. Et facit iſte tex. ſic intellectꝰ ꝓ ſtatutisvniu̓ſitatis ſcholariū huius ſtudij ſenen̄. dicūt em̄ intercetera ꝙ rector ꝓ licētia habenda in examine ſuo nō tenet̉ aliquid ſoluere niſi prout proceſſerit ex ſua liberavolūtate. ⁊ ita al̓s in facto rn̄di. ¶ Nota ſecūdo ꝙ ſtatutū inducens ꝓnitatē ad peccādū nō valet. nā quēadmodum nō valet conſuetudo vt hic ita ⁊ fortius ſtatutum nimiꝝ quia lex debet eſſe rōnabilis ſācta et hone-