Druckschrift 
Opera
Entstehung
Seite
86v
Einzelbild herunterladen
 

de cōe: olibani ana. 3. v. capho. 3. iij. cro. 3. j. maſti. 3. iiij. ſanguīs dra. 3. iiij. ſuperinunge: ⁊ ſuperaſperge puluer corticū granatorum ⁊ ſumac. Item. ℟. aque alui. vini pōtici ſuc. mente pulueris maſti. ⁊ ro. cum ſtipitibuſ: ⁊ fac bulire: ⁊ infunde filtrum: ſpongiam vel birraꝫ ſcarleti: ⁊ ſuperpone deſuper pānum fumigatum ex xiloa. thu. ſpi. ⁊maſti expertū eſt. Ad vomitū infantium. ℟. ſuc. mentecito. vin ponti. ana partes equales fac bulire: ⁊ miſce ineis maſticis corticum thuris ana. z. vnaꝫ ſpice: cinamomi gar̄ nucis muſ. gallie muſ. an̄. 3. ij. ⁊ infuſabirra ſcarleti bene calida applicetur. Aliud ad vomitum ſanguinis. ℟. ſanguinis dra. vernicis lapidis ematitis ana. 3. ij.boli armeni: ter. ſigil. ana. 3. j. puluerizentur ſubtiliter: ⁊℟. ſucci arnogloſe. Z. vj. aque decoctionis radicum arūdinis. z. iij. ⁊ miſce bene: ⁊ da. z. ij. Incipit ſumma tertia particule tertie ſectionis primede cura ⁊ medicinis egritudinū eꝑatis ⁊ venarum continens capitula. xvj.eſt autemCiendum ꝙepar vnum ex principalibus mēbris exiſtit: eſt enim baſis ⁊ fons naturalis virtutis: que ad conſeruationem indiuidui ⁊ ſpetiei quodāmodo neceſſaria cōprobat̉. Cuius operatio eſt primum naturaliter generare ſanguinē: qui vltimus eſt in alimēto quocorpus perdurat in̄ eſſe. Et proīde ſapientiſſima ⁊ ſumme artificialis nature: vt dixit. Hip. Ipſius ſubſtantiāprocreauit ſanguineam ad modum coagulati ſanguinislicet ex ſpermate mulieris ſit factum: vt chilum futuruꝫnutrimentum a ſtōaco ab eo ſuſceptum trāſformet ī ſangunem: qui in naturam aliti ꝑ virtutem eius aptus ē aterari. Qua propter quatuor virtutibus dotauit ipſuꝫnatura ad hec neceſſarijs in vēas ab eo ortas: ⁊ fines ramorum ipſarum ꝓtēſis etiam quibus res nutrimenti īmembro vnoquoque cōpletur appetitiua .ſ. retentīa: digeſtiua ⁊ expulſiua: appetitiua quidem naturali ſola nōꝯmixta ex ea: ⁊ al̓i: vt ſtomacus: lꝫ pro toto appetat ſicutſtomacus: epar ⁊ illud eſt: ſicut liliū dicit: quoniam eparab intra trahit: quod appetit a proximo ſtomacus veroab extra ⁊ longinquo. Nos aūt facientes doctrinā diſciplinatiuam non improbatiuam dicimuſ illud eſſe: eo ꝙtalis virtus in epate eſt: ſicut in radice: in qua eſt formalior quā in ramo: qualis eſt ſtomacus. Et proinde in eotrahere pro ſe potuit: ⁊ pro toto excedens ſola. In ſtomaco vero indiguit auxilio appetitus aīalis quo ſenſu fortiori ſentiat inanitionem ſui epatis venarū ⁊ aliorū viſcerum: quorum miniſter eſt: vt ſupra dictū eſt. Et qꝛ coagulatio eius non fuit ſolida: vt carnis: ſed tenera circūdedit eum pāniculo ſubtili ex neruo adueniente ſibi a cerebro ꝓcreato ⁊ ſiphac: vt eo mediante ſenſuꝫ quo ex ſecarebat haberet ⁊ ſua ſubſtantia atque forma in ſe diſtincta ab alijs ꝑmaneret alijſqꝫ viſceribus necteretur plaſmauitque illud forma luari ⁊ in homine maius quaꝫ inceteris aīalibus eiuſdem ꝙͣtitatis: vt ſanguīs generatiop̄ ceteris abundaret in homine propter labores corporeos ⁊ animales plurimos ipſum reſoluentes: cū ſit maxime reſolubilis: ⁊ cū aditiōibus: ſeu pc̄ulis. iiij. vel qͥpque diſtinctum: ⁊ a domeſtica parte concauum: vt ciusreflexu circa ſtomacum in amplectendo coadunante epdigeſtionis gratia ſufficiens eſſet ⁊ aptum: ⁊ a dexiera ꝑte corporis iuxta coſtas fl̓as ſituatum: quibus alligaturin quibuſdam: vt eis adherendo melius ſubſtentetur: ⁊vt inſpiceret ſtōaci funduꝫ: cuius quā iuuat digeſtio ꝓpria: ⁊ a ſilueſtri gibboſum ne diaflagmatis locū in ſuōlaborioſo motū quod attingit in puncto ſua amplitudine coartarer. In quo venas implantauit in villos atque poros vnam quidem magnam in parte cōcaua: queepatis porta vocatur: per eam eniꝫ ſubintrat chilus: quēab inteſtinis meſcraicis rāificatis ab illa vt ſuis manibꝰſugat cū ſua virtu. attractiua vna ex quattuor ſupradictiſ⁊ per eas redidtur inteſtinis ſi qua ſit ī ſima eius ſcu toto corpore groſſa preter naturam aggregata materia: vtper ſeceſſum proprie vel vomitū virtute ipſius expulſiuas operāte expurgetur. Ipſumque in ramos. v. ipſitendētes ad. v. eius pēulas ⁊ ramos alios corū diffuſosin eꝑatis ſubſtantiam cū ſecunda virtute retentiua continet: donec in ſanguinem alteret ⁊ humores villis circūtractis: ſic autem diffuſus ſua virtute meliuſ alteret digeſtiua: cum enim totum corpus agens attingit patiensaptior ⁊ perfectior operatio fiet. Aliam autē implantauit venam magnam in parte gibboſa venam chilis vocatam per quā progredientem ex eo ſanguinem ſua viſtute impelente cordi tranſmittat: ⁊ per ſuos ramos corpori toti a membris virtute cooperate attractiua corporis ⁊ membrorum. Et qꝛ in alteratione chili in ſanguinem tria ſuperfluitatū genera inſurgebant ſicut in vinonouo buliente apparet ſicilꝫ feculenta melanco lica: ſpumoſa colerica: ⁊ aquoſa: q̄ in tranſitu ſtricto meſeraicaopitulatur chilo explanauit ex porta ſeu lactea porosbus ipſas ſuperfluitates ſequeſtret a ſanguine ⁊ propreceptaculis ⁊ ex purgatorijs deſtinaret melancolica ſecem ꝑ porum explanatum ex ea in parte cōcaua ī qua generatio ſanguinis ⁊ humorum potiſſima in ſplenē trāſmittat ab eius ſubſtantia ſeperatum: vt melancoliā ⁊leram nigram nature maxīe odioſas ⁊ in actione dſtionis īpedientes in membrum a ſe diſtinctum ſab̓alſequeſtraret. Colerā aūt ꝑ pͥorum inde etiam ortum inciſtiꝫ fellis traſmittitque ſue epati .s. ſubſtātie māet affixa: vt ſuo calore: ſicut accenſio ignis ſub vaſe digōnis coctionē vigorādo ipſuꝫ in ſua coagulatiōe ꝯſeruet. Si n.ab eo auferatur ſtatī ſubſtātia eius diſſoluitur ⁊ corrūtur: ſicut exꝑiētia dictat. His .n. duabꝰ ſuꝑfluita. ſarneꝫ oportet eē purgatū antequā ad chilū ꝑueniat ꝑ q̄in alimentum ad corpus. ⁊c. mēbra deſtinatur: cū nonſint aꝑte per vlteriorē decoctionē conuerſiōi in ſangu⁊ ad nutrimentum membrorum ſcilicet melancolia ꝑꝑꝯpl̓onē ⁊ ſuperfluaꝫ groſſitiē ⁊ terreſtrinitatē colcra ru⁊ ni. ꝓpter malam morigerationemᶠ ⁊ quia ſanguis redditur per eas nature horribilis non ſic flegma ⁊ aquſitas: cum fl̓a naͣle per vlt̓iorem decoctionem conuertetur ī ſanguīe. ⁊ aquoſitas ip̄a ēt iuuet ſanguinē per raoſb̓tiliſſios chilis tranſire. Et quia ſi excreſcentia factꝰ ſaguis fluidꝰ membris non debite vniretur ꝓcreauit natura renes in quos vē̄a illa chilis inferiꝰ protenſa ifgtur: vt aqua per ipſos ab illis virtutibus membri imꝑelētis: ⁊ attrahentis ad ſanguinem tranſcoletur: ⁊ ducer