Druckschrift 
Summa theologiae : P. 2,2
Einzelbild herunterladen
 

homo in hijs que ad ꝓpriam ꝑſonā ꝑtinent debꝫ informare ꝯſciētiam ſua ex ꝓpͥaſciētia. ſꝫ in his que ꝑtinet ad publica poteſtate debꝫ informare ꝯſcīam ẜm ea quein publico iudicio ſciri poſſunt.D. iij. ſic ꝓcedit̉. vl̓ iudex poſſitaliquem iudicare etiam ſi ſit aliquis accuſator. humana erā iuſtitia diriuat̉ a iuſtitiā diuina. ſed deus peccatores iudicat etiā ſi nullus ſit accuſator videt̉ homo poſſit in iudicio aliquēꝯdemnare etiam ſi adſit accuſator Iaccuſator requirit̉ in iudicio ad hoc differat crimen ad iudice. ſꝫ qn̄qꝫ p̄t crimenad iudicem deuenire alio accuſacōem ſic̄ denunciacōem vel infamiamvel etiam ſi ip̄e iudex videat. iudex p̄taliquem ꝯdemnare abſqꝫ accuſatore P.facta ſanctoꝝ in ſcripturis narrant̓ quaſiq̄dam exemplaria humane vite. ſꝫ danielſimul fuit accuſator iudex ꝯtra iniqͥuoſſenes. vt patet danielis. xiij. eſttra iuſtitiam ſi aliquis aliquē ꝯdemnetqm iudex īp̄emēt ſit accuſator Sedtra eſt qd̓. j. ad coꝝ. v. ambꝰ. exponēs ſentētiam apl̓i de fornicatore dic̄. iudicis eſt ſine acciſatore damnare. qꝛ dn̄s iudam fuiſſet fur qꝛ eſt accuſatus minime abiecit Rn̄º dd̓. iudex eſt interpres iuſtitie. vn̄ ſicut ph̓us dic in. v. eth̓.ad iudicem ꝯfugiūt ſicut ad qͣndam iuſtitiam animata. iuſtitia autē ſic̄ dictū eſt. eſt ad ſeip̄m. ſꝫ ad alterū. ideo oꝑtꝫ iudex inter aliquos duos diiudicet qd̓quidē fit vnus eſt actor et aliꝰ eſt reꝰ.et ideo in crimībus pōt aliquē iudicioꝯdenare iudex niſi habeat accuſatorē ẜmillud actuū. xxv. eſt ꝯſuetudo ramanisdamnare aliquē hominē priuſqͣ is accuſatur p̄ſentes habeat accuſatores. lociqꝫdefendendi accipiat ad abluenda crimīque obijciebatur. Ad. j. dd̓. deꝰin ſuo iudicio vtit̉ ꝯſciētia peccatis qͣſi accuſatorē. ẜm illud ro. ij. inter ſe inuice cogitaconū accuſanciū aūt etiā defendēciū.vel etiā euidentiā facit ꝙͣtum ad ip̄m. ẜmilld̓ gen̄. iiij. vox ſanguinis fratis tui abelclamat ad me de terra Ad. ij. dd̓. publica infamīa habet locū accuſatoris. vn̄ſuꝑ illud gen̄. iiij. vox ſanguīs ftīs tui ⁊cͣ.dicit glo. euidentia perpetrati ſceleris accuſatorē eget. in denunciacōne v̓o ſic dictū eſt intendit̉ punicō peccantis.ſed emendatio. ideo nihil ag ꝯtra eumcuiꝰ pctm̄ denunciat̉. ſꝫ eo. et ideo noneſt ibi neceſſariꝰ accuſator. pena enī infertur ꝓpter rebellionē ad eccleſiam que qꝛ ēmanifeſta tenet locū accuſatoris. ex eo au ip̄e iudex videt pōt ꝓcedere adſententiā ferendā niſi ẜm ordinem publiciiudicij tenꝫ locū accuſatoris Ad. iij. dd̓ deus in ſuo iudicio ꝓcedit ex ꝓpria noticia veritatis. autē homo vt dictū eſt ideo homo p̄t ſimul eſſe accuſator etteſtis ſicut deus. daniel autē accuſator fuit ſimul et iudex quaſi diuini iudicij executor cuiꝰ inſtinctu mouebat̉ vt dcm eſt.D. iiij. ſic ꝓcedit̉. vl̓ iudex licitepoſſit penā relaxare. d̓r enī ia. ij.iudiciū ſine miſericordia fiet ei qui facit miſericordiā. ſed nullus puniturꝓpter hoc facit illud quod licite facere poteſt. quilibet iudex pōt licitemiſericordiā facere relaxando penā Po.iudiciū humanū debet imitari iudiciū diuinū. ſed deus penitentibꝰ relaxat penā.qꝛ vult mortē pctōris. vt d̓r ezech̓. xviij. etiam homo iudex pōt penitenti liciterelaxare penam. vnicuīqꝫ licet facerequod alicui ꝓdeſt nulli nocet. ſꝫ abſoluere reū a pena ꝓdeſt ei nulli nocet.iudex licite poteſt reū a pena abſoluereSꝫ ꝯtra eſt quod d̓r deuto. xiij. de eo quiꝑſuadet ſeruire dijs alienis. ꝑcet ei oculus tuꝰ vt miſeriaris occultes. ſedſtatim interficies eum. de homicida d̓rdeuto. xix. moriet̉ nec miſereberis eius.Rn̄º dd̓. ſicut ex dictis patꝫ duo ſūt oͣntum ad ꝓpoſitum ꝑtinet circa iudicemſideranda. quoꝝ vnū eſt ip̄e habet iudicare inter accuſatorem reū. aliud aut ē ip̄e fert iudicij ſentētiam qͣſi ex ꝓpͥaſꝫ quaſi ex publica poteſtate. duplici ergoracōe impedit̉ iudex ne reū a pena abſoluere poſſit. primo quidē ex ꝑte accuſatoris ad cuiꝰ ius qn̄qꝫ ꝑtinet vt reus puniatur puta ꝓpter aliqͣm iniuriā in ip̄m ꝯmiſſam cuiꝰ relaxacō eſt in arbitrio alicuiꝰiudicis. qꝛ quilibet iudex tenet̉ ius ſuumreddere vnicuiqꝫ. alio impedit̉ ex ꝑterei pullice cuiꝰ poteſtate fungit̉ ad cuiꝰꝑtinet malefactores puniātur. ſꝫ tn̄ qn̄tum ad hoc differt inter inferiores iudices ſup̄mum iudicem ſcꝫ principem cuieſt plenarie poteſtas publicā ꝯmiſſa. iudex enī inferior habet poteſtatē abſoluendi reū a pena ꝯtra leges a ſuꝑiori ſibiimpoſitas. vn̄ ſuꝑ illd̓ ioh̓. xix. haberesaduerſum me pot̓eſtate vllam. dicit augꝰ.talem deus dederat pilato ptātem. vt eſſet ſub ceſaris poteſtate ne ei omnino libe eſſet accuſatū abſoluere. ſꝫ princepshabꝫ plenariā ptatem in re publica ſi illeqm paſſus eſt iniuriam velit ea remitterepoterit reum licite abſoluere. ſi hoc publice vtilitati viderit eſſe nocunientū.Ad. j. dd̓ q miſericordia iudicis habetlocū in his que arbitrio iudicis relinquūt̉