tas actiua corꝑis celeſtis per qͣꝫ agit ⁊eſt in tercia ſpecie qͣlitatis Cū aūt ſit qͥlitas corꝑis alterantꝭ nō hꝫ ꝯtrariū Etqꝛ luci nichil eſt ꝯtrariū ideo in ſuo ſuſceptibili non p̄t hrē ꝯtrariam diſpoſitionē ⁊ ꝓpter hoc ſuū paſſum ſcꝫ dyaphanū ſemꝑ eſt in vltima diſpoſitiōead formā et ꝓpter hoc ſtatī illuminatur calefactibile āt qꝛ hꝫ ꝯtrariā diſpoſitione ꝓpter hoc non ē ſemper in vltima diſpoſitōe ad formā ⁊ ideo nō ſtatim calefactibile calefit Ip̄a ergo ꝑticipatio lucis effecta in dyaphano vocatᶻ lumē ⁊ qn̄ fit ẜm lineā rectā ad corpus lucidū ⁊ tūc vocatur radiꝰ Si ātcauſetur ex reu̓beratōe radij ad corplucens vocatur ſplendor. lumē aūt eſtcōe ad oēm effectū lucis in dyaphanoHijs viſis ẜm naturā lucꝭ defacili apparet ratio qͣre quedā corꝑa ſunt lucida actu q̄dam dyaphana ⁊ q̄dam oꝑaca Nā cū lux ſit qͣlitas pͥmi alterātꝭ qd̓eſt maxime ꝑſcm̄ ⁊ corꝑale. Igiʳ in corꝑalibꝰ illa corꝑa que ſt maxīē formalia ⁊ nobilia ſunt actu lucida q̄ aūt ſuntꝓpinqua hijs ſunt receptiua luminisſicut dyaphana. qui aūt ſunt maximematerialianeꝫ hn̄t lumē in ſui naturaneqꝫ ſt̓ luminis r̄ceptiua ſt̓ opaca. iſt apatent in elemētis Nā ignis hꝫ lumenin ſui natura ſed eiꝰ lux nō apparet nobis niſi in materia aliena ꝓpter eꝰ ſubtilitatē Aer aūt ⁊ aqua ſt̓ minꝰ formalia qͣꝫ ignis ⁊ ideo ſunt tm̄ dyaphana. t̓ra aūt q̄ eſt maxime materialis ē oꝑaca Tn̄ eſt ſciendū ꝙ qͥdam dixerunt ꝙlux eſt ncc̄ia ad videndū ex ꝑte ip̄iꝰ cōloris Dicunt aūt ꝙ color non hꝫ virtutem vt moueat dyaphanū niſi ꝓpt̓ lumen Et huiꝰ ſignū dicūt qͦniā ille qui ēin obſcuro vidꝫ que ſunt in lumīe ⁊ nōecōuerſo. roem etꝭ dicunt ad hͦ ꝙ oꝫ ꝙcū viſus ſit vnꝰ ꝙ viſibile non ſit niſi ꝑvnā roēm qd̓ non eēt ſi color eēt viſibile Sꝫ hoc ē manifeſte ꝯtra ariſto. 2de aiā q̄ dicit ꝙ habet in ſe cām eſſendiviſibile Un̄ ẜm ſententiā ariſto. dicendū ē ꝙ lumē ad videndū eſt nccͣiū nonex ꝑte coloris eo ꝙ faciat coloe̓s eē actu vt qͥdam dicūt ſed eſt ex ꝑte diaphani inqͣꝫtū facit ip̄m eē in actu vt diᵗ ariſ.
Ad cuiꝰ euīdentiā ꝯſciendū eſt ꝙ ōnisforma inqͣꝫtum hūiuſmōi ē pͥncipiumagēdi ſibi ſimile. vn̄ cū color ſit quedāforma ex ſe hꝫ ꝙ cauſet ſui ſimilitudīēꝫin medio Sꝫ tn̄ ſciendū eſt ꝙ drn̄a ē inter v̓tutem ꝑfectā ⁊ imꝑfectā. nā forma que ē perfecte v̓tutis in agendo n̄ſolū poteſt induce̓ ſuā ſimilitudinē inſuo ſuſceptibili ſed etꝭ diſpone̓ patiēsvt ſit ꝓprium eiꝰ ſuſceptiuū qd̓ quidēnon poteſt face̓ forma īperfecta cumſit imꝑfecte v̓tutis Dicendū ē ergo ꝙv̓tus coloris in agēdo eſt imperfectareſpectu luminis. nā color nichil aliudeſt niſi quedā lux qͦdāmodo obſcurataex admixtione corꝑis vn̄ non hꝫ virtutem diſponēdi ſuſceptiuū ſuū qd̓ tn̄ p̄tfacere lux pura Ex quo etꝭ pꝫ ꝙ cū luxſit qͦdāmodo ſubſtantia coloris ad eūreducit̉ eē viſibile actu. nec oꝫ ꝙ colorper lumē extrinſecū fiat actu viſibilisQd̓ aūt colores illuminati vidē̉ ab eoqui eſt in obſcuro ꝯtingit ex hͦ ꝙ medium illuminat̉ et hͦ ſufficit ad viſus immutationē¶ Opuſculū lij.¶ Tractatꝰ ſancti thome de natura lociDſciēdū naturā loci cōfiderare oꝫ ꝙ non quere̓tur locꝰ niſi eēt aliquismotus ẜm locū Sicꝭ eīex tranſmutatōe diuerſaꝝ formaꝝ circa materiā ſcimꝰ materiam eē aliud ab omnibꝰ formis ſic extranſmutatione diuerſoꝝ corꝑm circa eundē locū ſcimꝰ locū aliqͥd eē tāqͣꝫreceptaculū corꝑm aliud ab ōibꝰ corꝑibus. locus aūt natural̓ nō nōinat ſolum aliqͥd ꝯtinens ſed ꝯtinens ē conẜuās ⁊ formans locata. ꝓpter qd̓ vnūquodqꝫ corpꝰ naturale naturalit̓ mouetur ad locū ſuū tāqͣꝫ ad cōſeruatiuūſui eſſe. locus v̓o ẜm id qd̓ eſt nec materia eſt nec forma locati qͥa materia etforma non ſeꝑantur a re. locus aūt ſeꝑabilis eſt a locato nec etꝭ ſpacium di