Proemium.

peditus itinerare ⁊cͣ. dicit tn̄ do. an̄. ꝙ ꝯtra tales detinētes viatores nauis inuitatis deberet dari ſalteꝫ actio d̓dolo ad intereſſe. ar. in. l. ſꝫ actio. ff. ſiquis ca. ¶ Tercio q̄rit̉ de cā materiali. dic vt. sͣ. dixi: ꝙ aut queriturq̄ ſic maͣ ſcīe. ⁊ ꝑ ꝯn̄s qͥd ſit ſubiectū in hac ſcīa. qͥdanꝙ bonū cōe vt. sͣ. dixi. Io. de lig. dicit ꝙ ſubiectuꝫ ſcīcanonice ē homo catholicus dirigibil̓ ꝯſtitutionibꝰ ēcleſiaſticis in bonū ſimpl̓r hūanum ⁊ diuinū. ad hoc etris canonici. ſubiectū ꝟo in ſcīa ciuili eſtirigibilis ꝯſtitutionibꝰ legalibꝰ in bonūſimpl̓r humanū. ¶ Ultimo querit̉ d̓ cā formali. ⁊ dicꝙ ē duplex. forma tractatus ⁊ forma tractandi. Foma tractatus ponit̉ ꝑ glo. dū dicit qͥs ſit modus agedi. nam ip̄a diuiſiquinqꝫ ꝑtes ē forma huiꝰ tracindi eſt modus ꝓcedendi in ltus. Forma ꝟo trcompilationē. ⁊ iſte ē ml̓tiplex. vt ſtatuitiuus p̄ceptirdiſpoſitiuus ⁊cͣ. ꝓut colligit̉ ex corꝑe ip̄oꝝ iuriū. namdā iura ꝓcedūt ſtatuēdo. q̄dā p̄cipiēdo. q̄dā cōſuex his hr̄ maͣ glo. ꝑ verba latīora ⁊ elegātiora⁊cͣ. AbbDiuidit̉ ī duas ꝑtesRegorlus. pͥncipales. In primnaſalutatio. in ſcd̓a exordiū. ſcd̓a ibi rexpacificꝰ. pͥma ſubdiuidit̉. qꝛ primo ponit̉ qͥsſcribit. ſcd̓o quibꝰ ſcribit. ibi dilectis. tercio ſalutat etbn̄dicit. ibi ſalutē. ¶ No. pͥmo ꝙ papa an̄ponit ſequibꝰ ſcribit. ⁊ hoc ē hodie de ſtilo curie. al̓s lr̄e nonlerent. ⁊ de maͣ dic vt in. c. qͣꝫ graui. de cri. fal. olim ꝟo ꝓter nimiā humilitatē papa ſe poſtponebat vt in. c. diodie creuit pompa eccl̓ie. de cōſe.ctiſſimis. xij. qdi. j. vaſa. ¶ Sd̓o collige ꝙ papa ſcribit ſe ep̄m. ⁊ hiō qꝛ nō ab ordine ſꝫ a dignitate vult ſe denominare. ⁊dic vt no. glo. ī ꝓemio ſexti libri. Et ſic collige ꝙ ex dignitate. n̄ dꝫ qͥs ſcādeſcere in ſuꝑbiaꝫ. ſꝫ potius hūiliare. dicēdū tn̄ ꝙ nō dꝫ p̄latus ſeu aliqͥs p̄ſidēs ſe multuꝫlitos ne contēnet̉ ab eis ꝓpt̓ nimumiliare circa ſiicit tex. in. l. obſeruandū. ff. d̓ ofn̄ familiaritatēfi. p̄ſi. ⁊ qꝛ dum nimiū ſeruat̉ humilitas regēdi frangit̉auctoritas. vt eſt tex. ī. c. qn̄. lxxxvj. di. vn̄ illd̓ vulgareamiliaritas nimia ꝯtēptū parit. ſꝫ dicebat azo illd̓ veum ꝓcedere inter fatuos. qꝛ fatui tm̄ ꝯtemnūt p̄ſidētē ex familiaritate. non tn̄ prudētes. īmo magꝭ cōmenꝑ gloſ. in p̄all̓. c. qn̄. Itē collige ꝙ padant p̄ſidē. depa ſubditos aꝓpter dilectōeꝫ. ⁊ pōera qꝛ nō dicit ī xp̄iſſe. nō em̄ eſt d̓ilo curie ponere in xp̄o niſi ſcribat abbatiſſe vel regibus. vt in. c. dilecta. de ma. ⁊ obe. ⁊ de exceſ. p̄la. dilectaꝯͣpe. in ti. de reſcrip. p̄ſen. §. j. ¶ Iꝓbat̉ ī. c. ex lr̄iface̓ vniu̓ſitatē. claꝯſti. An aūt ſchoi. om. iudi. qꝛ nō exglo. iuris ciuil̓ tꝫ ꝙ nō in. l. fi. C.ercent aliquā ꝓfeſſionē ſꝫ addiſcūt. tex. videt̉ ꝓbare ꝯͣiꝫ ī. c. qꝛ ī cauẜ. de⁊ ſic interp̄tat̉ ꝯſuetudo ꝙptima legū int̓pres. de ꝯſue. cū dilectꝰ. ⁊. l. ſi de inetatione. ff. de legi. ¶ No. ar. ꝙ appell̓one ſcholariūꝯprehendit̉ doctor. nā hic ponit̉ copula int̓ doctores ⁊ ſcholares q̄ hꝫ ꝯiungere diu̓ſa. vt no. in. c. q̄relaꝫ.de ſymo. ⁊ no. glo. de iu. ⁊ fac̄. ig. ff. ſuꝑ ℟ica. ⁊ de hͦ. jͣ. latius tangā. Item collige ꝙ cuꝫ papa ſcribit vniu̓ſitatiappellat oēs filios nec vitiat̉ reſcriptū licet ibi aliqͥ ſinti. non ē em̄ veriſil̓e qͥn in ſtudio nō fuiſſent ep̄i ſtudē⁊ tn̄ oēs appellat filios. ¶ Ultimo collige modū ſalutādi ⁊ bn̄dicēdi. qͥd aūt oꝑet̉ hͨ ſalutatio dic ꝙ ītūt̉ peccata venialia. vt no. in ꝓemio ſexti. ⁊ hoc.ſꝫ illā glo. ſi non inſunt mortalia. qꝛ veniale opponit̉ feuori charitatis. mortale ꝟo opponit̉ charitati. ⁊ qꝛ illaglo. quibuſdā videt̉ abſurda. dic ſenſū eē ꝙ veniale extinguit feruorē charitatis queꝫ hō hꝫ ſeu hr̄e dꝫ circadeū. vn̄ eo ipſo ꝙ qͥs peccat venial̓r nō diligit deū feruenter. vn̄ extinguit̉ ille feruor lꝫ remaneat charitas.

mortale ꝟo nedū extīguit feruorē ſꝫ et̓ ip̄aꝫ charitatē.qꝛ eo ipſo ꝙ qͥs peccat mortal̓r deſinit hr̄e charitatē erga deū. vn̄ extincta ē charitas. Ad ꝓpoſitū gͦ nō pōt remitti veniale vbi adeſt mortale. qꝛ vbi qͥs non hꝫ charitatem qūo poteſt hr̄e feruorē charitatis? certe minime⁊ iō non remittit̉. qꝛ non pōt reſtitui charitatis feruorvbi non ē charitas. ſicut dicimus in ſil̓i de originali pecctuale. vt. jͣ. de bacato qd̓ non remittit̉ niſi remittaSꝫ q̄ro qꝛ docto.ptiſ. c. maiores. ⁊ ibi vide rōneretymologizādo hoc nomē gregorius dicūt ꝙ idē ē qd̓s. qꝛ bn̄ vigilauit faciēs vel fieri faciēs hoc opus.cit̉ qͣſi gregē regēs ꝑ bonā doctrinā. ⁊ fuit iſte gregorius ẜm Uin. ꝑſpicaciſſimi ingenij ⁊ magne ſcīe invtroqꝫ iure. ⁊ ſic vident̉ doctores arguere ab etymologia noīs ꝓprij. Iō quero nūquid ſit licita iſta artatio a noīe ꝓprio. Bar. ſuꝑ ℟ica infortiati tꝫ ꝙqꝛ ꝓpria nomina imponūtur ad bn̄placitū. ⁊ quotidiepn̄t mutari. l. j. C. de mu. no. hoc tn̄ eſt veꝝ ꝙ ex nomine bono orit̉ bona p̄ſumptio. ⁊ ex noīe prauo et turpinōnunqͣꝫ orit̉ ſiniſtra. ad hoc quod no. Accur. in. l. f.cta. §. ſi in danda. ff. ad trebel. vbi exponit ſuū nomēvn̄ refert Io. ain. c. cū ſcd̓m. jͣ. de p̄ben. vxorē ſuā dixiſſe ꝙ ſi noīaberēt emi magno p̄cio bona noīa emideberēt. qꝛ vt dixi lꝫ ar. ex noīe ꝓprio neceſſariocludat: attamē ex turpi qn̄qꝫ orit̉ ſiniſtra ſuſpitiedentes nōnulli illud nomē fuiſſe impoſitū ab euentu. ⁊ſicut experientia ſepe comꝑtū ē.ſic ſepe euitant̉ tavn̄ ⁊ iuſtinianus ⁊luſticiam faciēs vt in ꝓemio. ffoꝝ.Bonifacius quaſi bona faciēs vel pontē faciēs ſubditis ꝑ bona exēpla. ⁊ ſic de ſil̓ibꝰ. ad hoc vide gloſā. j. inꝓemio. cle. vbi Io. an. indirecte extulit nomen ꝓpriū.An aūt licita ſit indiſtincte ꝓprij noīs mutatio. cōclude ꝙ ex cā mutari poteſt: vn̄ mutat̉ nomē pape vt noin ꝓemio ſexti. de imꝑatore ꝟo non legit̉ ꝙ mutet nomen in coronatione. Itē alicubi ſeruat̉ in intrantibusreligionē. ſꝫ cā ceſſante diſtingue int̓ libeꝝ ⁊ ſeruū. qꝛ liber ad placitū pōt ſibi mutare dūmodo ceſſet dolus. ſꝫvolūtaria mutatio ꝓhibet̉ in ſeruo qꝛ poſſet fraudareīꝑ mutationē noīs. l. j. ⁊ qd̓ ibi no. C. de mu. no. Aꝟo appellatiuo licita ē argumētatio. vt no. Bar.in pluribꝰ locis. vt. l. ij. §. appellata. ff. ſi cert. pe. ⁊ in. l. j.ff. de verb. ſig. ꝓbat̉ in. c. forus. de verb. ſig. ⁊ in. l. ſi pupillus. §. territoriū. ff. de verb. ſig. ⁊ hoc iō qꝛ nomīa appellatiua ſūt immutabilia. l. ſi qͥs in fundi vocabulo. ff.de leg. j. niſi ex conſuetudine mutarent̉. tūc em̄ nō valꝫargumētatio a noīe appellatiuo quaſi vſus loquēdi p̄feratur. l. labeo. ff. de ſup. lega. ⁊ in. c. ex lr̄is. jͣ. de ſpon. ⁊dic vt plene dixi. sͣ. ſuꝑ glo. An aūt duret nomē appellatiuū ſeu impoſitū ab euētū ſi ceſſet exercitiū. Bar. inꝓemio. ffoꝝ. ꝙ ſic. vn̄ imꝑator dr̄ auguſtus ab augendo. qꝛ augere dꝫ rempublicā ⁊ ꝓmouere imꝑiū. ⁊ lꝫ nōaugeat de facto nihilominus dr̄ auguſtus. qꝛ adeſt habitus defacili reducibil̓ ad actū. ſic dicendū in mercatoribꝰ ſtudentibꝰ ⁊ ſil̓ibus. ꝙ lꝫ actu non exerceāt illā ꝓfeſſionē non tn̄ ꝑdunt nomē appellatiuū exqͦ ſubeſt habitus. Adinon puto hoc indiſtincte ꝓcedere inppellatiuo. vt ſi pͥuilegiuꝫndulto ſub noīeappellatiuo vt h̓ ⁊ ī muldū ꝙ aūt diu̓tit a ſtudio.diuertiſſe. ⁊ remanet nom̄iēdi. de pe. diſ. j. diuortiū.aut ſine cā diuertit a ſtudio vt qꝛ vagatur. ⁊ tūc certenō gaudebit priuilegio ſcholaribus indulto. qꝛ nō ſuficit queꝫ in ſcholis morari niſi inſiſtat ſcīe. vt optimeꝓbat tex. in. c. cū ex eo. de elec. li. vj. in ꝟſ. ſtudētes. facitoptime. xvj. q. j. general̓r. ⁊ idē tꝫ h̓ collectariꝰ. ¶ Anaūt ſit licita argumētatio ab alluſione vel etymologivocabuli? ⁊ dicēdū ꝙ ſic vt no. in. l. j. ff. de tute. ⁊ in ꝑalle. §. appellata. ⁊ hoc verum niſi diffinitio contradicat. qꝛ diffinitio p̄fert̉. dat em̄ ſeu exponit veraꝫ ꝓprie.