cc xc
aliud erit qͣꝫ habere naturalē īclinationem ad alquid Ex p̄dictis ergo pꝫ ꝙ ſt̓qͣtuor cauſe ſcꝫ materialis efficiēs formalis ⁊ finalis Licet gͦ pͥncipiū ⁊ cauſa dicātur ꝯuertibiliter vt di in v. methaphifice tn̄ ariſto. in libro phiſi. ponit qͣtuor cauſas et tria pͥncipia Cauſas em̄ accipit tā ꝓ extrinſecis qͣꝫ ꝓ intrinſecis. materia ⁊ forma dicūʳ intn̄fice cauſe rei eo ꝙ ſunt ꝑtes ꝯſtituentes rem Efficiens ⁊ finalis dn̄r extn̄ſece qꝛ ſunt extrarē Sed per principiaaccipit ſolū cauſas intrinſecas priuatio at non noīātur inter cās qꝛ ē principium per accn̄s vt dcm̄ eſt Et cū dicimus quatuor cās intelligimꝰ de cauſis per ſe ad quas tn̄ cauſe ꝑ accn̄s reducūtur qꝛ oē qd̓ eſt per accn̄s reducitur ad illud qd̓ eſt per ſe Sed licet pͥncipia ponat ariſto. ꝓ cauſis intrinſecis in pͥmo phificoꝝ tn̄ vt d̉ ix. metha.principiū d̉ ꝓprie de cauſis extrinſecꝭelementū de cauſis q̄ ſunt ꝑtes rei id ēde cauſis intrinſecis Cauſa d̓̉ de vtriſqꝫ lꝫ aliqn̄ vnū ponaᵉ ꝓ altero Omnisem̄ cā p̄t dici pͥncipiū ⁊ oē principiumcā. ſed tn̄ cā viʳ addere ſupͣ principiumCōiter diʳ ꝙ id qd̓ eſt primū ſiue ex eoꝯſequatur eē poſterioris ſiue nō p̄t dici principiū ſicut faber d̉ principiū cultelli vt ex cuiꝰ oꝑatione eſt eſſe cultelliſed qn̄ aliquid moueᶻ de nigredine adalbedine d̓̉ ꝙ nigredo ē principiū illiꝰmotꝰ Et vl̓r omne illud a quo incipitmotꝰ d̉ principiū tn̄ nigredo nō eſt idex quo ꝯſeqͣtur eē albedinis Sed cauſa ſolū d̉ de illo priō ex quo ꝯſeqͥt̉ eſſepoſterioris vn̄diʳ ꝙ cauſa ē id ex cuiꝰeē ſeʳ aliud Et iō illud a quo incipit eēmotꝰ non p̄t dici cā ꝑ ſe ⁊ fi dicả principium Et ꝓpter hͦ priuatio ponỉ int̓principia ⁊ non inter cauſas qꝛ priuatio ē illud a quo incipit generatio Sꝫpoteſt etiā dici cā per accn̄s inqͣꝫtū coīcidit materie vt ſupra expoſitū ē Elementum at non d̉ ꝓprie niſi de cauſisex quibꝫ ē ꝯpoſitio rei q̄ ꝓprie ſt̓ materiales ⁊ iterū nō de qualibet cā materiali ſed de illa ex qͣ eſt prima ꝯpoſitioſicut nō dicimꝰ ꝙ mēbra ſunt elementa qꝛ mēbra ꝯponūtur ex alijs ſed dici
mus ꝙ terra ⁊ aqua ſunt elementa qꝛhec nō ꝯponūtur ex alijs corꝑibꝫ ſꝫ exip̄is eſt primo ꝯpoſitio corꝑm naturaliū vn̄ ariſto. in v̓. metha. dicit ꝙ elementū ē id ex quo ꝯponiʳ res priō et ēin ea ⁊ non diuidit̉ ſcd̓m formas Expoſitio prime ꝑticule ſcꝫ ex quo cōponitur res priō pꝫ per ea q̄ diximꝰ Secūda ꝑticula ſcꝫ ⁊ eſt in ea ponitur addrām illiꝰ materie q̄ ex toto corrūpit̉ꝑ gn̓ationem ficꝭ panis ē materia ſanguinis ſed nō gnatur ſanguis n̄ corrūpatur panis vn̄ panis nō remanet inſanguine vn̄ non p̄t dici panis elemētum ſanguinis Sed elementa opꝫ aliquo mō manere cū non ōino corrūpātur vt dʳ in li. i. de gnatione Tercia ꝑticula ſcꝫ ⁊ non diuiditur ſcd̓m formāponitⁱ ad drām eoꝝ que habēt ꝑtes diuerſas in forma id ē in ſpē ſicut manꝰcuiꝰ ꝑtes ſunt caro ⁊ oſſa q̄ dn̄t ſcd̓mſpēm Sed elementū non diuidiʳ in ꝑtes diu̓ſas ſcd̓m ſpēm ſicut aqua cuiq̄libet ꝑs eſt aqua Non em̄ oꝫ ad eſſeelementi vt non diuidả ſcd̓m qͣꝫtitatēſed ſufficit ſi non diuidatur ſcd̓m ſpēꝫ⁊ ſi etiā nullo mō diuidatur d̉ elementum ſicut lrē dicūtur elementa dictionum Patet ergo ex dictis ꝙ principium aliquo mō eſt in plus qͣꝫ cā ⁊ cauſa in plus qͣꝫ elementū et hͦ eſt qd̓ dicitꝯmentator v. metha. Diſo gͦ ꝙ ſunt qͣtuor generacārū ſciendū ē ꝙ non ē īpoſſibile vt idē habeat plures cauſasvt ydolū cꝰ cā eſt ⁊ cuprū ⁊ artifex ſedartifex vt efficiēs cuprū vt materia. n̄etiā ē īpoſſibile vt idē ſit cā cōtrariorūſicut gubernator eſt cā ſalutis nauis⁊ ſb̓merſionis ſed ꝑ abſentiā illiꝰ ſcilꝫſubmerſionis hꝰ ꝑ pn̄tiam ſcꝫ ſalutisvt dicit ph̓s ij. phificoꝝ Sciendū ē etꝭꝙ nō ē īpoſſibile vt aliquid idē ſit cauſa ⁊ cātū nō quidē reſpectu eiuſdē ſeddiuerſimode vt deābulatio ē cā ſanitatis vt efficiens ſed ſanitas ē cā deambulationis vt finis Deābulatio enimē aliqn̄ ꝓpter ſanitatē ⁊ etiā corpꝰ eſtmateria aiē ⁊ aiā forma corꝑis Efficiens em̄ diʳ cauſa reſpcū finis cū finisnon ſit in aetun per oꝑationē agentꝭSed finis diʳ cauſa efficientis cū nongg ij