Druckschrift 
Opuscula
(70)
Seite
DXXXIIv
Einzelbild herunterladen
 

eſt in ſenſu qͥa ex app̄henſione ſenſusoritur app̄henſio fantaſie q̄ eſt motuſa ſenſu factus vt dicit ph̓s a qua iterūoritur app̄henſio intellectiua in nobiscū fantaſmata ſint intellectiē aiē obiecta vt pꝫ in iij. de aiā. ſed termiꝰ cognitionis non ſꝑ eſt vniformit̓ Qn̄qꝫ em̄ ēin ſenſu qn̄qꝫ in ymaginatione qn̄qꝫ ātin ſolo intellectū qn̄ ꝓprietates ⁊ accn̄tia rei que ſenſu demonſtrātur ſufficienter expͥmūt naturā rei tūc oꝫ ꝙ iudiciū de rei natura qd̓ facit intellcūs cōformet̉ hijs q̄ ſenſus demōſtrat de reEt hmōi ſunt om̄s res naturales queſunt det̓minate ad materiā ſenſibilemEt ideo in ſciā naturali terminari debꝫcognitio ad ſenſum vt ſcꝫ hoc mō iudicemꝰ de rebus naturalibꝫ ẜᵐ ꝙ ſenſuseas demrāt vt pꝫ in iij. ce. et mūdi. Et q̄ſenſum negligit in naturalibꝫ incidit inerrorē ⁊ hec ſt̓ naturalia q̄ ſunt ꝯcretacū materia ſenſibili ⁊ motū ⁊ ẜm eē etẜm ꝯfiderationē Quedā v̓o ſunt quorū iudiciū non depēdet ex hijs q̄ ſenſuꝑcipiūtur qꝛ qͣꝫuis ẜm eſſe ſint in materia ſenſibili tn̄ ſcd̓m rōnem diffinitiuāſunt a materia ſenſibili abſtracta Iudiciū aūt potiſſimū fit de vnaqueqꝫ reẜm eius diffinitiuā roēm Et remotiscōditionibꝫ ſenſibilibꝫ adhuc remanetaliquid ymaginabile iō in talibus opꝙ iudicium ſumatur ſecundum id qd̓ymaginatio demrāt hmōi autem ſuntmathēatica in mathēaticis em̄ oꝫ cognitionē ẜm iudiciū t̓minari ad ymaginationē non ad ſenſum qꝛ iudiciū mathematicū ſuꝑat app̄henſionē ſenſusAn̄ non eſt idem iudiciū qn̄qꝫ de lineamatheatica qd̓ eſt de linea ſenſibili Sicut in hoc ꝙ linea recta tangit ſperamſolū ẜm punctū qd̓ ꝯuenit recte linee īmateria vt diʳ in pͥmo de anima Quedam vero ſunt q̄ excedūt et id qd̓ caditſubſenſu ⁊ id quod cadit ſub ymaginatione ſicut illa que ōino a materia nondependēt nec ſcd̓m eſſe nec ẜm ꝯſide̓ationem Et ideo taliū ꝯgnitio ſcd̓m iudiciū non debet t̓minari ad ymaginationē nec ad ſenſum ſed tn̄ ex hijs queſenſu vl̓ ymaginatōe app̄hendūtur inhorū ꝯgnitionem deuenimꝰ l̓ per viā

cauſalitatis ficꝭ cū ex effectu cauſa ꝯgnoſcitur que non ē effectui ꝯmēſurataſed excellens vl̓ per exceſſum vl̓ per remotionē qn̄ om̄a que ſenſus l̓ ymaginatio ꝯprehendit ab hmōi rebus ſeꝑaramꝰ Quos modos ꝯgnoſcendi diuina ex ſenſibilibus ponit dyo. libro dedi no. vti ergo poſſuꝰ in diuinis ⁊ ſenſu et ymaginatione ſicut pͥncipijs nr̄econſideratiōis ſꝫ nō ſicut terminis vtſcilꝫ iudicemꝰ talia eſſe diuina qͣlia ſuntque ſenſus et ymaginatio ꝯprehenditdeduci āt ad aliquid ē ad illud t̓minariet ideo in diuinis nec ad ymaginationē nec ad ſenſum debeꝰ deduci In mathematicis ad ymaginationē et nō adſenſum In naturalibꝫ vero etꝭ ad ſenſum. et ꝓpter hoc peccāt qui vniformiter in hijs tribꝫ ſpeculatiue ꝑtibꝫ ꝓcedere nituntur Ad primū gͦ dd̓ ꝙ ſacraſcriptura non ꝓponit nobis diuina ſb̓figuris ſenfibilibꝫ vt ibi intellcūs nr̄ remaneat ſed vt ab hijs ad īuiſibilia ꝯſcēdat. vnde etꝭ per viſibiliū rerū figurasdiuina tradit vt minor p̄beatur occaſio in talibꝫ remanendi vt dicit dyoniꝰij. capl̓o cel̓. ierar. Ad ij. dd̓ ꝙ intellectꝰnr̄i oꝑatio non ē in pn̄ti ſtatu ſine fantaſmate qͣꝫtum ad principiū ꝯgnitōisnon tn̄ oꝫ ꝙ nr̄a cognitio ſemꝑ ad fantaſmata termiētur vt ſcꝫ illud qd̓ intelligendo app̄hendimꝰ iudicemꝰ eē talequale eſt fantaſma per qd̓ app̄henditⁱAd iij. dd̓ ꝙ auctoritas illa dyoniſij loqͥtur qͣꝫtum ad principiū ꝯgnitionis etnon qͣꝫtū ad terminū ad quē ex effectibus ſenſibilibꝫ venimꝰ in ꝯgnitionē diuinorū tribꝫ modis p̄dictis non āt itaꝙ oporteat iudiciū formari de diuiniſẜm modū quē hn̄t iſti ſenſibiles effectus Ad iiij. dd̓ ꝙ ratio illa ꝓcedit qn̄ pͥncipiū eſt ſufficiēter ducens in id cuiuscognitio q̄ritur ⁊ ſic eſt principiū ſenſus in naturalibꝫ non aūt in diuinis vtp̄dcm̄ eſt Ad v. dd̓ ꝙ fantaſma eſt pͥncipiū nr̄e cognitionis vt ex quo incipit ītellcūs oꝑatio non ſicut tranſiens ſedſicut ꝑmanens vt qd̓dam fundamētūintellcūalis oꝑatiōis ficut pnͥcipia demrātionis oꝫ remane̓ in omni ꝓceſſuſciē cū fantaſmata ꝯꝑentur ad intellec