Proemium.
Regoriꝰ epiſcopus. Quoniam omnis ratio ſuperne creature vel terrene ſcientie in deo eſt: qͥ eſt earum caput ⁊auctor: ⁊ qͥcqͥd alibi queritur hic. hinc etiā. iō ip̄ius poſtulato p̄ſidio qͥ dixit ad Moygo ero in ore tuo: doceſen Exodi. iiij. Perge ijnus vtilis libri in ordineboqꝫ qͥd loquaris.diar. ⁊ qm̄ de more legētiū ac ſcriprimi lectibentiū eſt primo expedire glo. primā an̄qꝫ fiat trāſituad tex. qm̄ ip̄a eſt generalis ad totū libꝝ: ideo eam pmo expediā cum aliquibus vtilibus ſuppletōnibus: etpoſtea reaſſumā maͣm glo. ꝑ alia ꝟba vtiliora. ¶ Iigit̉ glo. in effectu querit de ſex: ⁊ ſextū nō ꝓſequiPrīo em̄ querit que fuit intētio dn̄i Gregorij ī haōpilatiōe ⁊ rn̄de vt in ea. Et ex hac primarimo ꝯtra teſte:qͣꝫ notabilia eliciunt̉.loquētes. hocn̄ aufert intellectū ſicut ⁊ decretales olim poſite in diuerẜ voluminibꝰ ingerebantdifficultatē ⁊ auferebāt veꝝ intellectū. de qͦ vide tex. in§. ſꝫ aliud. v. qꝙ teſtis repētine loq̄nsrnatꝰ. Si ꝟo loquatuꝫp̄ſumit̉ mēdax: qꝛ p̄ſumimoroſe p̄ſumit̉ dubiꝰ. l. di. pōderet. An aūt teſtis exaat̄ redigere in ſcriptis ꝙ teſtis vacillabaminatorvel ꝙ morvel repetine loq̄bat̉? dic vt no. Inno. i.c. qm̄ de ꝓba. ⁊ ibi dixi. ¶ Scd̓o ex glo. colligunt̉ duī̄ inducūt ⁊ ingerūt difficultatē ſtudētibꝰ ⁊ legētibꝰ. pͥnō qn̄ maͣ ponit̉ in diuerẜ locis: qd̓ facit multū cōtraInno. qͥ vnā ⁊ eandē maͣm in diuerẜ locis ponit.mō loquēdo: vt pꝫ exēplū ī no. ꝑ ſe ī. c. olim. el.ſti. ſpō. ⁊ in. c. cū deputati. de iudi. ⁊ in. c. cū venereli. do. ¶ Scd̓o facit ꝯͣ doc. diffu ſe loquētes. nāflua ingert difficultatē: vt ī tex. ⁊ ī glo. vn̄ doctoreē breuiloquus. ꝓ hͦ vide glo. in. c. cū ſit ars. de eta. ⁊q̄ redarguit aduocatos allegātes ml̓ta inutilit̓. meliem̄ ē pauca idonea effunde̓ qͣꝫ ī ml̓tis inutilibꝰ homīesgrauare. vt dicit tex. ī. l. ij. C. de ve. iure enu. ⁊ ſepe exerientia comꝑtū ē ꝙ bona allegatio inficit̉ ⁊ obnubilat̉ ob nimiā allegatōem ⁊ ſiniſtra orit̉ ſuſpitio ꝯͣ allegantē. ¶ Itē no. ex hac ꝑticula glo. dr̄iam int̓ ꝯſtituonē decretalē ⁊ epl̓am. Et ꝯclude ꝙ ꝯſtitutō eccl̓iaſtca varijs noībꝰ nūcupat̉. qn̄qꝫ .n. appellat̉ canon. qn̄qꝫdecretū qn̄qꝫ decretal̓ epl̓a: qn̄qꝫ dogma: qn̄qꝫ ſanctio:qn̄qꝫ mādatū: qn̄qꝫ interdictū: ⁊ de his vide. iij. diſt. inſūma. Et ꝓ intellectu glo. dic̄ ꝙ ꝓprie decretalis epiſtola eſt ꝯſtitutio quam papa edit cū ꝯſilio cardinaliū
vel ſine ad alicuius conſultationē. Decretū ꝟo: qn̄ adnullius ꝯſultationē. Cōſtitutio ꝟo qūqꝫ capit̉ ſpecifce: ⁊ ē ꝓprie qd̓ princeps ſtatuit: vt in. c. ꝯſtitutō⁊ dicā. jͣ. ſuꝑ ℟ica de ꝯſti. ¶ Itē no. finalē intētvt ꝓuideret vtilitati legētiotabile collige dictū ꝙ appellatōſtudētiū norehēdit̉ legēs ⁊ ſic nō comp̄henditurlegium ē ſcholaribꝰ indultum non videSrtocidultū ⁊ multo fortius hoc ꝓcedit ī ſtadiſponētibꝰ de ſtudētibꝰ. Do. an. dicit ꝙ d̓ ꝓprioiificato vocabuli appellatōne ſtudentiū compheneges. intendit em̄ ſtudio inqͣꝫttext. in ꝓemio. ffoꝝ. in. §. illudoctor dicitur ſtudium ꝑagere: ſꝫ ex cōli non comp̄hendit̉ vt vſus locmuni vſu loq̄endi debet.ex lr̄is. ⁊ qd̓ ibi no.is. ff. d̓ le. iij.rte primo qͣlutio non videt̉ indiſtinctta. ꝓ ea tn̄ adduc.ī. c. aliquāti clerici .xxvj. q. vj. vbi ptꝫ ex principiuncto fine ꝙ appellatōne ſtudij comp̄hendit̉ doctrīa.Item facit text. in. l. j. C. de excu. arti. li. x. ibi: ſtudiū docendi atqꝫ diſcēdi. ⁊ maxime qꝛ docēdo quis efficit̉ pevt patꝫ in illa l. j. ibi: ⁊ ip̄i peritiores fieri ⁊ filioꝟſus: Diſcere ſi queris doudio tali tibi ꝓficis atqꝫ ſceas ſicintellige de eo qui ꝓuectus ē: qꝛ nullus pōt ī ſcientia ita eē ꝓuectus cuius ſcīa nequeat augeri. iuxͣludiens ſapiēs ſapiētior erit ⁊cͣ. nā minus eruditꝰs docere non pōt: īmo ſeip̄m ⁊ alios ī ꝯfuſionē ducit.vt in. c. ſi clericatus. xvj. q. j. dum dicit ibi tex. ꝙ cauereqͥs dꝫ ne abſqꝫ doctore ingrediat̉ viā quā nūqͣꝫ ingreſus ē. et alibi canon. Qualis erit edificatio diſcipuli ſimagiſtro ſe intelligat eē maiorē: viij. q. j. c. qualis. et inſūma. qualis debeat eē doctor alios docēs. vide bonuntex. in. c. oꝫ. viij. q. j. ⁊ in. l. j. C. de ꝓfeſ. qͥ in vr̄. conſtā. li.xij. vbi tex. facit illos comites qͥ legerūt iugiter ꝑ. xx. an.ſꝫ in cōtrarium faciūt multa. ⁊ pͥmo. c. fi. jͣ. de magiſ. vbſtudētes ⁊ docētes ponit tex. vt diuerſa: ergo appellation ſtudentiū nō cōprehendit̉ doctor. ad idē text. in. c.ſuꝑ ſpecula.ne cle. vel mo. vbi pꝫ ꝙ ſtudiū cōtinet inſe audituꝫn pͥmo tex. ibi p̄miſit de audientibus. etpoſtea ſubmittit ꝙ ep̄i in quorū dyoceſi ſtudent ⁊cͣ. etſic ꝓprie ille dicit̉ ſtudere qͥ alios audit. ad idē tex. in. c.ex ſtudijs. de p̄ſum. iūcto pͥnci. tex. cū eo qd̓ ſequit̉ ibi:auditioni ſapientiū ⁊cͣ. Fatendū tn̄ ē ꝙ ſtudium qn̄comp̄hendit alios actꝰ p̄ter meditationē ſciētie vt ꝑin. c. iij. d̓ pac. ibi ſtudioſe agēdū eſt ⁊cͣ. ⁊ in. l. ij. ff. de dona. inter vi. ⁊ vxor. ⁊ Iudicuꝫ vlti. c. Ingentiqꝫ ſtudioꝓuidendū eſt ⁊cͣ. Item hoc ꝓbat diffinitio. nā ſtudere