negacōem puram qd̓ eſt nō facere malumhoc enī nō meret̉ palmam. ſed ſolū vitatpena. importat autē motū voluntatis repudiantis maſum vt ip̄m nomen declinacōnis oſtendit. et hoc eſt meritoriū p̄cipueqͣndo aliquis impugnat̉ vt malum faciatet reſiſtit. Ad. iij. dd̓. q facere bonū eſtactus ꝯpletiuꝰ iuſtitie et quaſi ꝑs principalis eius. declinare autē a malo ē actusimꝑfectior et ſcd̓aria ꝑs eius. et ideo eſtqͣſi ꝑs materialis ſine qua nō p̄t eſſe parsformalis ꝯpletiua.D. ij. ſic ꝓcedit̉. vt ꝙ tranſgreſſionō ſit ſpēale pctm̄. nulla enī ſpēsponit̉ in diffinicōe generis. ſꝫ trāſgreſſio ponit̉ in ꝯmum diffinicōe peccatidicit enī ambroꝰ ꝙ pctm̄ eſt tranſgreſſiolegis diuine. gͦ traſgreſſio nō eſt. ſpeciespctī. Pͣ. nulla ſpes excedit ſuū genꝰ ſedtranſgreſſio excedit pctm̄. qꝛ pctm̄ eſt dictū vel factū vel ꝯcupitum ꝯtra lege dei.vt patet ꝑ augͥ. xxij. ꝯtra fauſtum. tranſgreſſio etiam eſt ꝯtra naturā vel ꝯſuetudine. gͦ tranſgreſſio nō eſt ſpēs pctī.Hͣ. nulla ſpeciēs ꝯtinet ſub ſe omēs ꝑtes īqs diuidit̉ genus. ſed pctm̄ tranſgreſſionis ſe extendit ad omīa vicia capitalia etetiam ad pcta cordis oris et oꝑis. gͦ trāſgreſſio nō eſt ſpēale pctm̄. Sed ꝯtra ēqꝛ opponit̉ ſpeciali virtuti ſcꝫ iuſtitie.Rnº dd̓ ꝙ nomen tranſgreſſionis a corꝑalibus motibus ad morales actus diriuatum eſt. di autē aliquis ẜm corporalē motu tranſgredi ex eo ꝙ tranſgredit̉ terminum ſibi ꝑfixum. terminꝰ autē p̄figit̉ hoīvt vltra nō trāſeat in moralibꝰ ꝑ p̄ceptūnegatiuū. et ideo tranſgreſſio ꝓprie dt̉ exeo ꝙ aliquis agit aliquid ꝯtra p̄ceptū negatiuum. qd̓ qͥdem materialiter p̄t eſſe cōmune omībus ſpēbus pctōꝝ. quia ꝑ quālibet ſpem pctī mortalis homo tranſgredit̉ aliquod p̄ceptum diuinū. ſed ſi accipiatur formaliter ſcꝫ ẜm hanc ſpēalē racōeꝫquod eſt facere ꝯtra p̄ceptum negatiuumſic eſt ſpēale pctm̄ dupliciter. vno qͥdemmō ẜm ꝙ opponit̉ ad genera pctōꝝ oppoſita alijs virtutibꝰ. ſic̄ enī ad ꝓpriā rōnemiuſtitie legalis ꝑtinet attendere debitup̄cepti. ita ad ꝓpriam racōem tranſgreſſionis ꝑtinet attēdere ꝯtemptū p̄cepti. aliomō ẜm ꝙ diſtinguit̉ ab omiſſione q̄ ꝯtrariat̉ p̄cepto affirmatiuo. Ad. j. gͦ dd̓ ꝙiuſtitia legalis eſt omīs v̓tus ſubiecto etqͣſi materialiter. ita etiā iniuſtitia legaliseſt materialiter om̄e pctm̄. et hoc mō peccatū diffinit ambroꝰ. ẜm ſcꝫ racōꝫ iniuſtitie legalis Ad. ij. dd̓. ꝙ inclinacō nat̉eꝑtinꝫ ad p̄cepta legis nat̉alis. ꝯſuetudoetiam honeſta habet vim p̄cepti. quia vtaugꝰ dicit. in epl̓a de ieiunio ſabbati. mosppl̓i dei ꝓ lege habendꝰ ē. et iō tam pcnꝙ tranſgreſſio pōt eſſe ꝯtra ꝯſuetudinēhoneſtam et ꝯtra inclinacōem naturalemAd. iij. dd̓. ꝙ omēs enumerate ſpeciēspctoꝝ poſſunt habere tranſgreſſione. nonẜm ꝓprias racōes ſed ẜm quādam ſpēalērōem vt dictum eſt. pctm̄ autē omiſſionisoīno a tranſgreſſione diſtiguit̉.O. iij. ſic ꝓcedit̉. vt̓ ꝙ omiſſio nonſit ſpēale pctm̄. omē enī pctm̄ aūteſt originale aūt actuale. ſed omiſſio nō eſt originale pctm̄. qꝛ nō ꝯtrahit̉ ꝑoriginem. nec eſt actuale. qꝛ p̄t eſſe abſqꝫomni actu vt sͣ habitū eſt. cū de pctīs inꝯmuni ageret̉. gͦ omiſſio n̄ eſt ſpēale peccatū. Po. omne pctm̄ eſt voluntariū. ſedomiſſio qn̄qꝫ nō eſt volūtaria ſꝫ neceſſariaputa cū mulier corrupta eſt que v̓ginitatem vouit. vel cū aliquis amittit rem quareſtituere tenet̉. vel cū ſacerdos tenet̉ celebrare et habet aliquod impedimētū. gͦomiſſio nō ſemꝑ eſt pctm̄ Pͣ. cuilibꝫ ſpeciali pctō eſt determinare aliqd̓ tempꝰ vl̓genus qn̄ incipit eſſe. ſed hoc nō eſt determinare in omiſſione. qꝛ qn̄qꝫ nō veriſimiliter ſe habet. nec tn̄ ſemꝑ peccat. gͦ omiſſio nō eſt ſpēale pctm̄. pͣ. omne ſpecialepctm̄ ſpēali v̓tuti opponit̉. ſed nō eſt darealiquā ſpēalem v̓tute cui omiſſio opponat̉tū qꝛ bonū cuiuſlibet v̓tutis omitti p̄t. tūquia iuſtitia cui ſpecialiꝰ videt̉ opponi ſꝑrequirit aliquē actum etiā in declinacōe amalo vt dictū eſt. omiſſio autē p̄t eſſe abſqꝫ omni actu. gͦ omiſſio nō ē ſpēale pctm̄.Sed ꝯtra eſt qd̓ dỉ iaco. iiij. ſcienti bonū et nō facienti pctm̄ eſt illi. Rn̄º dd̓.ꝙ omiſſio importat p̄termiſſionem boni.nō autē cuiuſcūqꝫ ſed boni debiri. bonū autē ſub racōe debiti ꝑtinet ꝓprie ad iuſticiam. ad legalem qͥdem ſi debitū accipiaturin ordine ad legem diuina vel humanam.ad ſpēalem autē iuſtitiā ẜm ꝙ debitū ꝯſiderat̉ in ordinē ad ꝓximū. vn̄ eo mō qūoiuſtitia eſt ſpēalis vtus vt sͣ habitū eſt. ⁊omiſſio eſt ſpēale pctm̄ diſtinctū a pctīsque opponūt̉ alijs virtutibus. eo vero mōquo facere bonū cui opponit̉ omiſſio eſt q̄dam ſpēalis ꝑs iuſtitie diſtincta ⁊ declinacōne mali cui opponit̉ t̓ranſgreſſio. etiāomiſſio a tranſgreſſione diſtinguit̉. Adj. gͦ dd̓. ꝙ omiſſio nō eſt pctm̄ originale ſꝫactuale. nō quia habeat aliquē actū ſibi eſſencialem. ſed ẜm ꝙ negacō actus reduct̉ad genus actus. ⁊ ẜm hoc nō agere accipitur vt agere quoddā ſic̄ sͣ dictū eſt. Adij. dd̓. ꝙ omiſſio ſicut dictū eſt. nō eſt niſiboni debiti ad qd̓ aliquis tenet̉. nullꝰ aūttenet̉ ad impoſſibile. vn̄ nullus ſi nō facit