dinde cuꝫ dicit. vnctuoſitas quoqꝫ in parte iſta meſue pōit virtuteſ⁊ operatōes ſaporis vnctuoſi. ꝑꝑ qd̓ ē aduertendū vt ſumit̉ ex dictiBa. ī. iij. ⁊ ī. iiij. ⁊. v. d̓ ſimplici medi. ponit etiā Ioānes filiꝰ Serapi. ẜmōe ẜo. pͥ. lib. ſapor ūctuoſus ē naͣe aq̄ ⁊ aeree n̄ excedens īcal̓ite: ſꝫ hn̄s tēꝑatā cal̓itatē vl̓ modicā tn̄ ml̓tū hūidiꝰ ē ⁊ rōne aq̄ ⁊aeris ī eo exn̄tis q̄ ābo ſt̓ hūida ē ēt multū lenis ꝑꝑ aerē ꝗ ī eo exiſti⁊ ex hoc ſtatiꝫ apꝑꝫ rō ⁊ cā eoꝝ q̄ dn̄r: dic̄ gͦ vnctuoſitas qͣꝫ .i. res vnctuoſa ēt lēificatīa mollificatīa labefactīa ꝙ totū ꝯuēit magis ꝑꝑ hūīditateꝫ aqͥaꝫ q̄ in carclaxatiua ꝑꝑ huitateꝫ aq̄aꝫ ⁊ aereā ſil̓ vn̄ hꝫ relaxatīa ſic̄ ſiccitas hꝫ corrugar̄. abhoīatīa ⁊ nauſeatīa eo ꝙ ſui pīgui⁊ vnctuoſa hūitate mollificat os ſtomachi vnde abhominatiōeꝫ facitventoſitateꝫ gn̄atiua ꝑꝑ humiditateꝫ q̄ n̄ eſt cū forti caliditate reſoluente. oppillatīa ꝑꝑ hūitateꝫ eiꝰ ⁊ ponit oꝑationeꝫ ſuā tardā ⁊ debileꝫ ꝑꝑ cal̓itateꝫ debileꝫ q̄ in ea vn̄ hec eſt res magis apta nata patiqͣꝫ ager̄. ⁊ eſt cū mediocri ſb̓a repreſſiua acuti amari ⁊ ſalſi ſimiliteretiā humectat eaꝝ ſiccā ſb̓āꝫ: ⁊ iō medici volētes exhibere has medi. ſolutias ⁊ p̄cipue fortes ſicut etiā ſcamo. mezereon ⁊ cataputia:miſcent cū eis oleū violaꝝ: aut oleū amigdalarum dulcium deindecū dicit. dulce āt in ꝑte iſta meſue ponit ꝟtutes ⁊ oꝑatōes ſapor̄ dulcis ⁊ dicit ſic ꝑꝑ ꝙ ē aduertēdū vt ponit galtī. iii. ⁊. iiij. ſimplici medicina: ponit ēt Iohānes filiꝰ ſerapiōis loco p̄allegato. ſapor dulciſē ſb̓e eqͣlis tēꝑatꝰ ī humi. ⁊ ſic. declinās tam ad hūiditatē habēs etiātēꝑatū calorē ꝙ apparet: nā videmꝰ ꝙ res dū ꝑueniūt ad ꝑfectā ⁊ tēꝑatā decoctionē fiūt dulces ſicut aꝑꝑꝫ ī fructibꝰ ſicut ēt ſuꝑueniāt adſuꝑfluā decoctionē ſūt amare ſicut ⁊ qn̄ res nō fiūt perfecte decoctenon ſunt dulces ⁊ ideo res perfecte decocta ⁊ tēperata exiſtens dulcis eſt calore temperata licet ſapor dulcis ratione ſaporis declinetad caliditatem ⁊ hūiditatē. hoc gͦ viſo apꝑꝫ rō eoꝝ q̄ dicit ī littera:dic̄ gͦ dulce āt ē lenitiuū lauatiuū. ⁊ hͦ hꝫ ſui hūiditate oppillatiuū hͦēt hꝫ ꝑꝑ ſtōachi hūitē ⁊ ex alio ē oppilatiuū eo ꝙ citiꝰ attrahit̉ ad ep̄atica īdigētiū a ſtomacho ꝑꝑ ſui dulcedinē eo ꝙ ep̄ar valde d̓lectaturī dulcibꝰ vnde dulcia qͣꝫ plurimū eleuāt .i. opillāt ſplenē ⁊ ep̄. vt ponit gal̓. xiij. tera. ⁊ ꝑꝑ hāc cāꝫ pōit hypp. ⁊ ꝯmētator ī. iij. acu. ꝙ vinū dulce ē oppilatiuū gn̄atiū: vētoſitatuū qꝛ nō excedit in calore ⁊ ēetiā humidū ⁊ pōit oꝑōēꝫ ſuā debilē eo ꝙ iſte ſapor dulcis eſt valdeamicus ne̓ vn̄ nō agit ꝯtra naͣꝫ ⁊ iō medi. ſolutīa q̄ ī ſapore ē dulcisfacit ſuā oꝑoēꝫ valde debilē vl̓ debiliter ⁊ p̄terea cū medicis ſolutīseffrenibꝰ amiſcēt̉ medi. dulces vt .ſ. iſte medi. effrenes fiant magisbenigne ⁊ amice nature ita vt ex eis nō fiat oꝑo q̄ ſit egrediēs naͣꝫ⁊ ī t̓citā ⁊ tardā ⁊cͣ nōt. ē repreſſiuū acuti ⁊ amari ⁊ falſi nō tn̄ ita ſic̄īſipidū eo ꝙ īſipidū ē frigidiꝰ dulci ꝯfortatiuū īſipidi eo ꝙ īſipidū ēfrigidius. Inſipidum vero. ī ꝑte iſta meſue ponit ꝟtutes ⁊ oꝑationes ſaporis īſipidi ⁊ dicit ſic ꝑꝑ ꝙ aduertēdū ꝙ ſicut ponit ſerapioloco p̄allegato ſapor īſipidus ē ſb̓e aq̄eē ⁊ ꝯpōis frīe ⁊ ratio eſt qꝛ talis ſapor ē in re qͣ nō ſciuit ꝑfectā decoctionē hoc āt hꝫ peiꝰ ſrītateꝫ ēēt hūide ꝯpleſiōis ꝑꝑ aquoſitatē q̄ ī eo nō mixtā debite cuꝫ ſuo ſiccoterreo: vn̄ dicit ẜapio ꝙ res īſipide ſūt aquſe ſicut ⁊ aqͣ īfipida ē vnd̓tale sres īſipide ī ꝯplexiōe ſūt frīe ⁊ hūide. ⁊ ex hijs aꝑꝫ ſtatī rē eoꝝq̄ dn̄r ī littera. dic̄ gͦ īſipidū vero ē lubrificatiuū vētoſū exͣctiuū .ſ. caliditatis qd̓ totū ꝯtinꝫ ꝑꝑ eiꝰ frītē ⁊ hūiditatē aq̄aꝫ oppillatiuū nā cūſit ne̓ aq̄ eē trāſeūdo morat̉ ſicut aqͣ īſpiſatiuū ꝑꝑ fri. ⁊ pōit oꝑationēſuā tardā ⁊ vebilē ꝑꝑ fri. ⁊ hūitatē ſuā ⁊ ē cū mediocri ſb̓a rep̄ſſiuūacuti amari ⁊ ſalſi eo ꝙ ē neͣ aq̄e aqͣ āt cū ſit īſipida remittit omnemſaporē excedūtē ē .n. ſapor īſipidus ſicut priuatio oīum ſapoꝝ priuatioāt remittit oēꝫ habitū illiꝰ priuatiōis iō ēt h̓ ſapor remiuit oēꝫexcellētē ſaporē ⁊ ſuū ꝯtrariū. deīde cū dicit. ſtipticū vero. ī ꝑte iſtaponit meſue ꝟtutes ⁊ oꝑaōes ſaporis ſtiptici ⁊ pōtici ⁊ ponit ſic ꝑꝑqd̓ aduertēdū vt ponit gal̓. ī. ij. de ſimplici medi. iij. cap. ponit etiāẜapio ẜmone. ij. lib. p̄allegato cap. ſapor ſtipticꝰ ē ſrīe ⁊ ſic. ꝯplexionis fūdat̉ .n. ī ſb̓a tereſtri groſſa valde ⁊ ꝑ hoc differt a ſapore amaro eo ꝙlicet vterqꝫ ſit ſicce ꝯplexiōis tm̄. vnus ē cū caliditate vt ſapor amarꝰ aliꝰ ē cū frīte vt ſapor ſtipticꝰ differt etiā ī alio eo ꝙ ſaporſtipticus fūdat̉ in ſb̓a terreſtri groſſa nec uſta: nec incinerata ſꝫ ꝯgellai a vt ita loqͣr ſꝫ ſapor amarꝰ fūdat̉ in ſb̓a tereſtri ſubtili uſtaᵇ ⁊ ꝑ hͦꝯuenit ī ꝯplexiōe ſapor ſtipticꝰ cū pōtico qꝛ vterqꝫ ē frīe ⁊ ſic. ꝯplexionis licet pōticꝰ ſit maioris ſtipticitatis ⁊ groſficici qͣꝫ ſapor ſtipticꝰdicit ergo ſic. ſtipticū vero coadunatiuū .ſ. humo. ⁊ ſpūꝫ ⁊ ēt mēbroruꝫ ⁊ hoc facit ꝑꝑ ſui frīteꝫ īſpiſatiuū notādū ē. ⁊ pōit oꝑōeꝫ ſuā tardā ⁊ debilē ꝑꝑ ſui ſb̓e groſſiciē ⁊ terr̄ſtrē: ⁊ ē cū groſſa ſb̓a rep̄ſſiuūoīa q̄ diximꝰ eo ꝙ hꝫ coadunare ſpūꝫ ⁊ ꝟtuiē ī mēbro q̄ ꝗdē diſtinguūt̉ ab amaro: acuto ⁊ ſalſo ⁊ iō auctis medicīs ſolul īs acutis ⁊ amaris miſcēt medi. ſtipticas vt coadūent m̓bra ſicut acutū ⁊ ſalſūꝯfortatiuū .ſ. amari ⁊ īfipidi n̄ ītelligēdo ꝙ ſit ꝯfortatiuū m̄broꝝſ. eo mō ꝗ dictꝰ ē. deīde cū dicit. acetoſū ꝗdē ī ꝑte iſta meſue ponit ꝟtutes ⁊ oꝑōes ſaporis acctoſi: ⁊ dic̄ ſic ꝑꝑ ꝙ aduertēdū ꝙſapor aceioſus ē frīe ⁊ hu. ꝯplexiōis vt gal̓i. ponit. iiij. de ſimplici medicina .i. cap. ij. ſūme: ⁊ ꝑꝑ ſb̓ā aq̄aꝫ īdigeſtāˡ q̄ ē cū eo.ē ſubtilis ſb̓e: ⁊ ēt mordicat ꝑꝑ ſui frīteꝫ mordicatō .n. pōt fieri acalido ⁊ fri. vt ponit gal̓i. ibideꝫ. vn̄ ſicut ſapor acutus ſui cal̓itemordicat: ita iſte ſapor acetoſus ſui frītate mordicat ⁊ ſubtilitateſue ſb̓e ē tn̄ aduertēdū ꝙ duplex ē ſapor acetoſus ꝗdā ē ſapor aceloſus ſimplex ſic̄ ſapor agreſte qn̄ appropīquat maturitati ⁊ ētſapor hebe. q̄ acetoſa dicit̉ ⁊ iſte ē ſapor acetoſus ꝗ dicit̉ ſapor aeris ꝗ acuīe ꝑticipat ſicut ē ſapor aceri: mō primꝰ ſapor acetoſusfūdat̉ ī ſb̓a frīa aq̄a nō digeſta nec bn̄ ꝑmixta cū ſicco t̓reo vn̄ qͣꝫto plꝰ ꝓcedit eiꝰ ꝑmixtio tāto magis appropīquat dulcedini: ſꝫ2ꝰ ſapor acetoſus nō ſolū fundat̉ in ſb̓a frīa aquea ſꝫ etiā fundat̉in ſb̓a ignea vn̄ hꝫ aliquas ꝑtes ſubtiles: ⁊ illas ꝑꝑ putredinē q̄ē ī eo dū ex dulci ad acetoſū ꝑmutat̉: mō hic meſue loꝗt̉ de prīoſapore acetoſo nō de ẜo eo ꝙ he medi. nō bene poſſunt applicari acctoſo dctō ẜo mō. dic̄ ergo ſic acetoſū ꝗdē ē penet̉tiuū ⁊ hochꝫ ꝑꝑ ſubtilitateꝫ ſue ſb̓e aperitiuū n̄ ratiōe ſue caliditatis: ſꝫ ratione qualitatis ſue ſb̓e inciſiuum .ſ. viſcoſoꝝ humo. diuiſiuū qꝛeas p̄cipue a mēbris abſtringit ⁊ rēouet ſeu ſeperat n̄ ꝙ ꝓpriehumidū viſcoſuꝫ incidat in ſb̓a ſui ſꝫ eū m̄bris adherēte a m̄broremouet ſicut apparet in agreſta. vn̄ eſt multū exicatīa iſtoꝝ hu.viſcoſoꝝ eos remouēs a canna pulmōis vel alijs mēbris ſibivicinis. ſubtiliatiuū .ſ. humo. groſſoꝝ rōne ſubtilis ſb̓e q̄ ī eo inſpiſatiuū ſui frīte qꝛ de rōe frī eſt īſpiſare ⁊ ꝯdēpſare exaſꝑatiuūinducendo in mēbro in equalitatē ponēgo vnā ꝑteꝫ mēbri eminenteꝫ ⁊ aliā dep̄ſſaꝫ. abſterſiuū remouendo .ſ. hūitates viſcoſas q̄ ſunt ī mēbroꝝ pͥoris. extintiuū .ſ. ſui frītate ⁊ hūite ⁊ ponitoꝑoēꝫ ſuā citā eo ꝙ mordicat ⁊ mordicādo ſtimulat mēbra ad expulſioneꝫ mediocreꝫ inter fortē ⁊ debilē ⁊ eſt cū ſubtili ſb̓a rep̄ſſiuū acuti rōe ſue ꝯplexiōis frīe q̄ ī eo ēt ꝯfortatiuū dulcis ⁊ inſipidi eo ꝙ cū ſapor dulcis ⁊ inſipidus ſint debiles in eūando acetoſus eis mixtus mordicādo ⁊ ſtimulando mēbra ad expulſioneꝫ ꝯfortat hoc modo reꝫ in ſapore dulceꝫ ⁊ inſipiduꝫ. ⁊cͣ.T ſcire debes ꝙ medicīaꝝ. ⁊cͣ. poſtqͣꝫ meſue determīae uit d̓ iudicijs ſapoꝝ ꝗ cito ſt̓ īꝗrēt eoꝝ ꝟtutes ⁊ oꝑōes īꝑte iſta docet diſtīguere medi. ſolutiuas malignas a benignis ꝑ hos ſapores ⁊ primo docet cognoſcere medicinas malignas per hos ſapores: ẜo docet eligere ⁊ cognoſcere medicīasſolutiuas īcolumes ꝑ hos ſapores. ẜa ibi ⁊ quāto ab amaritudine. vel ibi ⁊ incolumiores quidē ⁊ eſt meliꝰ: prima in tot quotſunt medicine maligne quas ponit. Primo enim ipſe ponitmedicinas ſolutiuas peſſimas ex ſaporibus. ẜo malas. 3º aliasnō ſic malas: ⁊ ſic perueniēdo ẜꝫ elongationē in malitia apel̓islicet in prima dicit ſic adhuc ſic ꝯferes dicit ergo ſic ⁊ debes ſcire ꝙ medicinaꝝ .ſ. que habent malitiam. ex parte ſaporuꝫ deteriores ſunt in quibꝰ eſt acuitas pura ⁊ cauſa eſt eo ꝙ medicinaacuta in ſapore eſt all̓. nequior vt ſupra dicebatur propter eiusvehementē caliditatē ſicut eſt euſorbiū: eſt eniꝫ vlceratiuuꝫ valde que precipue interius: vlcerat etiaꝫ ſtomacum: ⁊ renes: ⁊ veſicaꝫ: ⁊ quodcūqꝫ mēbruꝫ cui apponitur: ⁊ mezereon .i. laurcola: minus autem .ſ. in malitiam in quibus eſt amaritudo puraeo ꝙ res amara minus moleſtat naturam ⁊ eſt minus calida qͣꝫres acuta. ſicut coloquintida ⁊ cūcumer aſinī. iſta enī ſimpliciciter habent ſaporem amarum ⁊ que compoſita eſt ex amaritudine ⁊ acuitate eſt inter eas .ſ. in malitia qꝛ ē malignior qͣꝫ fimplci. amara ⁊ minus mala qͣꝫ ſimpliciter acuta. ſicut ſcamonea ēenim malignior qͣꝫ coloquintida ſed eſt minus mala quam euforbium ⁊ mezereon ⁊ quanto ab acumine. ſecundum primaꝫdiuiſionē ſeu primū modū diuiſiōis Meſue docet diſtingueremedi. ſolutiuas benignas. ⁊ pº docet eas cognoſcere q̄ ſt ī mīori gra. bōitatis ẜo eas q̄ ſt̓ ī āpliori gra. bōitatis. ẜa ibi ⁊ incolumiores non eſt vis quocūqꝫ diuidatis dicit ergo ſic de prīa parte ⁊ quanto .ſ. medicina ſolutiua ab amaritudine ⁊ acuitate tanto declinet a malitia. ſuple elongatur eo ꝙ inter oēs ſapores ſapor acutus ⁊ amarus ſunt nequiores. tam̄ aduertendum ꝙ hocꝙ dicit meſue hꝫ ꝟitatē de malignitate ⁊ incolūitate in medicīsreperta ex parte ſaporis: tam̄ ex parte ſb̓e ⁊ complexiōis erit mi
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten