Druckschrift 
Opera
Entstehung
Seite
152r
Einzelbild herunterladen
 

atum. vnde. y. in affo. Quecunqꝫ preter naturam tenuesexn̄tes ꝯcipiūt abortiū pͥuſꝙͣ graſſe fiqt: aut eūatōe aliēinātū ⁊ ꝓprie ſāguīs: vl̓ ſpōtanea puta cū mēſtruis. vn̄. yin ano. Si ml̓ieri ī vtero hn̄ti mēſtrua ſuꝑuenerit īpoſſihile c̄ fetū eē ſanū: ⁊ iō ſeꝗ aborſū ē poſſibile: vl̓ artificiali⁊ pprie cum floīa. vn̄. y. ī affo Mulier flōmata abortit ⁊matis cui fetus maior ē vl̓ alterius hūoris cū fluxū ventris. vn̄. y. ī affo. Mulleri in vtero hn̄ti ſi vēter ml̓tū fluat c ſuſpectō abortiēdi ne a d̓fectu nutrimēti fetū adducatUel vōitu vn̄ Abo. Ampliꝰ faciēdū ē ne p̄gnās vōatqm̄ ſuꝑfluitates cū eo egrediunt̉. Et vōitus ⁊ labor eamadextenuationē ꝑducūt: ⁊ fortaſſe ad rupturā ligamētorū ⁊ cū ſuꝑfluit ad ināitionē. Aut vehemēti fame debilitatū vl̓ aliqͣ acutaꝝ egritudinū captū: vn̄. y. in vtero hn̄tiab aliqͣ egritudinū acutaꝝ accipi mortale aut vehementirepletōe ⁊ nauieatiua ſacietate grauatū ſuffocatiua fetꝰ ⁊alimēti ipſiªꝰ corruptiua. Sꝫ cā ī ꝯceptū. aut eſt ī ipſo autin pānicl̓o ſecūdīe. In ipſo qꝛ fuerit grauiter īfirmatuſ vl̓debilitatus aliqua cārum debilitantium intrinſecarumvel extrinſeccus accn̄tium vel quia ex ip̄ie fuerit ad mortōadductus quare naͣ expellere nitet̉ eū grauata: ⁊ qꝛ hūiditate currente ex ea virulenta mordetur: ⁊ moleſtatur. Etqn̄ꝫ ex labore in exitu reſolutus moritur: ⁊ qn̄ꝫ ſuffocaturcibus n̄ exeūtibus emittit̉ viuus. In pānicl̓o vero vt qꝛfuerit fractus vel debilis fuerit creatꝰ ꝑꝑ tenuitatem ſpermatis in ſua radice: aut qꝛ aliqͣ cā ruptus. Et effuſa humiditas labendo: ⁊ lubricando mr̄icem incitat ⁊ iuuat ad fetus expulſionē. Et cauſa exterior eſt exprimitiuis aliquavt eſt fr̄as ml̓ta aeris mortificando qͣſi regiōibus valdefr̄is ⁊ ſeptētrionalibꝰ ml̓tiplicat̉ aborſus: aut ml̓ta calididitas reſoluēdo ſic̄ ꝯtīgit in meridiōalis. Et ex his ē balneatio ml̓ta in fr̄a vel cal̓a aqͣ ꝑducit .n. ad reſolutionē v̓tutis vtriuſqꝫ mollificationē ligamētoꝝ aꝑtionē ductus⁊ receptacl̓i dilationē ⁊ neceſſitate augmētata fetū fac̄ ꝓperare ad exitū aerē frigidū appetēdo. Et ex illis ē mutatio tꝑis p̄ter naͣm vt cū p̄ceſſerit: yenis auſtral̓: ⁊ ſubſeqͣt̉v̓borealis: vt. y. dixit in affo. Et ex illis cͦ motus corꝑeus.vchemēs ⁊ exercitiū laborioſū: ⁊ ſaltus vehemēs ⁊ ꝓpriead poſteriora poſt coitū qm̄ fac̄ deſcēdere ſꝑma ⁊ fetū autcaſus ⁊ ꝑcuſſio: aut coitꝰ ſuꝑfluus. Et ex illis motꝰ a farmaco ꝓducēs ad ligamētoꝝ rupturā ꝓprie mēſibꝰ tribꝰpͥmis: aut aīalis: vt ira fortis timor: ⁊ triſticia gaudiū magnū ⁊ ſubitū. Et accn̄ia ꝗdē aborſus ſūt dolores fortiores ꝙͣ in naͣli ꝑtu: qm̄ hec violētus ⁊ ille nal̓ exiſtit. Et exillis ē fluxus ſāguīs īmoderatus ex quo ſpūs deficere eſtneceſſe: ⁊ exīde matrē ſimul cū fetū ꝑire. Signa aborſusq̄dā ſūt ſuſpicātia ip̄m futuꝝ q̄d ī indicātia ipſū ꝓpīquū⁊ p̄mptū: pͥma ex ꝯſuetudīe: ⁊ hītudīe corꝑis totiꝰ ſumūtur: vt qꝛ fuerit valde gracile: vel pīguoſū ⁊ abortire ꝯſueuit. Et ex diſpōne mamillaꝝ: vel ip̄aꝝ qͣlitate: vt cū fuerit pus tumeſcētes ⁊ folide ſubito molles fiāt: ⁊ gracilesput hypo. dixit in affo. Et ꝙͣtitate cāꝝ p̄dc̄aꝝ. Cū .n. vofuerit: valde fortes illū ſuſpicādū verēdū: portēdūt. Cuꝫqͣꝫ fortes valde illū ꝓmptū demr̄ant. Cūqꝫ dolores forle accidut ī mr̄ice ⁊ laxitudo rubet facies ⁊ accidit rigor:⁊ ꝓprie in febre ⁊ dolor in capite ⁊ ī radicibꝰ oculoꝝ tūcindicat ip̄m p̄mptū. ⁊ p̄ſentē ⁊ ꝓprie cū mēſtrua prūpatEt ſigna ꝗdē cāꝝ ītrinſecaꝝ q̄ occulte ſūt ex dc̄is ſūt nō ⁊plime pͥaꝝ ſūt māifeſta medico vl̓ p̄gnāti ex relatiōe ipſius. Cunqꝫ cāe ⁊ ſigna apꝑent ipſius aborſus. AlterumI 5 2duorum ingenium eſt ſumendum: aut .n. ſunt debiles aborſū p̄tēdētes: ⁊ tūc vt ꝓiudeat̉ cautela: ⁊ p̄uiſiōe vidēdūaūt ſūt fortes ip̄m ſetū ꝓmptū mr̄antes ⁊ incuitabileꝫ: ꝯtūc auxiliū quo fiat tolerabiliorē inīſtrādū. Inꝗt .n. hy.Nō .n. illius ē cuius futuꝝ ꝑiculū oīno ꝓhibeat vl̓ ſaluꝫꝯpetēti āminiculo tolerabilius fiat. Preuiſio cōſiſtit inabſciſiōc cāꝝ. Cautela v̓o in ꝯferuatiōe p̄gnātis ⁊ fetus.Abſciſio cāꝝ ꝯplet̉ cū ꝯͣrijs vnicuiqꝫ eaꝝ ꝓprijs vt ſi ꝗdē os mr̄icis fuerit naͣl̓r āplū ꝯſtrīgat̉ ſtipticis: farmacisillinitis: ēplaſtratis ⁊ ſuppoſitis ⁊ ſuffumigatis q̄ sͣ in retētōe mēſtruoꝝ ſt̓ dc̄a. Sil̓r ſi accn̄tal̓r ex huiditatibꝰ ī ꝓfūdo currētibus cura curſus mr̄icis tollat̉. Sic quoqꝫ ſiſit hūefc̄a mr̄ix: ⁊ hūiditate repleta: vel mucilaginibꝰ cōttilidōes grauātibus mēſtruis retētis an̄ imp̄gnatiōisⁱ tp̄ſq̄ poſſēt p̄ lōga retētiōe corrupta ledere fetum. cū mūdi ficātibus oīodo ⁊ exiccātibus notis ibideꝫ leuioribus: necnō ⁊ ſi ſit vento repleta ēt cū extenuantibus in molla mr̄icis ſuꝑius dc̄is: ēt ſi aliqua p̄dictarū egritudinum ſpecieſit grauata cura ipſarum ꝓpria medicet̉. ſil̓r ſi patiatur excōitate ad aliquod mēbrum vel corporis totius. Qd̓ ſi p̄ſui macredine aborſus regimine humectatiuo: ⁊ impinguatīo vtendum quod dicemus anuente xp̄o. Et ſi inanitum fuerit cum retinentibus fluxum que ſuperius habuiſti vel quia aliqͦ egritudinum acutarū ſit captū cura ꝓpria vnicuiqꝫ que ex dc̄is ⁊ dicendis eſt nota: ⁊ ſi famereſumptione cum tꝑamento ⁊ ſi pletū vehementer: eū ⁊tōe palatina ⁊ abſtinētia corrigatur inquit. yp̄o. ẜm multum ⁊ repente euacuare vel replere aūt qūolibꝫ corpusmouere fallax: ⁊ nature inſuaue: paulatiꝫ vero meliusComplebitur autē repl̓onis euacuatio ſi ꝗdē ſit ſāguiſfloīa moderate que embrioneꝫ adnutrimēti d̓fectū n̄ ad 7ducat: ſed tantum ſuperfluuꝫ vel malum ſanguinem eiꝰcorruptum. Si vero alij humores colagogo leuiori mūdificetur. vt eſt reubarbarum: mirob. citrini: ⁊ kebuli indi in menſibus medije. primos: ⁊ vltimos. z. verendo. vthypo. docuit: aut cum ſena ſi humor replens fuerit aduſtus non pilſulis ⁊ veris vt aliqui preſumpſerūt: nec nōcum lenientibus ⁊ ſanguinem mundificantibus vt melle caſſia: tamarindi: ⁊ māne ſucci ro. lupuli: boraginis: ⁊bugloſſe: ⁊ floribus carundeꝫ. ſumiterre: ⁊ aqua lactis: ⁊ſil̓ibus: ꝗbus in tribus pͥmis menſibus ⁊ vltimis vti pōtEt ſi cā fuerit in ꝯceptū auferat̉ ⁊ ꝯſortetur ꝓut infra dicet̉: ⁊ ſi mortuus fuerit extrahat̉ ꝓut ſupra in difficili ꝑtudictū eſt ⁊ ingenio qd̓ dicemus. Si vero fuerit in paniculo quo inuoluitur auxilio ſuccurratur quod infra dicemus. Et ſi cā exterior apꝑuerit amoueaturⁱ ⁊ in contariādiſpoſitionem adducat̉. Inquit. n. G. Correctio oīs immoderationis per contrariam īmoderationem eſt fiens.Cautela vero conſiſtit in cōfortatione mulieris pregnātis ⁊ fetus. Et completur cum regimine ipſorum ſuperius prenoīato ⁊ medis proprijs que narrauimus. Auxilium vero vbi cauſe preualeſcendo ipſum promptum demr̄ant ⁊ mneuitabilem eſt duplex. vnum conſiſtit in habilitando. vt facile ⁊ cito embrio expellatur. retentio enimipſius ꝑiculi eſt ⁊ mr̄icis eſt cauſa. Aliud conſiſtit in accidentibus correctione ne mortis periculū adducatur.Habilitatio eius ꝯpletur cū illiſ q̄ difficili ꝑtui ſuccurrēdo facilitant ipſum que ſunt ſupra dicta. Correctio veroaccidentiū ibidem extitit nota quantū ad dolorem remittēdū ⁊ retētionē ſuperfluitatis ſanguīs. etiā colliger̄ potes