delicti. ſed qn̄qꝫ ille qui deliquit non eſtſubd tus eius ad que ꝑtinet forū illius loci. puta cū eſt alterius dyoceſis. vel cū exemptus ē. gͦ videt̉ q aliquis poſſit iudicare eū qui nō eſt ſibi ſubditus Sꝫ ꝯtraeſt quod gregꝰ. dic̄. ſuꝑ illud deuiº. xx. ſiintraueris ſegētem etc̄. faſcē iudicij. mittere nō pet in eam re que alteri videt̉ eſſeꝯmiſſa. Rn̄º dd̓. ꝙ ſententia iudicis eſtquaſi qͥdam ꝑticularis lex in aliquo ꝑticūlari facto. et ideo ſicut lex generalis debꝫhabere vim coactiua vt patet ꝑ ph̓min. x.eth̓. ita etiam et ſententiā iudicis debꝫ habere vim coactiua ꝑ quam ꝯſtrigat̉ vtraqꝫ ꝑs ad ſeruanda ſentētiam iudicis alioqui iudiciū nō eſſet efficax. poteſtatē aute coactiuam nō habet licite in rebꝰ hn̄anis niſi ille qui fungit̉ publica poteſtate.et qui ea fungūt̉ ſuꝑiores reputant̓ reſpectū eoꝝ in quos ſic̄ in ſubditos poteſtatēaccipiūt. ſiue habeant ordinarie ſiue ꝑ cōmiſſione. et ideo manifeſtū eſt ꝙ nullusp̄t iudicare aliquem niſi ſit aliquo mō ſubditus eius vel ꝑ ꝯmiſſionem vl̓ ꝑ poteſtatē ordinaria. Ad. j. 8º. dd̓. ꝙ ꝙ danielaccepit poteſtatē ad iudicandū illos ſeniores qd̓ ꝯmiſſum ē quaſi ex inſtictu diuīoquod ſignificat̉ ꝑ hoc ꝙ ibidem dỉ ꝙ ſuſcitauit dn̄s ſpūm pueri mīoris. Ad. ij.dd̓. ꝙ in rebus hūanis aliqui ꝓpria ſpontepoſſunt ſe ſubijcere alioꝝ iudicio ꝙͣuis nōſint eis ſuperiores. ſic̄ patet in hijs qͥ conꝓmittūt in aliquos arbitros et inde e ꝙneceſſe eſt arbitriū pena vallari qꝛ arbitriqui nō ſunt ſuꝑiores nō habent de ſe plenam poteſtate cohercendi. ſic gͦ et xp̄usapria ſponte humano iudicio ſe ſubdiditſic etiam et leo papa iudico ſe imperatorisſubdidit. Ad. iij. dd̓. ꝙ ep̄ūs in cuiꝰ dyꝯceſi aliquis delinquit efficit ſuperior eiꝰracōe delicti. etiam ſi ſit exemptꝰ niſi forte delinquat in re aliqua nō exempta puta in adminiſtracone bonoꝝ alicuiꝰ monaſterij exempti. ſed ſi aliquis exemptꝰ commit̓tat furtū vel homīcidiū vel aliqͥd hꝰmodi p̄t ꝑ ordinariū iuſte ꝯdemnare.D. ij. ſic ꝓcedit̉. vt̓ ꝙ iudici nō liceat iudicare ꝯtra veritate ꝙͣ nouitꝓpter ea que in ꝯtrariū ꝓponūtur.dt̉ enī deutº. xvij. veniens ad ſacerdotesleui generis et ad iudice qui fuerit in illotꝑe querens ab eis et iudicabūt tibi iudicij veritatē. ſed qn̄qꝫ aliqua ꝓponunt̉ ꝯtraveritatem ſic̄ cū aliquid ꝑ falſos teſtes ꝓbat̉. gª nō licet iudici iudicare. ẜm ea queꝓponūt̉ et ꝓbāt̉ ꝯtra veritatem quam ip̄enouit. Pͣ. homo in iudicando debꝫ diuinō iudicio ꝯformari. qꝛ dei iudiciū eſt. vtdeuto. .j. ſed iudiciū dei ē ẜm v̓itatē vt diro. ij. et yſa. xj. p̄dicit̉ de xp̄o. nō ẜm viſionem oculoꝝ iudicabit neqꝫ ẜm auditū auriū arguet. ſꝫ iudicabit in iuſtitia. pa. ⁊.ar. in equitate ꝓ manſuetis terre. 3º iudexnō debet ẜm ea que coram ip̄o ꝓbant̉ ſententiā ferre ꝯtra ea que ip̄e nouit 1ꝯ. idcirco in iudicio ꝓbaconis requirit̉ vt fideſfiat iudici de rei veritate. vn̄ in his que ſūtnotoria non requirit̉ iudicialis ordo. j. adthy. v. quorūdam hoīm pctā manifeſtaſunt p̄cedentia ad iudiciū. ſigº iudex ꝑ ſeꝯgnoſcat veritatē nō debet attendere adea que ꝓbant̉. ſed ſentētiam ferre ẜm veritatem qͣm nonit. P̓. nomen ꝯſcientioimportat applicacōem ſcientie ad aliquidagibile. vt in primo hītū eſt. ſed facere cōtra ꝯſcīam eſt pctm̄. ergo iudex peccat ſiſententiā ferat ẜm allegata cōtra ꝯſcīamveritatis qͣm habet. Sed ꝯtra ē ꝙ augꝰ.dicit ſuꝑ pſalteriū bonꝰ iudex nihil ex arhitrio ſuo facit. ſed ẜm leges et iura ꝓnūciat. ſꝫ hoc eſt iudicare ẜm ea que in iudicio ꝓponunt̉ ⁊ ꝓbātur. gͦ iudex debꝫ ẜmhmōi iudicare. et nō ẜm ꝓpriū arbitrium.Rijº dd̓. ꝙ ſic̄ dictū eſt. iudicare ꝑtinꝫad iudicem ẜm ꝙ fungit̉ publica ptāteet ideo informari debet in iudicando. nonẜm id qd̓ ip̄e nouit tanꝙͣ priuata ꝑſona ſꝫẜm id qd̓ ſibi innoteſcit tanqͣm ꝑſone publice. hoc autē innoteſcit ſibi ⁊ in ꝯmuni ⁊in ꝑticulari. in ꝯmuni qͥdem ꝑ leges publicas ⁊ diuinas vel humanas ꝯtra quas nl̓las ꝓbacōes admittere debꝫ. in ꝑticl̓ariautē negocio aliquo ꝑ inſtrumenta ⁊ teſtes ⁊ alia hmōi legittima decumēta quedebet ſe qui in iudicando magis ꝙͣ id qd̓ip̄e nouit tanqͣm priuata ꝑſona. ex quo tn̄ad hoc adiuuari pōt vt diſtrictius diſcuciat ꝓbacōnes inductas vt poſſit eaꝝ defectum inueſtigare ꝙ ſi eas nō poſſit d̓ iurerepellere d̓ebet ſicut dictū eſt. eas in iudicando ſequi Ad. j. gº dd̓. ꝙ ideo premittit̉ in v̓bis illis de queſtione iudicibusfacienda. vt intelligat̉ ꝙ iudicare debentiudicēs veritatem ẜm ea que fuerūt ſibi p̄poſita Ad. ij. dd̓. ꝙ deo competit iudicare ẜm ꝓpriam poteſtatē. ⁊ ideo in iudicando informat̉ ẜm veritatem quā ip̄e cognoſcit non ẜm hoc qd̓ ab alijs accipit. eteadem racō eſt de xp̄o qui eſt vere deuset homo. alij autē iudices nō iudicant ẜmꝓpriam poteſtatē. ⁊ ideo nō eſt ſimilis rōAd. iij. dd̓. ꝙ apl̓us loquit̉ in caſu quādo aliqͥd nō ſolū ē manifeſtū iudici. ſꝫ ſibi⁊ alijs. ita ꝙ reus nullo mō crimīe inficiari pōt nec in notarijs. ſꝫ ſtatim ex ip̄a euidentia facti ꝯuincit̓. ſi aūt ſit manifeſtumiudici et nō alijs vel alijs ⁊ nō iudici tuncē neceſſaria iudicij diſcuſſio Ad iiij. dd̓.11