De conſuetudine.
ꝯtrahēdo cū filio videt̉ ſibi dare ꝯſenſū. ad hͦ qd̓ noͣ. jͣl. cū pr̄. ff. de le. ij. ¶ Noͣ ſcd̓o ꝙ priuilegiū pōt cōcurrecū iure cōi. In ꝯtrariū tn̄ facit quod no. glo. ī. c. ꝯͣ morēc. di. ſꝫ vide qd̓ legit̉ ⁊ notat̉ in. c. j. ſupͣ de reſcpͥ. ¶ Nōtercio ꝙ ius eligēdi p̄latū ſpectat dumtaxat ad collegium illius eccl̓e. ⁊ ꝙ ē cōtra ius cōe ꝙ aliqͣ forēſes hēantpt̄atē cum eis eligēdi quod aꝑte ꝓbat iſta lr̄a. Et facitꝯͣ opi. Ioh̓. an. ī. c. cū eccl̓a. de cā poſſ. ⁊ ꝓpri. ⁊ ibi dico.¶ Nō quarto ⁊ tene mēti ꝙ patronꝰ eccl̓e etiā tꝑe fundatiōis nō pōt diſpone̓ de iuribꝰ ip̄ius eccl̓e ī p̄iudiciūip̄ius ep̄i. vn̄ nō pōt trāſferre in aliū p̄latū ius ꝯfirmandi. ſꝫ hͦ ſtatuere ꝑtinet ad ep̄um ⁊ ad petitionē patroniAd hͦ bo. tex. cū glo. x. q. j. ī. c. ij. ⁊ tene mēti. qꝛ ſe petroni excedētes mētas ſue pt̄atis ꝯtrariū ſtatuūt. Ede Innoc̄. jͣ. e. ne p̄lati vices ſuas. in. c. qm̄. ij. vbi dicit ꝙnō pōt qͥs ī traditōe cuiuſcūqꝫ rei appone̓ ꝯditionē ſꝑcialē. nā nō pōt patronus cū ſit pͥuata ꝑſona mutare.dinē canonū ⁊ ordinatōꝫ totius eccl̓ie. vt in. c. tua. ⁊. c.reqͥſiſti. de teſta. ¶ Nō quīto ⁊ tene etiā mēti. qꝛ neſcioalibi ita bo. tex. ꝙ ep̄s pōt ī fundatōe eccl̓e ad pepatroni trāſferre ī aliū ius cōfirmādi p̄latū illiuslicet illud ius ꝯpetat ip̄i ep̄o. vt. xvj. q. vij. om̄s baſilice⁊ .xviij. q. ij. ī. c. j. ⁊ ſic pōt ep̄s in hͦ piudicare ſuo ep̄atuiEt adu̓te ꝙ ꝓ cā huius p̄iudicij ſeu alienatiōis huiꝰ iuris ſufficit ſola petitio patroni quod admitto an̄qͣꝫ eccl̓ia ſit fundata ſꝫ poſt fundationē eccl̓e nō puto ꝙ ſinecā h̓ poſſit ep̄s ſtatue̓ etiā ad petitōꝫ patroni licꝫ aliudvideat̉ h̓ ſentire do. An. nā negari nō pōt qͥn ſit iſta alienatio huius iuris iam cōpetētis ep̄atui q̄ ſine cā fieri n̄dꝫ. facit qd̓ noͣ. ī. c. cōſtitutꝰ. d̓ elec. ſꝫ an̄ fundatōꝫ eccl̓enullū ius confirmādi ē acquiſitū ep̄o merito pōt adtitionē patroni qui forte alit̓ nō vellet eccl̓am fundahͦ ſtatue̓. Itē noͣ aliud notabile dictū ꝙ idē ꝟbum relatum ad diuſos diuerſimode pōt. et debet interp̄tarivniformit̉ ſumēdo p̄iudicaret̉ iuri cōi. ⁊ ē ī hoc iſtemultū ſingularis ad interp̄tationē ſtaturtum ep̄i h̓ diſponebat vt electio p̄lati pēde̓t pertres eiuſdē loci ⁊ capl̓ꝫ carofenſe. ⁊ qͣtenus ꝟbū ēꝯcernit fratres eiuſdē loci ſtat ꝓprie. quatenus ꝟcernit capl̓m carofenſe ſtat ꝓ cōfirmatōe. nā confirmatio largiſſime ſumpto vocabulo pōt dici electio. ē em̄ꝑs ⁊ finis electiōis. ⁊ fit iſta interptatio. qꝛ ſi verbū electio quo ad vtrūqꝫ caſum ſtaret ꝓprie ⁊ ſtricte p̄iudicaret̉ iuri cōi. qꝛ de iure cōi electio ꝑtinet dūtaxat ad colegiū illius eccl̓e. Et ex hoc tex. nō verbū nūqͣꝫ obliuioni tradendū. ꝙ verba ſtatuti debēt intelligi largiſſimevel ſtrictiſſime ſi ita interp̄tando euitat̉ correctio iuriscōis. Un̄ ſtatutū h̓ largiſſime interp̄tat̉. qꝛ ꝟbū electōſumit̉ ꝓ cōfirmatōe. ⁊ ſic qd̓ dici ſolet ꝙ ſtatutū debetſtrictiſſime interp̄tari intellige qn̄ ꝑ illā ſtrictiſſimā int̓p̄tatōꝫ minꝰ recedit̉ a iure cōi. vn̄ quo ad iſtū effectū pt̄interptari etiā largiſſime vt h̓. ⁊ quotidie ad hͦ allegat̉iſte tex. ¶ Itē noͣ ꝙ ꝯſuetudo ē legū interp̄tat̓x optīa.⁊ ꝙ. l. exnte dubia debemus recurrere ad cōſuetudineꝫloci. ⁊ ſi d̓ ea apparet nō eſt recedendū ab illo intellectuquē conſuetudo tribuit etiā ſi ex poſtfacto appareat ꝙille intellectus ī ſe nō ſit bonꝰ. nā debet illud ſaltē valērōe ꝯſuetudinis. ⁊ tene mēti hͦ dictū. facit qd̓ le. ⁊ noͣ. inl. mīme. ⁊ ī. l. ſi de interp̄tatōe. ff. d̓ legi. ¶ Et noͣ ex hoc⁊ tex. ꝟtutes cōſuetudinis. hꝫ em̄ vim īterp̄tatiuā. Itēhꝫ vim abrogatiuā ſeu derogatiuaꝫ. nam derogat legvbi ē ꝯͣ legē. vt in. c. fi. jͣ. eo. Habet ⁊ tercio vim imitatiuā. qꝛ imitat̉ legē vbi deficit lex. vt. jͣ. di. cōſuetudo. etvide bo. glo. inſti. de iu. na. ī. §. ex nō ſcripto. ¶ Itē noͣꝙ vbi libellus cōtinet plures articulos ſeꝑatos ſi priusꝯſtat de vno qͣꝫ de alio pōt iudex prius ꝓnūciare ſuꝑ illo ⁊ ſuꝑ alio ꝓcedere ita facit h̓ papa. nā h̓ diſputabat̉ſuꝑ electōe iam facta ⁊ ſuꝑ iure eligēdi. ⁊ qꝛ prius conſtitit de inualiditate electionis prius ſuꝑ ea ꝓnūciauit.
regulariter iudex poſſit ꝑ partes ꝓnūciare plene noͣ. inc. cum ex officij. de p̄ſcrip. ⁊ dic vt ibi ſeu. ī. c. cum int̓. dere iudi. qꝛ nō bn̄ recordor. ¶ In glo. j. ibi habebat mādatū a capitulo. glo. h̓ ſoluit tacitā oppoſitōꝫ. naꝫ nonpoterat iſte Guil licet eſſet electus agere de iure eligendi cū illud competebat monaſterio. ¶ Et ex hͦ ⁊ ex glo.noͣ ꝙ monachus nō poteſt agere ꝓ iure monaſterij ſinemādato licet ſit coniūcta ꝑſona coniūctōe ciuili. ad idēc. corā. de offi. del̓. vbi canonicus nō agit ꝓ eccl̓a ſua ſine mādato. Sed in eo ꝙ glo. ſubijcit ꝙ hic vacabat ſedes nō ſoluit cōtrariū qd̓ poſſet formari de. c. fi. ne ſedevacāte. vbi habet̉ ꝙ vacāte ſede nō pōt in iudicio agitari. Inno. dat h̓ nouā ⁊ mirabilē ſolutiōeꝫ quā neſciodicit em̄ud eſſe ī eccl̓a cathedrali ⁊ aliud ī eccl̓acapl̓m nō ſuccedit ī admīſtraſd ep̄m. ſed mortuo abbate cōne oīm reꝝ. ⁊ pōt inſtitue̓ ſinētus habedicū ⁊ ꝑ eū agere. alle. l. j. ff. ꝙ cuiuſqꝫ vniuerſitatꝭ noīehoc dictū ſemꝑ tenebis mēti. nā nullibi ꝓbat̉ hͨ drīa.illus tn̄ doctor auſus ē hͦ dictū aꝑte reprobare. ſed vtꝓbat̉. nā maior coīo eſt inter ep̄m ⁊ capl̓mſuū qͣꝫ inter p̄latū inferiorē ⁊ ſuū capl̓m. vt ſ. c. nouit. etī. c. quāto. d̓ his quea prela. facit. c. requiſiſti. d̓ teſta.vn̄ pleriqꝫ voluerūt ꝙ mortuo p̄lato inferiori capl̓mnō ſuccedat ī ipſius iuriſditōe. quod ſentit idē Innoc̄. īc. cū acceſſiſſēt. ſupͣ de cōſti. vn̄ int̓ iſtos ego nō puto aliquā drīam qͣꝫtū ad hoc qd̓ videt̉ ſentire idē Inno. ī. c.j. jͣ. ne ſe. va. vbi vide. videas etiā ꝑ glo. ī. c. j. de re. ec nōalie. ī verbo eccl̓ia. li. vj. que noͣ. dicit ꝙ ti. ne ſe. va. hētlocū etiā in inferioribꝰ eccleſijs. ſed credo ꝙ ꝓ tāto Inno. facit hic illā drn̄tiā. qꝛ coīter bona ep̄i ⁊ capituli ſūtdiuiſa. ideo mortuo ep̄o nō hꝫ capitulū liberā adminiſtrationē bonoꝝ ep̄i. nec illa in iudiciū deducere pt̄. vtin. d. c. fi. ſed inter abbatiā ⁊ conuētuꝫ bona ſunt coīterio abbate capitulū nō recipit admīſtratōbatis ſed coīuꝫ. tn̄ nō puto ꝙ poſſit ī iudiciū deducere cām p̄iudicialeꝫ ipſi abbati. Et de hͦ videglo. in cle. fi. de ꝓcu. ad iſtū text. dic̄ ꝙ h̓ agebat̉ de iureeligēdi qd̓ ius ꝑtinet ad ip̄m collegiū et nō ad p̄latum.Itē cōmodius agit̉ ſede va. quia al̓s nō poſſet deueniri ad electionē p̄lati. ad hoc quod noͣ. idē Inno. ī. c. edoceri. de reſcrip. ⁊ in. d. c. j. ne ſe. va. ¶ In glo. ī ꝟbo cōſtitutū. nō plura ex hac glo. Et primo ꝙ ep̄s nō poteſtſtatuere cōtra ius cōe. ꝓ hͦ. c. qd̓ ſuꝑ his. jͣ. de ma. ⁊ obe.⁊. c. inſtitutionis. xxv. q. ij. vide plene ꝑ Io. an. ī. c. fi. deoffi. or. ⁊ in. c. fi. de offi. Archi. li. vj. pōt em̄ ſtatuēdo adiuuare ius cōe .ſ. apponēdo penā vbi ius nō apponit vl̓aggrauando penam a iure appoſitā. vt in. c. ij. de cōſti.li. vj. Et vide glo. in cle. ne romani. de elec. Itē pōt ſtatuere creando delictū de nouo. ⁊ ſic ſtatuere preter iusvt noͣ. in. c. ij. de cōſti. li. vj. Et vide qd̓ noͣ. Io. an̄. in regula ea q̄. li. vj. in merc. facit. c. catholica. xj. di. ¶ Nōſecūdo ex fi. glo. notabilē ⁊ ſingularē limitationē ad p̄dicta. ꝓcedūt em̄ qn̄ ius cōe eſt ꝓductū in eſſe. ⁊ ꝑ illudeſt alteri ius acquiſitū. ſecus autē vbi ius nō ē alteri adhuc acqͥſitū vt in fundatōe eccl̓ie. Nā tꝑe fundationispōt ep̄s ſtatuere vt illa eccleſia eligat ſibi p̄latū de alienaͣ eccleſia vel qͥd ſimile. Nō tn̄ glo. in eo ꝙ dicit. ꝙ h̓dꝫ ſtatuere cū capitulo ⁊ de cōſenſu patroni. ⁊ ſic videtur ꝙ in preiudiciū eccleſie inferioris nō poſſit ep̄s ſtaenſu capituli nec ſine voluntate patrotuere ſine coni ſi eſt patronata. ⁊ tene hoc vltimū mēti. qꝛ neſcio alibi. ¶ Noͣ tercio ex glo. ꝙ minus iuſtus titulus dat cāꝫp̄ſcribēdi. vn̄ ſtatutū ep̄i nō debebat intelligi ꝙ electioactiua vel paſſiua ꝑtinet ad capl̓m carofenſe ⁊ tn̄ illudſtatutū generalit̓ loquēs dedit cāꝫ p̄ſcribendi capitulocarofenſi vt hr̄et electōꝫ paſſiuā. Sed ꝯtra hͦ formalit̓opponit̉. nā capl̓m carofenſe ita intelligēdo ſtatutū errabat in iure. qꝛ vt vides papa alit̓ interpretat̉. ſed error iuris impedit p̄ſcriptiōem. vt eſt tex. in. l. nūqͣ. ff. de