ccccc vij

tellectus p̄t v̓itatem inſpicere niſi luiēſolis intelligibilis qui eſt deꝰ illuſtretur Item illi actꝰ in nob̓ eē dicūtur adquos exercēdos in nob̓ principia ſufficientia habemꝰ Sed in nob̓ non eſtcognoſcere v̓itatem cū qn̄qꝫ multi lahorent ad v̓itatem ꝯgnoſcendā qͥ eamcognoſcere neq̄unt ergo non habemin nobis principia ſufficientia ad veritatem ꝯgnoſcendam ergo opꝫ ad hocꝙ eam ꝯgnoſcamus ab exteriori nosiuuari. ⁊ ſic idem qd̓ prius Item magis dependet oꝑatio humane mentisa luce diuina qͣꝫ oꝑatio creature corꝑalis inferioris aluce corꝑis celeſtis. ſꝫcorꝑa inferiora qͣꝫuis habeāt formasque ſunt principia naturaliū oꝑationum nō tn̄ poſſent oꝑationes ſuas ꝑfecte ꝑficere niſi luce ſolis ⁊ ſtellarumſuꝑueniente iuuarentur. vn̄ dyoꝰ iiij.ca de di. no. dicit ꝙ lumen ſolis ad ꝯgnitionem inuiſibilium cōfert ⁊ ad vitam ip̄a mouet ⁊ nutrit ⁊ auget gͦ necmenti humane ſufficit ad videndā veritatem lumen naturale qd̓ eſt qͣſi forma ip̄ius niſi lumē aliud ſuꝑueniat ſcꝫdiuinū Item in omnibꝫ cauſis ordinatis per ſe ⁊ non ẜm accn̄s effectꝰ nonꝓcedit a cauſa ſcd̓a niſi per oꝑationēprime cauſe vt habet̉ in pͥma ꝓpoē̓ decauſis. ſꝫ mens humana ordinatur ſb̓luce increata ordine een̄tiali ⁊ non accidentali ergo oꝑatio mentis que eſteffectꝰ eiꝰ ꝓpriꝰ ſcꝫ ꝯgnitio v̓itatis nōp̄t prouenire ex ea niſi oꝑante pͥma luce increata Eiꝰ aūt oꝑatio non videt̉eē alia niſi illuſtratio ⁊ ſic idem qd̓ prius Item ſicut ſe habet volūtas ad bn̄volendum ita intellectꝰ ad rcē intelligendum. ſed volūtas non p̄t bene velle niſi diuina grā adiuuetur vt augꝰ dicit ergo nec intellectus p̄t veritatē intelligere niſi diuino lumine illuſtreturItem illud ad quod vires nrē ſufficiunt irrep̄henſibiliter noſtris viribusaſſcribimus ſicut currere et edificare.Sed rep̄henſibile eſt ꝙ aliquis ſciāmveritatis ſuo ingenio aſſcribat quinymmo iubemur illam deo aſſcribe ẜmillud eccī vlt̓. Dātim ſapiām dabo glo

vires noſtre non ſufficiunt ⁊ ſic idemqd̓ prius Sed ꝯtra mens humana illuſtrata ē diuinitꝰ lumine naturali ẜᵐillud p̄s ſignatū eſt ſuꝑ nos ⁊cͣ. ſi ergo hoc lumen qd̓ creatum eſt non ſufficit ad v̓itatem ꝯſpiciendam ſꝫ requirit nouam illuſtrationē pari roē lumēſuꝑadditum nō ſufficiet ſed indigebitalio lumine ⁊ ſic in īfinitum qd̓ nūqͣmꝯpleri p̄t ⁊ ſic īpoſſibile erit cognoſcere aliquā vitatem ergo oꝫ ſtare in primo lumine vt ſcilꝫ mens lumine naturali fine aliquo ſuꝑaddito poſſit v̓itatem videre Item ſicut viſibile in actuſufficiens eſt ad hoc ꝙ moueat viſumita itelligibile in actu ſufficit ad mouendum intellectū ſi fit ꝓportionatuꝫſed mens noſtra habet in ſe vn̄ poſſitfacere intelligibilem in actu ſcꝫ intellectum agentem ⁊ tale intelligibile ē ei ꝓportionatum ergo non indiget aliqͦ illuſtratione ad hoc qd̓ v̓itatem ꝯgnoſcat Itē ficꝭ ſe habet lux corꝑalis ad viſionem corꝑalem ita ſe habet intellectus ad viſionem intelligibilem Sed q̄libet lux corꝑalis quātūcūqꝫ ſit paruafacit aliqͥd videri corꝑaliter ad minusſeip̄am ergo ⁊ lux intelligibilis que eſtmenti ꝯnaturalis ſufficit ad aliquā veritatem ꝯgnoſcendam Item oīā oꝑaartificialiā ex ꝯgnitionē alicꝰ veritatꝭdependēt cū eoꝝ principium ſit ſciā ſꝫq̄dam ſunt oꝑa artificialia in que p̄t liberum arbitrium ꝑ ſeip̄m ꝓcedere vtedificare domos ⁊ huiuſmōi gͦ ad aliquā v̓ītatē ꝯgnoſcendam ſufficit mēsſine noua illuſtratione diuina Rn̄ſiodicēdum ꝙ hec eſt drā inter v̓tutes actiuas ⁊ paſſiuas ꝙ paſſiue non pn̄t exire in actum ꝓprie oꝑationis niſi moueantur a ſuis actiuis ſicut ſenſus nōſentit niſi moueat̉ a ſuo ſenſibili ſed v̓tutes actiue pn̄t oꝑari ſine hͦ ꝙ ab aliquo moueantur ſicut ptꝫ in viribꝫ aiēvegetabilis ſed in gn̓e intellectus īuenitur duplex potentia actiua ſcꝫ intellectus agens ⁊ paſſiua ſcilꝫ intellectuspoſſibilis Quidam ergo poſuerunt ꝙſolus intellectus poſſibilis eſt potentia aiē Intellectꝰ v̓o agens erat quedam ſb̓a ſeꝑata et hec ē opinio auicenꝓ iij