gͦ ius nō eſt obiectū iuſtitie. Pd iuſtitiaprincipaliter ſubijcit homirē deo. dic̄ enīaugꝰ. in liº. de moribꝰ eccleſie. ꝙ iuſtitiaeſt amor tmn̄deo ſeruiens. et ob hoc beneimperas ceteris q̄ homini ſubiecta ſunt. ſꝫius nō ꝑtinet ad diuina ſed ſolū ad hūana. dicit emīyſid. inliº ethymo. ꝙ fas lexdiuina eſt. iijs autē lex humana. gͦ ius n̄eſt obiectū iuſtitie. Sed ꝯtra ē ꝙ yſid.dicit in eodē ꝙ ius dictū eſt qꝛ eſt iuſtū.ſed iuſtū eſt obiectū iuſtitie. dic̄ enī ph̓s.in. v. eth̓. ꝙ omēs talem habitū voſunt dicere iuſtitiam a quo oꝑatim iuſtoꝝ ſunt.º ius eſt obiectū iuſtitie Rn̄º dd̓. ꝙ iuſtitie ꝓprium eſt inter alias v̓tutes vt ordinet homine in hijs que ſunt ad alterū.importat enī equalitate quandam vt ip̄mnomen demoſtrat. dicūtur enī vulgariterea q̄ adequant̉ iuſtari. equalitas autē adalteꝝ eſt. alie autē v̓tutes ꝑficiūt hoīemſolum in his que ei ꝯueniūt ẜm ſe ip̄m. ſic8º iſtud qd̓ eſt rectum in oꝑibꝰ aliaꝝ virtutū ad quod tendit intencō v̓tutis quaſiin ꝓpriū obiectum nō accipitur niſi ꝑ ꝯꝑacōem ad agentem. rectū vero qd̓ eſt ī oꝑeiuſtitie etiam p̄ter ꝯꝑacōem ad agentemꝯſtituit̉ ꝑ ꝯꝑacōem ad aliū. illud enī inoꝑe noſtro d̓r eſſe iuſtū qd̓ reſpondet ẜmaliqua equalitatem alteriꝰ puta recōpenſacō mercedis debite ꝓ ſeruitio impenſo.ſic gͦ iuſtum d̓r eſſe aliquid quaſi habensrectitudinem iuſtitie ad quod termīaturactio iuſtitie etiam nō ꝯſiderato qualiterab agente fiat. ſed in alijs v̓tutibus nō determinat̉ aliquid rectū niſi ẜm ꝙ aliqualiter ſit ab agēte. et ꝓpter hoc ſpēaliter iuſtitie ꝑ alijs v̓tutibus determīat̉ ẜm ſe obiectum qd̓ vocat̉ iuſtum. et hoc quidē eſtius. vnde manifeſtū eſt ꝙ ius eſt obiectūiuſtitie. Ad. j. gͦ dd. ꝙ ꝯſuetum eſt ꝙnoīa a ſui prima impoſicone retorqueant̉ad alia ſignanda. ſic̄ nomen medicine impoſit um eſt primo ad deſignificandum remediū. qd̓ preſtat̉ infirmo ad ſanandumdeinde tractū eſt ad ſignificandū artemqua hoc fit. ita etiā hoc nomen ius primoimpoſitū eſt ad ſignificandū ip̄am rem iuſtam. poſtmodū autē eſt diriuatū ab artequa ꝯgnoſcit̉ quid ſit iuſtum ⁊ vlteriꝰ adſignificandū locū in quo ius reddit̉. ſicutdr aliquis comparere in iure. et vlteriꝰ dretiam ius qd̓ reddt̉ ab eo. ad cuiꝰ officiūpertinet iuſtitiam facere. licꝫ etiā id qd̓diſcernit ſit iniquū Ad. ij dd̓. ꝙ ſic̄ eoꝝque ꝑ artem exteriꝰ ſunt quedā racō ī mēte artificis pexiſtit que d̓r regl̓a artis. itaetiam illius oꝑis iuſti qd̓ racō pexiſtit inmente quaſi quedā prudentie regula. ethoc ſi in ſcriptū redigat̉ vocat lex. eſt enīex ẜmyſid̓. ꝯſtitucō ſcripta. et id eo lex n̄eſt ip̄m ius ꝓprie loquēdo ſꝫ aliqualis racō iuris Ad. iij. dd̓. ꝙ qꝛ iuſtitia equalitatem importat. deo aūt nō poſſumꝰ equiualens recompenſare. inde eſt ꝙ iuſtumẜm ꝑfectam racōnem nō poſſumꝰ reddere deo. et ꝓpter hoc nō d̓r ꝓpͥe lex ius diuina ſꝫ fas qꝛ videlicet ſufficit deo vt impleamꝰ quod poſſumus. iuſtitia tn̄ ad hoctendit vt homo quatum p̄t deo recompeſet totaliter anima ſubijciens.D. ij. ſic ꝓcedit̉. vt̓ ꝙ ius nō ꝯ uenienter diuidat̉ in ius naturale etius poſitiuum. illud enī qd̓ eſt naturale eſt immutabile et idem ē apud oēsnō autē inuenit̉ in rebus hūanis aliquidtale. qꝛ omnes regule iuris humani in aliquibꝰ caſibus deficiūt nec habēt ſua v̓tutem vbiqꝫ. gͦ nō eſt aliquod ius naturaleH. illud d̓r eſſe poſitiuū qd̓ ex volūtatehumana ꝓcedit. ſed nō ideo aliquid e iuſtū qꝛ a voluntate humana ꝓcedit. alioqui voluntas homīs iniuſta eſſe nō poſſet. gͦ cū iuſtum ſit idem ꝙ ius. videt̉ ꝙnullum ſit ius poſitiuū Pͣ. ius diuinumnō eſt ius naturale. cū excedit natura humanā. ſimiliter etiam nō eſt ius poſitiuūqꝛ nō innitit̉ autoritate humane. ſed autoritate diuine. gͦ incōuenienter diuiditurius ꝑ naturale ⁊ poſitiuū Sed ꝯtra ē ꝙph̓us dicit in. v. eth̓. ꝙ politici iuſti. hocquidē naturale eſt. hoc autē legale id eſtlege poſitum Rn̄º dd̓. ꝙ ſic̄ dictum eſt.ius ſiue iuſtum eſt aliquod opus ad equatum alteri ẜm aliquem equalitatis modūdupliciter autē p̄t alicini homini eſſe aliqd̓adequatū vno quidem mō ex ip̄a naturarei puta cū aliquis tm̄ dat vt tantundemrecipiat et hͦ vocat̉ ius naturale. alio mōaliquid eſt adequatū vel ꝯmenſuratū alteri ex ꝯdicto ſiue ex ꝯmūi placito. qn̄ ſcꝫaliquis reputat ſe ꝯtentum ſi tm̄ accipiatquod quidē p̄t fieri dupliciter. vnoº peraliquod priuatū ꝯmodū ꝯdictū. ſicut qd̓firmat̉ aliquo pacto inter priuatas ꝑſonas. alio mō ex ꝯdicto publico. puta cumtotus populus ꝯſentit ꝙ aliquid habeat̉quaſi adequatū et ꝯmenſuratū alteri velcū hoc ordinat princeps qui curā populihabet ⁊ eiꝰ ꝑſonam gerit ⁊ hoc d̓r ius poſitiuū Ad. j. gͦ dd̓. ꝙ illud qd̓ eſt naturale habenti naturā immutabilem oꝑtetꝙ ſit ſemꝑ ⁊ vbiqꝫ tale. naturā aūt homīseſt mutabilis. et ideo id qd̓ nat̉ale ē homini p̄t aliqn̄ deficere ſic̄ nat̉alem equalitatē habet vt deponēti depoſitū reddatur ⁊ ſi ita eſſet ꝙ natura ſemꝑ eſſet rectahoc eſſet ſemꝑ ſeruādū. ſed qꝛ qn̄qꝫ ꝯtingit ꝙ voluntas homīs deprauat̉ ē aliquiſ