De conſtitu.
lex ciuilis diſponit circa aliquē actū ſpūale p̄ſumendo⁊ lex canōica reꝑit̉ in ꝯͣriū. exemplū ſi maſculꝰ ⁊ feminaīmul cohabitāt p̄ſumit lex ciuilis matrimoniū. l. in libere. ff. de ritu nup. lex canōica adulteriū vel fornicatōem.xxx. q. v. aliter. hoc caſu dico ſtandū diſpoſitōi canonisin vtroqꝫ foro. qꝛ materia ꝑtinet ad eccl̓iam. in iſtis leges nō dedignant̉ ⁊cͣ. vt in. c. clerici. de iudi. ⁊ in aut̓. vtclerici apud ꝓprios ep̄i. Et ex hͦ dico ꝙ licꝫ lex ciuil̓ tollit ep̄o cohabitatiōem cuiuſlibet mulieris. vt ī aut̓. ep̄onullā. C. de ep̄i. ⁊ cle. ſtandū eſt iuri canōico. qd̓ dicit ꝙpōt hr̄e nō ſuſpectā. vt in. c. interdixit. xxxij. di. ꝑ qd̓. c.dico ꝙ matrē vel ſororē nō ſuſpectā pōt ep̄ūs retinerein ſua cohabitatōe. ſi aūt lex nō ꝯͣdixit canōi in p̄ſumendo ē maiꝰ dubiū. Sꝫ crederē ꝙ nō valeat hͦ caſu p̄ſumptio legis exquo materia ſpectat ad eccl̓iaꝫ. qꝛ cū ī iſtinon pōt ſecularis cognoſcere: ergo nec p̄ſumere. IdeFede. dicit in quodā ꝯſilio: videlꝫ cōſilio. xcvj. nō valere ſtatutū laicoꝝ ꝑ qd̓ ex certis ꝯiecturis ꝯͣctꝰ p̄ſumit̉vſurariꝰ. hoc dicere veꝝ qn̄ lex pͥncipal̓r nō diſpōit circa actuꝫ ſpūalē: ſed ſuꝑ tꝑali cui eſt ānexus ſpūalhoc ſaluo nota. dictū bar. in. l. oēs populi. p̄all̓. vbivalere ſtatutū laicoꝝ ſi in certo caſu p̄ſumit ꝯͣctuꝫtum: lꝫ ſit appoſitū iuramentū in ꝯͣctu. qd̓ intelligedo p̄ſumit ex rōnabili cauſa: al̓s poſſꝫ in fraudē iuti lex p̄ſumere ſimulatōem. ⁊ hoc voluit do. an. in.ꝯtingat. de iureiurā. ſecus aūt vbi ſtatutū irritaretmentū nō p̄ſumēdo ſil̓atōem ꝯͣctus vel aliā cauſaꝫānullatiuā. vt voluit bar. in. d. l. oēs populi. vt dixpleniꝰ in qͣdā diſputatōe q̄ incipit ſtāte ſtatuto. hep̄cedūt dū q̄rit̉ de validitatē legis: vel de vi ꝯp̄helegis. Sꝫ ſi cauſa agitat̉ in iudicio ſeculari vel eccl̓co in deciſorijs tene qd̓. sͣ. ⁊ .jͣ. latius ſb̓ijciā. ſed in p̄torijs iudjs tene hac regulā ꝙ ſꝑ ẜuabit̉ ſtaꝯſuetudo illiꝰ loci vbi cauſa ventilarici vertitraꝫ iudice ſeculariſtatutū ſvt in. c. pq. vj. in. c.pōt appemittur aplaicꝰ litigat in fdiſtincte ſicide ap. e. ti.de iudi. q̄cedere ſimtat̉ corā iudiceſed ſeruato ordine iudiciariore foro ſeculari modū ꝓcedēdi.muꝫ membꝝ pͥncipale ¶ Uenio ad ſvaliditate ſtatuti ſeculariū infiqn̄ ſtatutū ſpecifice diſponit ſuſponebat ſtatutū baſilij. ⁊ dicendū qctu poteſtatis vt hic. ⁊ idē dic inze principis nō valere. vn̄ fortiꝰ tūc nō valebit ſtatuin inferioꝝ. ⁊ idem puto ſi ſtatutū laicoꝝ diſponit ſuper bona primonialia clericoꝝ. nā hec nō ſubijciunt̉ foro laicoꝝ. ar. optimū in. c. ſi clericus laicū. de fo. cōpe. ⁊ īc. fi. de vi. ⁊ hone. cle. ⁊ in. c. j. de īmuni. ec. li. vj. ⁊ facit qd̓bar. in. l. reſcripto. de mu. ⁊ ho. vnde falſa eſt opiniorūdam dicentiū ꝙ qn̄ agit̉ reali poteſt clericus cōueniri corā laico. qͣſi tūc n̄ tͣhat̉ ꝑſona: ſꝫ res. facit. c. ſoli
te. d̓ ma. ⁊ obe. vbi dr̄ ꝙ ī tꝑalibꝰ clericꝰ recognoſcit pͥcipē ſecl̓arē ī ſuꝑiorē. Sꝫ vt dixi hͨ op. ē falſa. qꝛ clerieīdirecte traherent̉ ad foꝝ ciuile: qd̓ eſt ꝯͣ aut̓. ſtatuimꝰ.C. de ep̄i. ⁊ cle. vbi dicit̉ ꝙ nec in crimīali nec in ciuili clericus trahi debet corā iudice ſeculari: qͥnimo ſuꝑ re ꝓpria clericus pōt trahere laicū corā ecc̄īaſtico iudice vteſt caſus ſingularis in. d. c. ſi clericꝰ. bona em̄ ſunt acceſria ad ꝑſonas facit. c. ſil̓r. xvj. q. j. Et hāc opi. ẜuat cul: vt refert ⁊ ſequit̉ collec. in. c. qͣliter. ⁊. c. clerici. de iudi. nō ob. c. ſolite. qꝛ intelligit̉ de rebꝰ tꝑalibꝰ feudalibꝰ.nam ſi feudū habet̉ a laico tūc eccl̓ia vel clericꝰ debꝫ illum recognoſcere in ſuꝑiorē. vt in. c. veꝝ. de fo. ꝯpe. ſecus ſi bona nō ſunt feudalia vt ibi no. ⁊ ꝑ hoc deq̄ſtio. pone ꝙ dicat ſtatutū laicoꝝ ꝙ ꝯductoreꝫſionū pn̄t dimittere poſſeſſionē certo caſu quorūcunqꝫſint poſſeſſiōes etiā cle. an valeat ſtatutū? Bar. tenet ꝙnon. qꝛ laici nō potuerūt ſtatuere hoc in p̄iudiciū clericoꝝ: vt ptꝫ ex p̄dictis. obligatio em̄ ē data clerico ⁊ accſita que non pōt ei tolli ꝑ nō ſuꝑiorē ſuū. ⁊ ex his dicerem ꝙ ſtatutū ſenen̄. quo cauet̉ ꝙ ſemel ꝯducens apotheca nō poteſt expelli ſoluēdo penſionē pͥmo ſtaturnō extendit̉ ad apothecas clericoꝝ ſeu eccl̓iaꝝ. Itē facit ad. q. pone cauet̉ ſtatuto ſeculariū ꝙ idem iustur clericis in foro ſeculari qd̓ reddit̉ laicis in forſi aſtico. in foro ſeculari ſunt multa ſtatuta vtilia an clericus poſſet illis vti? dicendū ꝙ non. qꝛ nulla fit iniuriaad diſpoſitiōeꝫ iuris ꝯmunis. vndeclericis ſi redięꝯͣ libertatē eccl̓ie. vt no. bar. in aut̓.caſſa. C. .ec. Secūdꝰ caſus pͥncipalis qn̄ ſtatutūale nō diſponens de clericis vl̓ eccleſijsclericos? dic breuiter in hoc ꝙ aūt eſtextenditur. quia ſtatutum generalenon extenditur ad non ſubiectos. vt in. c. a nobis pͥ. decōſtit̓. li. vj. ⁊ ideo fuit al̓s ꝯſultūantibꝰ maſculis femīe non ſucces ſtatutū nō extendit̉ ad eaꝫs caſus. aut ſtatutū iniecit vioſt: aut orit̉us agēdi ex factoiniecerit virū an̄ ſiue poſt.rrigit̉ ad clerū. exemplū ſtatuis ſuccedat pr̄i ſi ſecūdogenitꝰgat̉ illo ſtatuto. vt nō. Io. an.g. iu. li. vj. ī mercū. ſic pōt ītelteg. reſtit̓. Si ꝟo iniecittū eſt p̄iudiciale nō porriituti ſecūdogenitꝰ erat clee paterna. vt no. in. d. reguvt ponit Lap. all̓. vij. ꝙ ſiaſcul̓ femīe nō ſuccedāt ſi tēit ſecularis repellit̉ a ſucceſſioſtmodū. ſecꝰ ſi priꝰ erat ī mōarigit ꝯmodū pōt clericꝰ eo vtiqueſtiōe facti: vt plene recitatī. c. ꝙ clericis allegato. et Beſum. tri. vbi dic̄ ꝙ ſtatutū laindit clericos incluſione fauorabili.extātibꝰ maſculis femīe nō ſucclericꝰ an̄ pōt vti ſtatuto exclulū ꝙ ſic. facit. c. dilecti. de fo. cōic impugnare hoc dictū ꝑ iſtfauore nō valuit ſtatutū laicorum. ſed teneo pͥmā. Et ad iſtū tex. dico ꝙ ꝓcedit quādo ſpecifice diſponit ſuꝑ rebꝰ eccl̓iaꝝ ꝓhibēdo. vn̄ nullo modo ꝯp̄hendit clericos qn̄ ꝓcedit ꝓhibēdo p̄cipiēdo vl̓ vetādo ſeu certā formā in agendis ꝑ clericū impoiendo. vt voluit Io. de ligna. in dicto ꝯſilio. qꝛ tūc denotaret̉ ſuꝑioritas ſtatuētiū in clericos. ſecꝰ vbi ſtatutūmpl̓r ꝓcedit porrigēdo ꝯmodū: vt in exēplo p̄miſſo.qͥnimo dicerē ꝙ valeret ſtatutū laicoꝝ ſi ſpecifice facitmentōem de clericis dūmodo ſit mere priuilegiatiuū: et