Druckschrift 
Opera
Entstehung
Seite
69r
Einzelbild herunterladen
 

Quinta poteſt eſſe in via que eſt inter ipſum ⁊ anuꝫ ſeuroctum inteſtinum prohibens tranſitum ſuperfluitatuꝫipſius quas expellere conſueuit ad ipſum vt eſt oppilatōinteſtinorum. Sexta eſt que eſt in venis meſeraicis ꝓhihens tranſitum chili generati in eo quem impellere cōſueuit ad ep̄ar. Harum omnium cauſa eſt duplex: extenor vt frigiditaſ aeris ⁊ conſtrictio adueniēs: ⁊ plurimūeſt interior aliqua ex illis quas in opilationibuſ meri nominauimus ⁊ plurimum humoralis. Et ex illis eſt catrus deſcendens ad ipſum ⁊ malitia digeſtionis que ē cāteneralis. Signa prime ſunt paruitas appetitus abſqꝫquod inueniatur in ſtomaco malitia complexionis ſeualia egritudo cū perſeuerantia digeſtionis in diſpoſitione ſua: niſi aliud ſit quod impediat: ⁊ paruitas ſenſus apud deglutionem rei acute pūgentis vel mordicantis:nec accidit ſingultus etiam ſi in ieiunio ſumatur. Secūde ſignū eſt paruitas appetituſ cū groſſitie ſplenis. Tertie ſignum ſuperius habuiſti: quarte ſignum eſt ſitis intenſa in principio: in proceſſu vero ipſius minor accidit⁊ defectio omnium operationum eius ⁊ conſumptō: ⁊arefactō totius corporis ex arefactione ipſius priuato ſibi ſolito ſanguinis alimento abſqꝫ cauſa aliqua apparēte illius. Quinte vero ſigna ſunt accidentia ileos ⁊ colice. Sexte ſignum eſt multitudo egeſtionis ⁊ humididitas ipſius ⁊ proprie chiloſe: ⁊ ſitis ⁊ paruitas ſanguīs:⁊ per conſequens alteratio coloris ad pallorem ⁊ conſūptio vel extenuatio corporis ⁊ defectio. Sed ſigna cārum ipſarum tam exteriorum quam interiorū ex ſigniscauſarum oppilationuꝫ meri comprehendere poteris ⁊generaliter etiam curam: ſi prudens natura fueris ⁊ mēte exercitatus.St autem cura eius duplex generalis ſcilicet ⁊ ſpetialis: generalis eſt aperitio eius exmedicinis aperitiuis ⁊ generalibus omnibꝰoppilatiōibus talibus. Et ex ſimplicibus eſtſpica. Et ex compoſitis hyera ⁊ proprie cū aq̄ abſinthijparua ⁊ magna. Ex cibis aque cicerum cum decoctioneſpice: vel radicum cōmunium. Et ex potibus vinū clarum ſubtile purum vel mixtum prout diſpoſitio exigitę proprie cum aqua ferrea. Et breuiter omne regimeū aperitium ⁊ curatiuum nocumentorum exteriorum eauſarum quod ex predictis ⁊ dicendis eſt manifeſtum. Sꝫcura ſpālis ē abſciſio ſpāliū cāꝝ ſicut abſciſſio pͥme ē curacatari quā ſuperius diximus ⁊ malitie digeſtiōis ſtomaci: quam ſubiungemus. Et ex conuenientibus huicoppilationi eſt coſtus oleum eius ⁊ ſpica: vehemēter .n.in neruorum oppilationibus comendatur: ⁊ iſtorū maxime cum in aſſumptione eorum immediatius attingātur: ſecunde cura eſt cum incidentibus ⁊ abſtergentibꝰvt eſt hyera ⁊ aqua abſinthij: ⁊ corticū capparis ⁊ ſirupex eis: ſed tertie dura eſt dicta. Quarte cura eſt cū hyera ⁊ abſinthij cuſcute ⁊ euꝑatorij decoctione proprie: ſꝫcura quinte eſt cura yliace ⁊ colice quam infra ponemꝰſed ſexte ⁊ vltime cura eſt cum cliſteribus ex aqua mellis ⁊ hyera ⁊ cum bibitione ipſius. Et breuiter eius cura eſt cura fluxus chiloſi quam inferius ſubiungemus ſiſuccedat nobis pietas trinitatis. Inſuper te ſcire volumus quod largitas dictorū ductuum pͥororum ſine viarum egritudīalis maxime accidit: ꝙ ſi contingat per cu-ram oppilatiōis ꝯͣriā: ꝯͣriam exercebis curam eius. Inquit abohaly cūſcuta aꝑit oppilationes flomaci ⁊ calamus aromaticus cum ſemine apij ⁊ melle ⁊ marmacuraperit oppilationes viſcerum. Capitulum decimum de cura repletōnis ſtomaci ſimilem nauſeatīe ſacietatis ⁊ īnanitiōis ip̄ius ⁊c̄.Epletio ſeu ſacietas nauſcatiua eſt egritudoinſtrumentalis veniens ſtomaco in eius concauitate receptionis cibi ⁊ potꝰ a natura ordinata. Eſt auteꝫ repletio ip̄iq ſuꝑflua primorum ciborum ⁊ potuum crapuloſa: ⁊ quādoqꝫ humoroſa: flegmatica obtundens ſenſum ſtomaci quare nec fameſcit: ſed potius nauſeatur deſiderans eam expellere⁊ non valet propter adherentiam ⁊ viſcoſitatem eius intunicis ⁊ villis eius. Et cauſa huius eſt duplex aut exterior ⁊ materialis vt cibus ⁊ potus: aut interior ⁊ effitiēsvt eſt mala complexio in ſtomaco acquiſita in eo materiam generās: aut ei a toto corpore vel alijs membris influxa ſigna. Et eius figna ſunt grauedo in ſtomaco cuꝫnauſea. Et quandoqꝫ ē ſingultuſ: ⁊ dolor ſtomaci ⁊ eructatio acetoſa vel ſumoſa fetida ⁊ inſtatio in ventre ⁊hypocundrijs ⁊ conſtipatio: qn̄qꝫ lubricitas: ⁊ inflatō faciei: ⁊ proprie in conchis oculorum anhelitus ⁊ pigritia⁊ tarditas motuum ⁊ coloris palledo vel citrinitas quādoqꝫ: ſed ſigna gn̓ationis cāe eius .ſ. hūoraliſ in ſtomacovel que ſit influxa ex his que dixius ſupra de ſignis male complexiōis cū materia poſſūt hēri etiaꝫ ſi ſit flegmatica vel colerica mixta: ⁊ ſi ſit exterior eſt māifeſta. Cura ⁊ ſil̓ir cura eiꝰ ē cu. illiꝰ: nā cōſiſtit ī qͣtuor ſicut illa. Ineuacuando repletiōem. Inꝗt enim hypo. ex plenitudīequecūqꝫ egritudines fuerint: euacuatio ſanat ⁊c. Et ſi ꝙdc̄ fit ex cibis ⁊ potibus altero cōplebit̉ ip̄a. Aut vomitu ſi recens ſit ⁊ nō incepta digerit ẜm G. aut ſi in viadigeſtiōis ſit cū his: q̄ iuuādo digeſtionē citū deſcēſuꝫeiꝰ de ſtōaco oꝑant̉ qͣlia ſunt piꝑ lōgū ⁊ diatrion ⁊ ſemeraphani p̄miſſum ⁊ cū deſcēderit ad inteſtina cuꝫ enegmate anteꝙͣ trāſeat ad ſecundā: quod ſi trāſierit cuꝫ flebot. vel farmatia cōplebit̉ ꝓprie ſi fuerit ex hūoribus vomitu aut ſolutiōe vētris. Et abſtinē̄tia eſt cōis in rectificando m̄broꝝ diſpō. ⁊ ꝯfortā .ſ. gērātiū mittētiū ⁊ recipi.in rectifi. r̄gim. Et ī accidētia q̄ ex ſignis: hic poſitis colligere poteris: ⁊ copiā eoꝝ qͣ illa cōpͥlēt ⁊ etiā modū eoꝝ⁊ apertum eoꝝ vſum tibi tradidimus ſerioſe. Capttulū vndecimū de cura inflamationis ſtomacirugitꝰ tremoris ⁊ gurgulationis ip̄ius.Nflatio ſtomaci eſt etiaꝫ egritudo inſtrumētal̓is ip̄iꝰ cōcauitatis eius. Cuiꝰ cā ē duplexintrīſeca .ſ. ⁊ extrinſeca: intrīſeca duplex īmediata ⁊ mediata. Et īmediata eſt ventoſitasgroſſa multa quieta incluſa in concauo ſtomaci replenſconcauum ipſius ⁊ extendens tunicas eius: ſed cā mediata eſt: aut ex ꝑte ſtomaci ⁊ cōplexionis eius ⁊ eſt efficiēsaut ex ꝑte cibi ⁊ potus vel humoris ⁊ ē materialis. Exꝑte autē complexionis ⁊ caloris ſtomaci que in generādo vētoſitatē: cauſa efficiēs eſt vt qꝛ ſit caliditas ſtomacialterans pauca debilis que cū agit in cibum temperatuꝫſtomaco aduenientem vel in humorē in eo cōtētū nō ꝑfecte coꝗt ⁊ digerit: ſꝫ eiꝰ ꝑtē ſubtilē hūidā: aut aquoſaꝫdiſſoluit: ⁊ īuētū ꝯuertit temꝑata autem caliditas illamconſumit niſi ſit multa quam conſumere nequeat frigidi