Druckschrift 
Summa theologiae : P. 2,2
Einzelbild herunterladen
 

eclipſes futuras. circa p̄cognitionem verofuturoꝝ euentuū ex conſideracōne ſtellarūdiuerſi diuerſa dixerunt. fuerūt enī qui dicerent ſtelle ſignificat pociꝰ ꝙͣ faciat eaque ex eoꝝ cōſideracōne p̄nunciantur. ſꝫirracionabiliter dicit̉. omne enī corꝑale ſignum vel eſt effectꝰ eius cuiꝰ eſt ſignū ſic̄funus ſignificat ignē a quo cauſatur vl̓cedit ab eadē cauſa. et ſic ſignificat cauſam et cōſequēs ſignificat effectū. ſicutyris quādoqꝫ ſignificat ſerenitatē inquātūcauſa eiꝰ eſt cauſa ſerenitatis aūt poteſtdici diſpoſicones celeſtiū corꝑum et motus ſint effectꝰ futuroꝝ euentuū. nec iterūpoſſunt reduci ī aliqͣ ſuꝑiorē cauſam ꝯmunem ſit corꝑalis pn̄t aūt reduci in unamcauſam ꝯmune que ē ꝓuidētiā diuīa. ſꝫ aliaratione diſponūtur a diuina ꝓuidētia. motus et ſitꝰ celeſtiū corꝑum et alia rōne euētus ꝯtingētium futuroꝝ. qꝛ illa diſponunt̉ſcd̓m racōem neceſſitatis vt ſemꝑ eodēꝓueniant. hec aūt ſcd̓m rationē ꝯtīgentievt variabiliter ꝯtīgant. vn̄ pōt eſſe exinſpectione ſideꝝ accipiat̉ p̄cognico futurorū niſi ſicut ex cauſis p̄cognoſcūtur effectꝰ. Duplices aūt effectꝰ ſubtrahūtur cauſalitati celeſtiū corpoꝝ. primo quidē oēs effectus accidēs cōtigentes ſiue ī rebꝰ humanis ſiue ī rebus naturalibꝰ. qꝛ vt ꝓbat̉in vj. metha. ens accidens habet cauſam. et p̄cipue naturalē cuiuſmodi ē virtusceleſtiū corpoꝝ. qꝛ qd̓ accidēs fit neqꝫ ēens ꝓpͥe neqꝫ vnū. ſic̄ lapide cadente fiatterre motꝰ. vel hoīe fodiēte ſepl̓rrū īueniatur theſaurꝰ. hec em̄ī et huiꝰmōī ſuntſimpliciter vnū ſꝫ ſimpliciter ml̓ta. oꝑatioaūt nature ſemꝑ terminat̉ ad aliquid vnū.ſic̄ et ꝓcedit abuno prīcipio qd̓ eſt formarei natural̓. Scd̓o aūt ſubtrahūtur cauſalitati celeſtiū corpoꝝ actꝰ liberi arbitrij qd̓ ēFacl̓tas volūtatis et raconis. ītellectꝰ enīſiue ē corpꝰ nec actꝰ organī corporeiet cōſequēs nec volūtas que eſt ī rationevt ptꝫ ph̓m ī iij. de aīa. nullum aūt corpꝰpōt īprimere ī re incorporea. vn̄ īpoſſibile ē corꝑa celeſtia directe īprimat ī intellectū et volūtatem. hoc enī eſſet ponere ītellectum differre a ſenſu. ari. ī li. aīaimponit hijs qui dicebāt talis volūtas ēī hoībus qualem ī die inducit pater virorūdeoꝝqꝫ ſcꝫ ſol vl̓ celum. vn̄ corꝑa celeſtiapoſſunt ſe cauſe oꝑacōm liberi arbitrijpoſſunt tamē ad hoc diſpoſitīe inclinare īquātū īprimūt ī corpꝰ hūanū et ꝯſequēsin uires ſenſitīas que ſunt actꝰ corꝑaliū organoꝝ que īclinat ad hūanos actꝰ. qꝛ tamēvires ſenſitīe obediūt racōi vt patꝫ ph̓min iij. de aīa. et j. eth̓. nulla neceſſitas exlibero arbitrio īponitur. ſed cōtra īclinacōꝫceleſtiū corpoꝝ homo pōt rationē oꝑari.ſi quis ꝯſideracōe aſtrorū vtat̉ ad p̄cognoſcendos futuros caſuales vl̓ fortuitos euetus. aut etiā ad ꝯgnoſcendū certitudi futura oꝑa hominū. ꝓcedit hoc ex falſa et vana opinione. et ſic oꝑatio demoīs ſemimiſcet. vn̄ erit diuinacō ſuꝑſtitioſa et illicita. ſi v̓o aliquis vtat̉ ꝯſideratione aſtroꝝad p̄cognoſcendū futura ex celeſtibꝰ cauſant̉ corporibus. puta ficcitates et alia hꝰmōi. erit illicita diuīatio nec ſuꝑſtitioſaet ſꝫm patꝫ rn̄ſio ad. j. Ad. ij. dd̓. q hꝰmōi aſtrologi ex ꝯſideracōe aſtroꝝ frequēter v̓a p̄nūciant ꝯtingit dupliciter. vno qui. qꝛ plures hoīm paſſiōēs corporalesſequunt̉. et ideo actus eoꝝ diſponūt̉ vt inpluribus ſꝫm inclinatione celeſtiū corporūpauci aūt ſunt id eſt ſoli ſapiētes qui rōnehmōi inclinatōis moderent̉. et ideo aſtrologi in multis vera ꝑ̄nuntiant. et p̄cipue incōmunibus euetibus qui depedent ex multitudine. alio ꝓpter demones ſe immiſcentes. vn̄ aug. in ij. ſuꝑ gen̄. ad litteramdicit. fatēdum eſt qn̄ a mathematicis veradicūt̉ inſtinctū quodā occultiſſimo dici qd̓neſciētes humane mētes patiunt̉ qd̓ tn̄ addecipiēdos homīēs fit ſpirituū immundoꝝet ſedūctoꝝ oꝑatione. quibus quedā verade temꝑalibus rebus noſce ꝑmittunt̉. vn̄concludit. quapropter bonos xp̄ianos ſiuemathematici ſiue quilibet impie diuinātiūet maxīe dicētes vera. cauēdi ſunt ne cōſorcio demonioꝝ animā deceptā pacto quodāſocietatis irreciāt. et hoc ptꝫ rn̄ſio ad iij.D vj. ſic ꝓcedit̉. videt̉ diuinatioque fit per ſomnia ſit illicita. vtiem̄ inſtructōe diuina eſt illicitūſed in ſomnijs homīes inſtruunt̉ a deo. d̓rem̄ iob xxiij. ſomnū in viſiōe nocturna qn̄irrit ſopor ſuꝑ homīes et dormiūt ī lectulo. tūc aperit ſcꝫ deus aures viroꝝ. et erudiens eos inſtruit diſciplina. ergo vti diuinatione que eſt ſomnia eſt illicitū Preterea illi qui interptant̉ ſomnia ꝓprie vtuntur diuinatōe ſomnioꝝ. ſed ſancti viri legūtur ſomnia interp̄tari. ſic̄ ioſeph eſt interp̄tatus ſomnia pincerne pharaonis et magiſtri piſtoꝝ vt gen. legit̉ xlj. et daniel interp̄tatus eſt ſomniū regis babilōis. vt habet̉daniel̓. ij. et iiij. ergo diuinatio ſomnioꝝeſt illicita. Preterea illud qd̓ cōmuniterhomines experiunt̉ irratōabile eſt negareſed omēs experiunt̉ ſomnia habere aliquaſignificationē futuroꝝ. ergo vanū eſt negare ſomnia habere vim diuinatōis. ergo licitum eſt eis intendere. Sed cōtra eſt qd̓d̓r deutro. xviij. inueniat̉ in te qui obſeruet ſomnia. Rn̄º dd̓. ſic̄ dictū eſt. diuinatio que īnitit̉ falſe opiniōī eſt ſuꝑſticōſa