Druckschrift 
Summa theologiae : P. 2,2
Einzelbild herunterladen
 

cuilibet licet. ſed diſciplinā nolenti adhibere eſt ſolum eius cui alteriꝰ cura ꝯmittitur. et ad hoc ꝑtinet aliquem verberibuscaſtigare.D. iij. ſic ꝓcedit̉. vl̓ liceat aliquem hominē incarcerare. actusenī eſt malus ex genere qui caditſupra indebitam materia. vt dictum eſtſꝫ homo habens naturalē arbitrij libertatem eſt indebita materia incarceraconisque libertatati repugnat. illicitū ē aliquem incarcerare. P. humana iuſtitiaregulari debet ex diuina. ſꝫ ſic̄ dỉ ecc. xv.deus relinquit hominē in manu ꝯſilij ſui. videt̉ eſt aliquis coercendus vinculis vel carcere. nullus eſt coercedꝰniſi ab oꝑe malo a quo quilibet p̄t aliū licite impedire. ſi incarcerare aliquē eſſetlicitū ad hoc qd̓ cohiberet̉ a malo cuilibeteſſet licitu aliquem in carcerare qd̓ pateteſſe falſum. et primū Sed ꝯtra eſtleuic. xiiij. legit̉ quendā miſſum fuiſſe ī carcerē ꝓpter pctm̄ blaſphemīe Rn̄º dd̓.in bonis corporis tria ordinē ꝯſiderantprimo qͥdem integritas corporalis ſubſtācie cui detrimentū affert̉ occiſionem velinutilacōem. ſcd̓o delectacō vel quies ſenſus cui opponit̉ verberaco vel quilibet ſenſum dolore afficiens. tercio motus et vſꝰmēbroꝝ qui impedit̉ ligacōem vl̓ incarceracōem. ſeu quacūqꝫ detencōem et ideoincarcerare aliquem vel qualitercūqꝫ detinere eſt illicitū niſi fiat ẜm ordinē iuſtitieaūt in pena aūt ad cautelam alicuiꝰ malivitandi Ad. j. dd̓. homo qui abutt̉poteſtate ſibi data meret̉ eam amittere.ideo homī qui peccādo abuſus eſt liberovſu ſuoꝝ mēbrorū ꝯueniēs ē incarceracōismateria Ad. ij. dd̓. deus qn̄qꝫ ẜm ordine ſue ſapientie pctōres cohibet ne poſſint pctm̄ adimplere ẜm illud iob. v. quidiſſipat cogitacōes malignoꝝ ne poſſintimplere manus eoꝝ ceperant. qn̄qꝫ v̓oeos ꝑmittit quod voluerūt agere. ẜm hu.mana iuſtitiam qualibꝫ culpa homines incarcerant̉ ſed aliquibꝰ Ad iij.dd̓. detinere hominē ad horā ab aliqopere illicito ſtatim ꝑpetrando cuilibetlicet. ſicut aliquis detinet aliquem neſe p̄cipitet vl̓ ne aliū feriat ſed ſimpliciteralique includere vel ligare ad ſolumtinet qui habꝫ diſponere vniuerſaliter deactibus et vita alteriꝰ. quia hoc impedit̉ ſolum a malis faciendis ſed etiama bonis agendis.D. iiij. ſic ꝓcedit̉. vt̓ pctm̄ nonaggrauet̉ ex hoc p̄dicte iniurieinferūtur in ꝑſonas alijs ꝯiunctaſhmōi enī iniurie habent racōem pctī ꝓutnocumentū alicui infert̉ ꝯtra eius voluntatem. ſed magis eſt ꝯtra homīs voluntateſcꝫ malum quod ī ꝓpriam ꝑſona infert̉ qqd̓ infert̉ in ꝑſonam ꝯiunctā. iniuria illata in ꝑſonam ꝯiunctā eſt minor. inſacra ſcriptura p̄cipue rep̄hendūtur pupillis et viduis iniurias inferūt. vn̄ dicit̉ecc̄. xxxv. deſpicies p̄ces pupilli nec viduam ſi effundat loquelam gemitus. ſꝫ vidua et pupillus ſunt ꝑſone alijs ꝯiuncte. ex hoc infert̉ iniuria ꝑſonis ꝯiūctis aggrauat̉ pctm̄ Pꝯ. ꝑſona ꝯiūctahabet ꝓpriam voluntatē ſic̄ et principalisꝑſona. pōt enī aliquid ei eſſe voluntariūqd̓ eſt ꝯtra voluntatem principalis ꝑſonevt patet in adulterio quod placet vxoridiſplicet viro. ſed hmoi iniurie habent racōem pctī ꝓut ꝯſiſtunt in voluntaria commutacōe. hmōi miurie minus habet deracōe peccati. Sed ꝯtra eſt qd̓ deutº.xxviij. ad quādam exaggregacōem dt̉ filijtui et filie tue tradent̉ alteri populo videtibus oculis Rn̄º dd̓. qͣnto aliqua iniuria in plures redundat ceteris paribustanto grauius eſt pctm̄ inde eſt grauius eſt pctm̄ ſi aliquis ꝑcuciat principe ꝑſonam priuatam qꝛ redundat in miniriam tocius multitudinis vt dictū eſtautē infert̉ iniuria in aliquā ꝑſonā ꝯiūctāalteri qualitercūqꝫ iniuria illa ꝑtinet adduas ꝑſonas et ideo ceteris paribꝰ exip̄o aggrauat̉ pctm̄. pōt tn̄ ꝯtingere ẜmaliquas circūſtātias ſit grauiꝰ pctm̄ quodfit ꝯtra ꝑſonam nulli ꝯiunctā vel ꝓpter dignitate ꝑſone vl̓ ꝓpter magnitudinē nocūmenti Ad. j. dd̓. iniuria illata inſonam ꝯiunctam minus eſt nociua ꝑſonecui ꝯiungit̉ qͣm ſi in ipām immediate inferret̉ et ex hac ꝑte eſt minus pctm̄. ſed hoctotū qd̓ ꝑtinet ad iniuriā ꝑſone cui adiūgit̉ ſuꝑaddit̉ pctō quod aliquis incurritex eo aliam ꝑſonā ẜm ſe ledit Ad. ij. iniurie illate in viduas et pupillos magis exaggerant̉. tum qꝛ magͣis opponunt̉miſericordie. tum qꝛ hmōi nocumentū ſonis inflictū eſt ei grauius. qꝛ habet releuante Ad. iij. dd̓. hoc vxor volūtarie ꝯſentit in adulteriū minorat̉ peccatū. et iniuria ex ꝑte ipſiꝰ mulieris. grauius enī eſſet ſi adulter violenter opprimeret. tn̄ ꝓpter hoc tollitur iniuria exte viri. qꝛ vxor habet poteſtatē ſui corporis. ſed vir. vt di. j. ad coꝝ. vij. et eadēracō eſt in ſimilibus. de adulterio tn̄ſolum iuſtitie ſed etiam caſtitati opponit̉erit locus infra agendi in tractatu detemperantia.