Druckschrift 
Summa theologiae : P. 2,2
Einzelbild herunterladen
 

F A.in rebus hūariis filius eſt aliquid patris.qꝛ quodāmō eſt ꝑs eius. vt dicit̉ mn. viij.eth̓. et ſeruꝰ eſt aliquid dn̄i. qꝛ eſt inſtrunientū eius. vt d̓r in. j. politice. et ideo patris ad filiū eſt ꝯꝑaco ſicut ad ſimpliciter alteꝝ. et ꝓpter hoc eſt ibi ſimpliciter iuſtum. ſed quoddā iuſtū ſcꝫ paternum et eadem racōe nec inter dn̄m et ſer. ſed eſt inter eos dn̄atiuū iuſtū. vxorautē ꝙͣuis ſit aliquid viri. qꝛ comꝑatur adeam ſic ad ꝓpriū corpus. vt patet apl̓mad eph̓. v. tn̄ magis diſtinguit̉ a viro ꝙͣfilius a patre vel ſeruus a dn̄o. aſſumiturenī in quādam ſocialem vitam matrimonijet ideo ph̓us dicit inter virū et vxoremplus eſt de racōe iuſti inter patrem etfiliū vel dn̄m ſeruū. quia vir et vxorhabent īmedīatam relacōem ad domeſticam ꝯmūitate vt patet in. i. politice. ideointer eos eſt etiam ſimpliciter politicūiuſtum ſed magis iuſtū yconomicū Adergo dd̓. ad iuſtitiam pertinet reddere ius ſuū vnicuiqꝫ. ſuppoſita tn̄ diuerſitate vniꝰ ad alteꝝ. ſi quis enī ſibi debet ſibi debet̉ ꝓprie vocat̉ hoc iuſtum. et qquod eſt filij eſt patris. et qd̓ eſt ſerui eſtdn̄i. ideo eſt ꝓprie iuſtitie patris ad filium vel dn̄i ad ſeruū Ad. ij. dd̓. filius inꝙͣtum filiꝰ eſt aliquid patris et ſimiliter ſeruus inqͣtū ſeruꝰ eſt aliquid dn̄ivterqꝫ tn̄ ꝓut ꝯſiderat̉ vt quidem homoeſt aliquid ẜm ſe ſubſiſtens ab alijs diſtīctum. et ideo in ꝙͣtū vterqꝫ eſt homo aliquo ad eos eſt iuſtitia. et ꝓpter hocetiam alique leges dant̉ de his que ſuntpatris ad filiū. vel domini ad ſeruum. ſedinquantum vterqꝫ eſt aliquid alteriꝰ ẜmhoc deficit ibi ꝑfecta racō iuſti vl̓ iurisAd. iij. dd̓. omēs alie diuerſitates ꝑſoiiaꝝ que ſunt in ciuitate habent īmediatam relacōem ad ꝯmunitatem ciuitatisad principē ip̄iꝰ. et ideo ad eos eſt iuſtūẜm ꝑfecta racōem iuſtitie. diſtinguit̉ tn̄iſtud iuſtū ẜm diuerſa officia. vnde d̓rius militare vel magiſtratiuū aūt ſacerdo defectū a ſimpliciter iuſto. ſic̄ drpaternū et dn̄atiuum. ſꝫ ꝓpter hoc vnicuiqꝫ ꝯdicōni ꝑſone ẜm ꝓprium officiumaliquid propriū debet̉.Finde ꝯſiderandū eſt de iuſtitia. Circa quā querūt̉. xijOrimo quid ſit iuſtitia. Secūdo vtꝝ iuſtitia ſemꝑ ſit adalteꝝ Tercio vtrū ſit v̓tus.Quarto vtꝝ ſit in voluntate ſic̄ in ſubiectoQuinto vtꝝ ſit v̓tus generalis. Sextovtrum ẜm e ſt generalis ſit idē in eſſencia omni v̓tute. Septimo vtꝝ ſit aliqua iuſtitia ꝑticularis Octauo vtrū iuſtitia ꝑti cularis habeat ꝓpriam materiāNono vtꝝ ſit circa paſſiōēs vl̓ circa oꝑacōes tm̄. Decimo vtꝝ mediū iuſtitie ſitmedium rei Vndecimo vtꝝ actus iuſticie ſit reddere vnicuiqꝫ qd̓ ſuū eſt Quodecimo vtrū iuſtitia ſit p̄cipua inter aliasvirtutes morales.D. j. ſic ꝓcedit̉. vt̓ incōueniēterdiffiniat̉ a iuris peritis. iuſtitiaeſt perpetua et ꝯſtans voluntasius ſuū vnicuiqꝫ tribuens. iuſtitia enī ẜmph̓m in. v. eth̓. eſt habitus in quo ſunt aliqui oꝑatiui iuſtoꝝ. et a quo oꝑant̉ volunt iuſta ſed voluntas noīat potentia vl̓etiā actū. ergͦ incōueniter iuſtitiā dr eſſevoluntas P. rectitudo voluntatis ēvoluntas. alioquin ſi volūtas eſſet ſua rectitudo ſequeret̉ nulla voluntas eſſetꝑuerſa. ſꝫ ẜm anſhelmū in liº. de veritateiuſtitia eſt rectitudo. iuſtitia eſt voluntas. ſola dei voluntas eſt ꝑpetuaſi ergo iuſtitia eſt ꝑpetua volūtas in ſolodeo erit iuſtiti a. omē ꝑpetuū eſtſtans. qꝛ eſt immutabile. ſuꝑflue vtꝝqꝫ ponit̉ in diffinicone iuſtitie et ꝑpetuūet ꝯſtans. reddere ius viicuiqꝫ ꝑtinet ad principe. ſi ergo iuſtitia ſit ius ſuūvnicuiqꝫ tribuens. ſequit̉ iuſtitia ſitniſi in principe quod eſt incōuenies H.augꝰ. dicit in liº. de moribꝰ eccleſie. inſtitia ē amor deo tm̄ ſeruiēs. ergo reddit vniciiqꝫ quod ſuū eſt Rn̄º dd̓.dicta iuſtiti e diffinico ꝯueniens eſt ſi recte intelligat̉. oīs enī v̓tꝰ ſit habitꝰ ēprincipiū boni actus neceſſe eſt virtusdiffiniat̉ actū bonum. qui eſt circa eaad alteꝝ ſunt ſicut circa ꝓpria materia v̓tutis. eſt aūt iuſtitie p̄cipue circa ea que adalterū ſunt. ſic̄ circa ꝓpriam materia vt infra patebit. et ideo actus iuſtitie eſt perꝯꝑacōem ad ꝓpriam materia v̓tutis. et obiectū tangit̉ dicit̉ ius ſuū vnicuiqꝫ tribuens. qꝛ vt yſid̓ꝰ. dicit in. j. ethymo. iuſtus d̓r quia ius cuſtodit. ad hoc aūt aliquis actus circa quacūqꝫ materia ſit virtuoſus requiritur ſit voluntariꝰ. ſitſtabilis firmus. qꝛ ph̓s dicit in. ij. eth̓. ad v̓tutis actū requirit̉. primo quidem oꝑet̉ ſciens. ſcd̓o aūt eligens et prop̄ter debitum finem. tercō immobiliteroꝑet̉. primū aūt hoꝝ includit̉ in ſcd̓o. qꝛqd̓ ignorantiam agit̉ eſt voluntariū. vtdr in iij. eth̓. et̄ ideo in diffinicōe iuſtitieprimo ponit̉ voluntas ad oſtendendūactus iuſtitie debet eſſe voluntariꝰ. addtautē de ꝯſtantia et ꝑpetuitate. ad deſignandū actus firmitatem. et ideo p̄dictadiffinito eſt ꝯpleta diffinico iuſtitie niſi actus ponit̉ pro habitū qui per actum