Druckschrift 
Summa theologiae : P. 2,2
Einzelbild herunterladen
 

defectum ſubiectionis corꝑalis ad animā.vnde patet ſicut rebellio carnalis appetitus ad ſpm̄ eſt pena peccati primoꝝ parentum. ita etiā et mors et omnes corꝑales defectus. Ad i. dd̓ naturale dicit̉qd̓ ex principijs nature cauſat̉. nature aūtper ſe principia ſunt forma et materia. forma aūt hominis eſt anima ratōnalis queſe eſt immortalis. et ideo mors eſt naturalis homini ex ꝑte anime. materia autēhominis eſt corpus tale quod eſt ex cōtrarijs ꝯpoſitū ad quod ſequit̉ ex neceſſitatecorruptibilitas. et quātum ad hoc mors ēhomini naturalis. hec autē cōditio in materia humani corꝑis eſt conſequēs ex neceſſitate materie. quia oportebat corpꝰ humanum eſſe organū tactus. et cōſequēs medium inter tāgibilia. et hoc poterat eſſe niſi eſſet ex cōtrarijs cōpoſitum vt patet ph̓m inij. de anima. autem eſt ꝯditioẜm quā materia adoptet̉ forme. quia ſi eſſꝫpoſſibile cum forma ſit incorruptibilis potius oporteret materiā incorruptibilē eſſe.ſicut ſerra ſit ferrea cōpetit forme actioni eius vt duriciē ſit apta ad ſecādū. ſa ſit potes rubiginē contrahere conſequit̉ex neceſſitate talis materie et non ſꝫm electionem agētis. nam ſi artifex poſſet facere ex ferro ſerram que rubigine cōtrahere poſſet. deus aūt qui eſt cōditor homīsomnipōtes eſt. vn̄ ademit ſuo beneficio abhomine primitus inſtituto neceſſitatē moriendi ex tali materia cōſequentem. quodtn̄ beneficiū ſubtractum eſt peccatū priniorum ꝑentum et ſic mors eſt naturaliſꝓpter cōditionem materie. et eſt penalispter amiſſionem diuini beneficij p̄ſeruātiſa mortē. Ad ii. dd̓ ſimilitudo homīsad alia animalia attendit̉ quātum ad ꝯditionem materie id eſt quātum ad corpꝰ excōtrarijs cōpoſitum autē qͣꝫtum ad formam. nam anima hominis eſt immortalisbrutoꝝ vero animaliū anime ſunt mortaleſAd iij. dd̓ primi parentes ſunt a deoinſtituti ſolum ſicut q̄dam ꝑſone ſingulares ſed ſicut q̄dam principia totius humane nature ab eis inpoſteros deriuādeſimul cum benefico diuino p̄ſeruate a morte ideo eoꝝ peccatū tota natura humana in poſteris tali beneficio deſtituta mortem incurrit. Ad iiij. dd̓ aliquis defectus ex peccato conſequit̉ dupliciter. vnoº modum pene cauſate a iudice. et tal̓ defectus equalis dicit̉ eſſe in hiis ad quos equaliter pertinet peccatū. alius aut defectus eſt qui ex hmōi pena accidēs conſequit̉ ſicut aliquis culpa ſua excecatuscadat in via. et talis defectus culpe ꝓpͥorcionat̉. nec ab homine iudice penſat̉. quꝫ poteſt fortuitos euētus p̄cognoſcere ſicergo pena taxata primo peccato ꝓporcionaliter eis reſpōdens fuit ſubtractio diuini beneficij quo rectitudo et integritashumane nature conſeruaba. defectꝰ autēconſequētes ſubtractionem hmōi beneficijſunt mors et alie penalitates p̄ſentis viteet ideo oportet hmōi penas equales eſſe in hijs ad quos equaliter ꝑtinet primūpeccatū. Veꝝ quia deus p̄ſcius eſt omniūfuturoꝝ euētuum ex diſpoſitōe diuine preſciētie et ꝓuidētie hmōi penalitates diuerſimode in diuerſis inueniunt̉ quidēpter aliqua merita p̄cedentia hac vitam vtorigenes poſuit. hoc em̄ eſt cōtra id quoddicit̉ Roma. ix. cum nodū aliquid boni aūtmali egiſſent et hoc etiā eſt cōtra hoc quodin primo oſtēſum eſt anima eſt creata ante corpus. ſed vel in pena paternoruꝫparentoꝝ. inꝙͣtum filius eſt qͥdam res patris. vn̄ frequēter parētes puniunt̉ in ꝓlevel etiā ꝓpter remedium ſalutis eius huiuſmodi penalitatibus ſubdit̓ vt ſcꝫ hoca peccatis arceat̉. vt etiā de virtutibusſuꝑbiat et patientiam coronet̉. Ad v.dd̓ mors dupliciter poteſt cōnderari.vno hm eſt quoddā malū humae nature. et ſic eſt ex deo ſed eſt defectꝰdam incidēs ex culpa humana. alio poteſt cōſiderari ẜm habet quadam ratōeꝫboni ꝓut ſcꝫ eſt qd̓am iuſta pena et ſic eſta deo. vnde augꝰ dicit in li. retractionū.deuſ eſt actor mortis niſi inquatum eſtpena. Ad vi. dd̓ ſicut augꝰ dic̄ xv. deciui. dei. queadmodū iniu̓ſti male vtunt̉tm̄ malis veꝝētiā bonis. it a iuſti bene vtūtur tm̄ bonis ſed etiā malis. hinc fit vtet malimale lege vtant̉ quāuis lex ſit bonūet boni bene moriant̉ quauis mors ſit malūinquatum igit̉ ſancti bene morte vtunt̉ fiteis mors meritoria. Ad vij. dd̓ morsdupliciter poteſt accipi. vno ipſa priuatione vite. et ſic mors ſentiri poteſtſit priuatio ſenſus et vite. et ſic eſt penaſenſus ſed pena damni. alioº ẜm nominat ipſam corruptōne que terminat̉ ad priuationem p̄dictam. de corruptōe aūt ſicutet de generatōe dupliciter loqui poſſumꝰvnonō ẜm eſt terminꝰ alteratōis. ſicin ipſo inſtati in quo primo priuat̉ vitā drineſſe mors. et ẜm hoc mors etiā eſt pena ſenſus. alio corruptio poteſt accipicum alteratōe p̄cedente ꝓut dicit̉ aliquismori dum moue̓t̉ in morte. ſic̄ dicit̉ aliquidgenerari dum mouet̉ in generatione et ſicmors poteſt eſſe afflictio. Ad viii. dd̓ſicut augꝰ dicit ſuꝑ Gen̄. ad litterā. ꝙͣuisannos muſtos primi ꝑenteſ poſtea vixerūtillo tn̄ die mori ceperūt quo mortis legem