Druckschrift 
Summa theologiae : P. 2,2
Einzelbild herunterladen
 

intellectꝰ humanꝰ ꝑfecte aſſenciat veritati fidei duo requirūtur. quoꝝ vnū eſt ſane capiat ea ꝓponūtur ꝑtinꝫ addonū intellectus vt s dictū eſt. aliud autem eſt ut habeat certū et rectū iudiciūde eis diſcernēdo ſcilicꝫ credenda autcredendā et ad hoc neceſſariū eſt donumſciencie Ad. j. ergo dd̓. certitudo cognicōīs in diuerẜ naturis inuenit̉ diuerſimode ẜm diuerſam ꝯdicōem vniuſcuiuſqꝫ nature nam homo ꝯſequit̉ certū iudicium de veritate diſcurſum rōnis. ideoſciencia humana ex racōe demonſtratiuaacquirit̉. ſed in deo eſt certū iudiciū veritatis abſqꝫ omnidiſcurſu. ſimplicē intuitum. vt in primo dictū eſt. et ideo diuina ſciencia eſt diſcurſiua vel racōcinatiua. ſed abſoluta et ſimplex cui ſimil̓ eſtſciencia ponit̉ donū ſpūs ſancti. ſitdam ꝑticipatiua ſimilitudo ipſiꝰ Ad. ij.dd̓. circa credenda duplex ſciencia pōthaberi. vna quidē quā homo ſcit qͥd credere debeat. diſcernens credenda a noncredendis. et ẜm hoc ſcienciā eſt donūꝯuenit omnibꝰ ſanctis alia vero eſt ſciēcia circa credenda quā homo ſolumſcit quid credi debeat. ſed etiam ſcit fideꝫmanifeſtare. et alios ad credendū inducere. et ꝯtradictores ꝯiincere. et iſta ſciencia ponit̉ inter gracias gratis datas. que datur omnibꝰ ſed quibuſdā. vn̄ augꝰpoſt verba inducta ſubiūgit. aliud eſt ſcire tm̄modo quid homo credere debeat. aliud ſcire q̄madmodū hocipſum crediiet pijs auribus opitulet̉. et ꝯtra impīosdefendat̉ Ad. iii. dd̓. dona ſunt ꝑfectiora virtutibꝰ moralibꝰ et intellectualibus. ſunt autē ꝑfectiora v̓tutibꝰ theologicis. ſed magis omnia dona ad ꝑfectionē theologicaꝝ v̓tutum ordinatur ſic̄ad finem. et ideo eſt incōueniens ſi diuerſa dona ad vnā virtutem theologicamord inaritur.D ij. ſic ꝓcedit̉. vt̓ ſciēcie donūſit circa res diuinas. dic̄ em̄ augꝰ.xiij tri. ſcienciā gignit̉ fidesnutrit̉ et roboratur. ſed fides eſt rebꝰdiuīs. qꝛ obiectū fidei eſt veritas primavt habitum eſt. ergo et donū ſciēcie eſtde rebꝰ diuinis. donū ſciēcie eſt dignius qͣm ſciencia acquiſita. ſed aliqͣ ſciēcia acquiſita eſt circa res diuinas. ſic ſciēcia methah̓. ergo multomagis donū ſciēcie eſt circa res diuinas. Pd. ſicut dicit̉.ro. j. īuiſibilia d̓i ea facta ſūt ītellectaꝯſpiciūtur. ſi ergo eſt ſciēcia circa res creatas. vt̓ q etiā ſit circa res diuinas. Sꝫꝯtra eſt augꝰ. xiiij. de tri. dicit. reꝝ diuiaꝝ ſcīa ꝓpͥe ſapēicia nūcupet̉ hūanaꝝ aūtꝓpͥe ſciencie nomē obtineat Rn̄º dd̓.certū iudiciū de re aliqͥ maxime datur exſua cauſa. et ideo ẜm ordine cauſaꝝ oꝑtꝫeſſe ordine iudicioꝝ. ſicut em̄ cauſa primaeſt cauſa ſecūde. ita cauſam primā iudicatur de cauſa ſecunda. de cauſa autē prima poteſt iudicari aliā cauſaꝫ. ideoiudiciū qd̓ fit cauſam prima eſt primūet ꝑfectiſſimū in his autē in qͥbus aliquidē ꝑfectiſſimū. nom cōi generis appropriat̉his deficiūt a ꝑfectiſſimo. ip̄i autē ꝑfectiſſimo adaptatur aliud ſpeciale nomenvt patet in loycis nam in genere cōuertibiliū illud qd̓ ſignificat quid eſt ſpeciali nomīe diffinico vocat̉ autē in hoc deficiūt ꝯuertibilia exiſtencia nomē ꝯmuneſibi retinent ſcꝫ ꝓpͥa dicunt̉. qꝛ nomēſciencie imptat qͣndā certitudinē iudicijvt dictū eſt. ſi quidē certitudo iudicij fit altiſſima cauſam illiꝰ generis qm̄ pōtde omībꝰ iudicare habet ſpeciale nomenqd̓ eſt ſapiēcia. dicit̉ em̄ ſapiens in vnoqͦqꝫ genere nouit altiſſima cauſam illiusgeneris. quā poteſt de omnibꝰ iudicare. ſimpliciter autē ſapiens dicit̉ nouitaltiſſima cauſam ſimpliciter ſcilicꝫ deū. etideo ꝯgnico diuinaꝝ reꝝ vocat̉ ſapienciaꝯgnico vero reꝝ humanaꝝ vocat̉ ſcienciaqͣſi ꝯmuni nomīe imꝑtante certitudinē iudicij appropriato ad iudiciū fit cauſas ſecūdas. et ideo ſic accipiēdo ſciencienomē ponit̉ donū diſtinctū a dono ſapiē⁊e. vnde donū ſciencie eſt ſolū circa reshumanas vel ſolū circa res creatas Adj. ergo dd̓. ꝙͣ licet ea de quibꝰ eſt fidesſint res diuine et eterne tamē ipſa fideseſt qd̓dam tꝑale in animo credētis. id̓oſcire quid credendū ſit ꝑtinet ad donumſciencie. ſcire aūt ip̄as res creditas ẜm ſeip̄as qͣnda vnionem ad ipſa ꝑtinet addonum ſapiencie. vnide donum ſapienciemagis reſpondet caritati vnit mentemhominis deo Ad. ij. dd̓. racō illa ꝓceDit ẜm ꝯmuniter nomē ſciencie ſumit̉.ſic autē ſciencia ponit̉ ſpeciale donū. ſꝫẜm reſtringit̉ ad iudiciū fit res creatas Ad. iij. dd̓. ſicut dictū eſt qͥlibet ꝯgnoſcitiuꝰ habitꝰ formaliter quidēreſpicit mediū quod aliqͥd ꝯgnoſciturmaterialiter autē id qd̓ mediū ꝯgnoſcitet qꝛ id qd̓ eſt formale potius eſt ideo ille ſciencie ex principijs mathematicisꝯcludūt circa materia naturalē magismathematicis ꝯnumerat̉ vtpote eis ſimiliores. licꝫ qͣntum ad materia magis ꝯueniant naturali. et ꝓpter hoc dicit̉ ī. ij.ph̓. ſūt magis nat̉ales. et ideores creatas deū ꝯgnoſcit. magis videt̉ꝑtinere ad ſciēcia. ad qua ꝑtinꝫ formalit̓