Proemium.

incle. vt hi qui de eta. ⁊ quali. vbi mature dicit̉ ꝙ appellatione capl̓i de ꝓprio ſignificato non venit cacapituli vt p̄latus. ſūt em̄ h̓ diuerſa vt ptꝫ ex diu̓ſitituloꝝ. vt infra d̓ his q̄ fi. a p̄la. ⁊ in ti. de his q̄ fi. a maparte ca. ſꝫ pōt dici ꝯcordādo ꝙ appellatione capitulinon comp̄hendit̉ p̄latus. qꝛ ille deſinit eē canonicꝰ etefficit̉ caput. ſꝫ rector non deſinit eſſe ſcholaris. arg. inp̄alle. c. fi. de ſymo. hoc tn̄ dictum do. an. ē valde arduum. tene tn̄ ip̄m mēti ꝓ intellectu ſtatutoꝝ generaliterdiſponentiū de ſcholaribꝰ. ¶ In glo. in ꝟ. ſeruus. no.ex gl. duas cās quare papa ſeu imꝑator appellat ſe ſeruum. alias cās vide in ꝓemio. vj. li. ¶ Itē no. ex gͦ.ꝙ licite allegat̉ deciſa. de hoc tn̄ dic vt dicā. jͣ. ī ꝓem¶ Tercō noͣ. tres caſus in qͥbꝰ pōt qͥs alteri ſtipulari ⁊obligationē acqͥrere. primus in ẜuo qd̓ ꝓcedit ẜm docto. etiā ſi ſeruus ſit in fuga ꝯſtitutus. vt no. in. l. j. §. ꝑſeruū. ff. de acqui. poſ. Quidno. glo. in. c. j. j. de lāgui. ⁊ ꝑ Inuile. ⁊ qd̓ no. in. c. abbatē. xviij.qͣnto. de offi. or. ¶ Scd̓s caſuobligationē acqͥrere cuiqꝫ eccl̓ireſpectu ſuaꝝ adminiſtrationin. c. cū pridē. de pact. ¶rere cuilibet ſubiecto vt in iuribꝑ intelleeꝝ nō acctu p̄mitte ꝙ regula iuris ciuilis hꝫ alteriquiri. vt inſti. d̓ inuti. ſtip. in. §. ſiqͥs alij. ⁊. §. alteri. ⁊. ff.ſta. §. alteri. ⁊ ibi redditurde verb. obli. in. l. ſtipulatcaſibꝰ quos excepit glo. īrō. hec regula fallit in mip̄alle. §. alteri. Sed de ꝓcu. regula ē ꝙ nō acq̄rit dn̄eſine ceſſione actus niſi in caſibus not. in p̄alle. §. alteri.ꝑ bar. vide bo. glo. in. c. qͣꝫqͣꝫ. de vſuris. li. vj. in verbovide tex. cū glo. in. l. multumciꝑe verba ꝓcurator vel nūcius. ⁊ qͥd ſi ꝓcureſſit vt nūcius. de alijs iudicibꝰ inferioribꝰ vide Inno.in. c. dudū. de ꝯuer. cōiug. in ſi. vbi tꝫ ꝙ pōt alijs acqͥrēvt in. l. pe. ff.⁊ hoc intellige reſpectu ſubditoꝝ non aūt reſpealiorū niſi in his que ſpectantad eius officiū. ⁊ vide qd̓ dixi in. d. c. dudū. De notario eſt dubiū nūquid poſſit alteri ſtipulari. Inno. in. d.c. dudū exigit qͣtuor ꝙ in iudicio ⁊ in his in quibꝰ ꝓcedit iudex ex officio. ⁊ ꝙ hoc faciat auctoritate iudicis.⁊ in defectuꝫ eius cui acqͥrit̉ obligatio. ⁊ ſic ſentit ꝙ evicꝫ in obligationibꝰ ꝯuentionalibꝰ non poſſit notarialteri acqͥrere. ſꝫ glo. in. d. c. qͣꝫqͣꝫ. ꝑ illū tex. ⁊ ꝑ text. in. l.ij. ff. rem pu. ſal. fo. tꝫ ꝙ poteſt alteri acqͥrere auctoritate iudicis al̓s nō. ſꝫ glo. in p̄all̓. §. alteri. ſimpl̓r tenet notariū poſſe alt̓i acqͥrere et ſine ceſſionē. et illā opi. ſeqͥtBar. in p̄alle. l. ij. vbi idē tenet in officiali. ad hoc. l. nōaliter. ff. de adop. vbi ꝑ Guil. de cu. ⁊. l. j. §. exigit̉. ff. dema. ꝯue. ⁊. l. Caius de vſuris. ff. facit etiā aucͣ. vt ſine ꝓhi. ma. de ⁊cͣ. poſt pͥn. cū multis ſil̓ibꝰ. ⁊ hec opi. videturcōis. ⁊ ſic etiā interp̄tat̉ ꝯſuetudo. nā quotidie notarius ſtipulat̉ alteri etiā pn̄ti ẜm opi. Inno. ⁊ glo. in p̄all̓.qꝫ. pōt ꝓcedere ẜm do. an. in iudicijs. vel qn̄ cautōrobāda vel moderāda ꝑ iudicē. tūc em̄ notariꝰ nōdꝫ alteri ſtipulari. qꝛ tunc non ꝑtinet ad ip̄m declararecautionē vel ip̄am moderare. ⁊ ſic pōt ꝓcedere text. inp̄alle. c. qͣꝫqͣꝫ. ⁊ ex hoc habes intellectū ad illud. c. vt reſpectu notarij exigat̉ ibi aucͣtas iudicꝭ nō ꝙ notariꝰ nōpoteſt alteri ſtipulari. ſꝫ qꝛ iudex dꝫ prius cautōneꝫ approbare. ¶ De arbitrio nūquid poſſit acqͥrere ꝑtibusvide glo. in. c. dilecti. de arbi. in. l. litigatores. ⁊. l. pe. ff.e. ꝑ ſpe. in ti. d̓ arbi. §. fi. ꝟ. quid ſi ſtipulatus. ⁊ cōis cōcluſio ē ꝙ nō acqͥrit ſine ceſſione. ¶ De p̄ſbytero parochiali tenēt legiſte in. l. j. ff. de iuſt. ⁊ in. ꝙ poſſit acqͥrere alteri in his q̄ ꝑtinent ad offm̄ ſuū. ⁊ ſic pōt reciꝑeobligatōem de vſuris reſtituendis. ē .n. ꝑſona publicaj. di. ius publicū. ⁊ exqͦ ꝯcedit̉ ptās abſoluēdi ꝯcedi videt̉ ptās recipiēdi obligatōem. ⁊ ꝓ hͦ videt̉ tex. ī p̄all̓.

c. qͣꝫqͣꝫ. ⁊ dicit ſingu. do. an. illū tex. non intelligēdū ſpecialiter in vſuris ſꝫ general̓r in oībꝰ ſpectātibꝰ ad offm̄ſacerdotis. qd̓ no. hoc etiā reꝑio ſenſiſſe Collec. h̓ quitꝫ ſacerdotē poſſe acqͥrere alteri vt ſuus parochianusnō agat actione iniuriaꝝ contra illū a qͦ iniuriā paſſuseſt. etiā ſi hanc ꝓmiſſionē in egritudine faciat ⁊ poſteaꝯualeſcat. ⁊ hoc ſiue obligatio ſiue ꝓmiſſio fuerit fc̄tapn̄te vel abn̄te qd̓ no. p̄dicta regula ꝙ alteri ꝑ alteruꝫnō acqͥrit̉ ⁊cͣ. indubie ꝓcedit de iure ciuili vt in p̄alleg.iuribus. Sꝫ dubitandū ē qͥd de iure canonico. glo. ī. c.qͦtiens cordis oculus .j. q. vij. vr̄ ſētire ſecus eſſe de iurecanonico. vn̄ ſi ꝓmitto tibi ꝙ dabo ticio. c. videtur ꝙticius poſſit agere ꝯͣ me maxime ſi interuenit iuram̄tūẜm illā glo. ⁊ illa glo. ē multū no. ⁊ quotidie all̓. do. an.hic dicit ꝙ ſi non interuenit iuramentuꝫ non pōt agivia ordinaria. ar. p̄alle. c. qͣꝫqͣꝫ. qꝛ obligatio non habuſicut hr̄e dꝫ. vt. l. qͥiū in ꝑſonā cui erat acqͥrenz. ff. d̓ actio. ⁊ ob. ſꝫ ꝑ viā denūciationis euāgelicepoterit agi ẜm eū. ſꝫ ſi interuenit iuramentū tūc pot̓itvia ordinaria. qꝛ iuramētum pͥncipal̓r dirigitur invbiqꝫ ē pn̄s. hoc dictū do. an̄. nō puto indiſtinctelere. qꝛ credo ꝙ ſi non interuenit iuramētū nuōt agi. ſecus ſi interuenit iuramētū. ¶ Rō huii ē ꝙ iuramētum ſubſiſtit de ꝑ ſe nec regulat̉ a fap̄m recipientis. vn̄ ⁊ ſi recipiēs turpiter r̄cipiat extn̄ iurans turpit̉ non p̄ſtat iuramentū obligat. v.in. c. debitores. iūcto. c. j. de iureiu. multo gͦ fortiꝰcaſu nr̄o vbi nulla verſat̉ turpitudo ex ꝑte recipiēitis. ⁊ in hoc caſu qn̄ interuenit iuzlo. illius. c. quotiens. ſꝫ qn̄ int̓uerlo tūc nihil puto actū. qꝛ ſtipulatio nonꝑ ſe. ſꝫ cauſat̉ ex facto partiū vt in iuribꝰſuꝑius alle. facit p̄alleg. c. debitores. vbi turpit̓ recipiens ſimplicem promiſſionē nihil agit. Idē ſi ſua nō intereſt. vt qꝛ vult acqͥrere tercio. nam regula iuris ciuiſhoc hꝫ. nec reꝑimus ab hoc iure deuiatu ꝑ canonē. ergo ſtandū eſt diſpōni legali. vt in. c. j. de no. ope. nunc.nam tm̄ reſpectu nudi pacti deuiat canon a lege ẜm cōmunē ſnīam. vt in. c. j. de pac. ⁊ hoc iō qꝛ in pacto etiaꝫnudo adeſt ꝯſenſus natural̓ qui orit̉ ex ꝯſenſu. vn̄ deiure canonico agit̉ ꝓpter illam obligatōem naturaleꝫ.ſꝫ qn̄ alius recipit ꝓmiſſionē tūc nulla ē obligatio necnaturalis nec ciuilis. nō ciuilis. vt de ſe pꝫ ex iu ribus p̄alle. nō naͣlis qꝛ obligatio non pōt acqͥri abn̄ti ſꝫ opora illiꝰ cui acqͥrit̉ niſi ſit d̓ ꝑſonis exceptuatis. vt in p̄alle. l. qͥcūqꝫ. nam abſenti nil acqͥrit̉vt. l. abſenti. ff. de don. ⁊ in. l. qͥ abn̄ti. ff. de acqͥ. poſ. ⁊ ī. c.ſi tibi abn̄ti. de p̄ben. li. vj. ⁊ iō videt̉ ꝙ iſte pōt retrocedere ſine peccato. qꝛ ſine alterius p̄iudicio pōt qͥs mutare volūtatē ſuā. vt in regula mutare. ⁊ in regula qd̓ſemel. li. vj. hic em̄ non tractat̉ de p̄iudicio abntis cumſibi nulla obligatio fuiſſet q̄ſita. al̓s diceremus ꝙ nūqͣꝫvolūtatē ſuā. vt pꝫ ī cle. j. de renū. et īc. fi. de ꝓcu. li. vj. ⁊ in. c. cum marthe. de cele. miſ. vbi pꝫꝙ ſi reliqui dece ticio in teſtamēto poſſū mutare volūtatē. ⁊ hec ꝓcedūt qn̄ ꝓmiſi abn̄ti non intuitu d̓i. Nōob. c. iuramēti. xxij. q. v. nam deus non facit dr̄iam iniuramentū ⁊ ſimplicem loquelā qn̄ ſimplex loquela cōtinet ꝑfidiā ſeu mendaciū. vt qꝛ venit ad decipienduꝫ⁊ ad fallendū. ⁊ ſic ꝓprie loquit̉ ille text. ſecus aūt vbiiſta ceſſant. qꝛ tunc ſimplex loquela non obligat exqͦ n̄affuit ꝑſona cui acqͥreret̉ obligatio. ſꝫ ſi intuitu dei ꝓmiſi tibi ꝙ darem puelle maritande abſenti. c. tūc bene obligor. quia ꝓmiſſio eſt facta deo qui vbiqꝫ pn̄s ē.⁊ ſic ꝓcedit. c. iuramēti. ⁊ hoc no. ꝓ intellectu multoꝝiurium. ¶ In glo. in verbo bononie. ⁊ ibi ita nō ī caſtris. no. ex glo. ꝙ appellatione banonienſium ſeu commorantium in bononia nō comp̄hendunt̉ comitatui.Cōtrariū ſentit glo. in. c. rodulphus. de reſcrip. ⁊ in. c.