cec ix
denotatur aliqd̓ eſſe ſequi een̄tiam qꝛin omni re creata differt eſſe ab ip̄a re¶ Nec opꝫ ꝙ quādocūqꝫ in ꝓpoſitionealiqua ponit̉ eſt aliqd̓ eſſe reſpōdere īre ſicut dcm̄ eſtCap̄. quintūInc reſtat oſtendere quo mōex cōtrario fiat ꝯtrarium Cum em̄ ꝑnaturam non poſſit fieri trāſmutatiointer extrema ꝯtradictionis nec a priuatione ad habitū vt dictum ē huiuſmodi nāqꝫ motus non ſunt. relinquitper naturam ſolū trāſmutationem eēinter cōtraria inter q̄ attenditur motus ſcd̓m ph̓m Sciendum eſt ergo ꝙꝯtrarietas ꝓprie reꝑitur in qualitatibus actiuis ⁊ paſſiuis q̄ ſt̓ ꝓprie paſſiones naturaliū corꝑm vnde ſpoliarinon p̄t corpꝰ ab hijs qualitatibꝫ n̄ ip̄ꝫcorrūpatur ſicut calor non poteſt auferi ab igne niſi ignis corrūpatur Calor em̄ ignis ſeʳ formā ſubſtātialē ignis inſeꝑabiliter Et ideo corrupto calore neceſſe eſt ignē corrūpī Secūduꝫaūt has qualitates attenditur alteratio q̄ cōſiſtit in actione ⁊ paſſione. paſſiones vero ꝓprie dicūtur per qͣs ſemper abicitur aliquid a re et ideo cū alteratio fuerit ꝑfecta ⁊ in termino neceſſario abicietur cōtraria qualitas ⁊corrūpetur ſuū ſubiectum qd̓ eſt ensactu et nichil relinquitur niſi materiapͥma tm̄ ſub forma nouiter īducta cūcorruptio vniꝰ ſit generatio alteriusſcd̓m ph̓m in libro de generationē etcorruptione vn̄ īpoſſibile eſt generationem fieri ſine alteratione p̄cedente ⁊ hoc eſt manifeſtum cū ex vno elemento fit aliud que ſibi ꝯtrariātur inqualitatibꝫ vt ē ignis ⁊ aqua ſed in eisque in qualitatibus ꝯueniunt ſicut inhabentibus ſimbolum vt eſt ignis etaer non videtur alteratio ita manifeſta Sed qꝛ īpoſſibile eſt eādem qualitatem in diuerſis corꝑibꝫ manere cūaccidens non migret de ſubiecto in ſb̓iectum neceſſe eſt alterationem ponere in generatione ignis ex aere Ideoaduertēdum eſt ꝙ diuerſimode fit alteratio Quelibet em̄ qualitas corporum natur alium duos terminoa ha-
bet vnde vltra illos non inuenitur qͣlitas illa nec citra Scd̓m hoc ergo cōfiderari habꝫ natura alterationis Nāaliter ſe habet in illis q̄ generātur perintētionem ⁊ aliter in hijs q̄ generāt̉per remiſſionem Cū enim ex aere generatur ignis generatio fit per intenſionem caloris aeris ⁊ id̓o in tota alteratione nichil caloris aufertur ſꝫ ſꝑintenditur Et quia terminū habet vltra quē intendi non poteſt ideo cumcalor ignis vltra intenditur ſimul totus calor aeris aufertur ⁊ non ꝑs pꝰꝑtem vnde paſſio facta in aere magisac magis aliquid abicit non ꝑtē ⁊ ꝑtēauferendo vt in alijs ſed quia magꝭ acmagis facta plus ⁊ plus ꝓmouet adtotū ſimul auferendum Sed cū ex igne fit aer minuitur paulatim calor ignis hoc enim fit per remiſſionē Sicꝭenim videmꝰ ꝙ ignis in materia aliena vt in ligno minus caloris habet qͣꝫin ꝓpria ita cum materia ſua diſponiꝰad aliam formā tāto plus remittitureius calor ⁊ quāto plus diſponitur tāto calor eius minuitur Et ſimiliter cūelementa non habentia ſimbolū ex ſegenerantur alteratio ſemꝑ fit per remiſſionem. ꝙ ergo dicit philoſophusꝙ in habētibꝫ ſymbolū facilior ē trāſmutatio non ideo dictum ē quia eadēqualitas manet in vtroqꝫ Sed qꝛ minor reſiſtentia ⁊ minor elongatio potentie ab actu eſt in elementis cōuenientibus in ſymbolo qͣꝫ in alijs qd̓ patꝫex eo ꝙ tota ſimul caliditas aeris manet cū calore ignis vſqꝫ ad eiꝰ corruptionem Sed adhuc notādum eſt ꝙ inelementis habentibꝰ ſymbolum vt ſt̓ignis ⁊ aer faciliꝰ ex vno eorū fit alterum qͣꝫ ecōuerſo Faciliꝰ em̄ ex aere fitignis qͣꝫ ex igne aer qꝛ qualitas ignisinter oēs qualitates elementares eſtmaxime actiua. et ideo nō defacili patitur In corporibus aūt mixtis diuerſimode accipiūtur termini īfra quosnatura rei ſaluaᶻ vno mō ex ꝑte ip̄iusmixtionis. alio vero modo ex ꝑte diuerſarum ſpecierum ad quas requirūtur diu̓ſe proportiones miſcibiliū a ꝑ