tilis vſtiuū eo ꝙ d̓ rōe fortis cal̓itatis eſt adurere. ⁊ iō ẜꝫ naͣꝫ ⁊ſb̓āꝫ in qͣ fundant̉ ſꝫ ēt maioreꝫ aut minoreꝫ eiꝰ acuitateꝫ inducitvſtionem ⁊ mordicationeꝫ ⁊ ſimilia: nā res acuta ꝑum fundatap̄cipue in ſb̓a humida aquea bene mordicat: ſꝫ nō vrit: neqꝫ excoriat. ſꝫ res multū acuta ⁊ p̄cipue fundata in ſb̓a ignea ficca bn̄vrit ⁊ vlcerat ⁊ excoriat excoriatiuū .ſ. cutis aꝑitiuuꝫ .ſ. viaruꝫcarminatiuuꝫ. ventoſitatuꝫ .ſ. ꝑꝑ reſolutioneꝫ vehementeꝫ cumres talis ſit vehementer cal̓a. exicatiuuꝫ ꝑꝑ eiꝰ vehementeꝫ cal̓ itateꝫ. ⁊ qꝛ qn̄ res acuti ſaporis in ſb̓a eſt ſicca. faciens ſitim cōſumendo .ſ. humiduꝫ ſubtile ꝙ eſt in ore ſtomachi. extenuatiuumꝑꝑ ēt ꝯſumptioneꝫ hūi a nr̄o corpore. Inciſiuū .ſ. humidoꝝ viſcoſoꝝ ꝑꝑcal̓itateꝫ ⁊ eiꝰ ſubtilitateꝫ ſue ſb̓e. ⁊ ſubtiliatiuū .ſ. craſſoꝝ humoꝝ. diuiſiuū .ſ. viſcoſoꝝ humoꝝ. atractiuū alōginquoꝑꝑ vehementeꝫ eiꝰ caloreꝫ. reſolutiuuꝫ ꝑꝑ ſimilem cām. ⁊ ponithic exemplū vl̓ eiꝰ ꝟtutes ſeu poſſe .ſ. ſaporis acuti. oꝑatiōeꝫ ſuam citā rōne ſue ſb̓e ſubtilis cito penetrat vnctio oꝑat̉ ſuū effectū⁊ fortē eo ꝙ de ſe ē forte in cl̓itate vel pōt dici ꝙ ponit oꝑaonē ſuaꝫ citā ⁊ fortē reſpectu nr̄i corꝑis eo ꝙ faciliter reducit̉ ad actū acalor̄ nr̄i corꝑis rōe ſue ſubtilis ſb̓e. ⁊ ē cū ſubtili ſb̓a .i. ex ꝑte ſueſubtil̓ ſb̓e. ꝯfortatiuū amari. eo ꝙ amaꝝ ſit pigꝝ ⁊ tardū in oꝑōeratiōe ſue ſb̓e terreſtris in qͣ fūdat̉. iō res ī ſapor̄ acuta ei admixta ip̄ā rē acutā amarā ⁊ ſubuliās facit ipſā cito oꝑari ⁊ res in ſapore acuta ē calidior re ī ſapore amara. ⁊ iō ei admixta confortatrē amarā ī ſui calore: deīde cū dicit. amaꝝ āt. In parte iſta meſue ponit ꝟtutes ⁊ oꝑatiōes ſaporis amari. ⁊ prīo pōit eiꝰ ꝟtutes. ẜo ponit eiꝰ oꝑatiōes ſeu poſſe. ẜa ibi ⁊ ponit oꝑōeꝫ ſuā ꝑꝑprimū ē ſtipticū vt videamꝰ cāꝫ eoꝝ q̄ dicūt̉ ī littera: nā vt ponitBa. iiij. de ſimplici medicina ſūmma. iiij. primo capitulo. ⁊ ēt.ij. ſapor amarus eſt poſt ſaporem acutum eī caliditate: verum ētantum ꝙ ipſe dicit in. iij. ſuma ꝙ duplex eſt ſapor amarus hocetiam ponit Aue. cap. de modo cognitionis ꝟtutū medicinaꝝAex ſaporibꝰ vnꝰ ē qd̓ gn̄at̉ ex vſtiōe ꝑtiū terreſtriū ſubtiliū: ſicutqn̄ res dulces fiūt amar̄. hoc .n. ē ꝑ vſtionē ꝑtiū terreſtriū ſubtil¶ Sipiuiiuliū q̄ ī eis ſt̓ ſicut qn̄ mel ex tēꝑis diuturnitate ī amaritudinē cōuertit̉. ſicut ēt ꝯtingit de fructibꝰ qn̄ ſūt dulces ⁊ poſtea in ꝓceſſu tēꝑis fiūt amari. ſicut ꝯtīgit de amigdala dulci qn̄ fit rācida.aliꝰ ē ſapor amarꝰ ꝗ generat̉ ex vehemēti ⁊ forti ꝯgelatiōe factaa frigido. ſicut ē oppiū qd̓ in ſapore eſt amaꝝ ⁊ ē valde frīꝫ ſicutponit. An. in. v. fui collꝫ. h̓ ēt mō ꝯtīgit ī fructibꝰ an̄qͣꝫ ꝑueniātad debitā maturitatē. pª .ſ. ſiūt amari: poſtea pōtici: poſtea ſtiptici: poſtea acetoſi: ⁊ poſtea dulces. ſicut iſto mō ē glās aut caſtanea. mō primꝰ ſapor ī ꝯplexiōe ē valde cal̓us: ẜus āt ē fri. ideoIohānes meſue de primo ſapore amaro hͦ. ītelligit ⁊ n̄ de. ij. ꝙapꝑet eo ꝙ tales oꝑōes qͣs explicat hīc meſue n̄ ꝯpetūt ſaporiamaro. ẜo mō dicto. nō. .n. eſt veꝝ dicere de opīo ꝙ ſi aꝑitiuūymo ē oppillatiuū: ſimil̓r n̄ ē ēt ꝯſūptiuū. ⁊ ſic d̓ alijs: loꝗt̉ h̓ gͦ d̓primo ſapore amaro ꝗ ē valde cal̓e ꝯplexiōis. poſt acutuꝫ generant̉ .n. ꝑ ſolā vſtione ꝑtiū terreſtriū ſubtiliū qr̄ oꝫ ꝙ vſtionibusſuū effectū relinquat ꝗ ē cal̓itas. ⁊ iō iſte ſapor ī ꝯplexiōe actiuarū ē cal̓us ēt ī ꝯplexiōe paſſiuaꝝ ē ſiccꝰ: nā iſte ſapor hꝫ duas ꝯͣditiōes ꝑꝑ qͣs ī eo n̄ ē humiditas: vna ē qꝛ n̄ nutrit aliꝙ al̓ eo ꝙnutricatio fit ex re aliqͣꝫtulā delectabili mō ex amaro puro precipue nō delectāt̉ aīalia hͦ āt nō ē nutritiuū qꝛ in eo nō ē hūiditasda. in ſuſtunuiaq̄ ſit maͣ nutrimēti ⁊ iō nō nutrit: ⁊ ꝑꝑ aliud ī eoͣ nō ē humiditaseo ꝙ res amara alias res a putrefactiōe p̄ẜuat ēt ſe ipſā a putrefactiōe vel a putredine vn̄ in ea nūqͣꝫ generāt̉ vermes ⁊ iō in eanō ē maͣ putredīs. tal̓ āt maͣ ē humiditas ⁊ iō iſte ſapor ī ꝯplexion ē ſiccꝰ priuatꝰ hūite ⁊ p̄cipue ſuꝑflua tn̄ nō fundat̉ in ſb̓a ſic.ignea qꝛ ī tali fundat̉ res acuta: ſꝫ fundat̉ ī ſiccitate terreſtri ſubtiliata ꝑ aduſtionē vt ꝯuenit in recineritia. ex hͦ ſtatīꝫ apꝑꝫ rōeoꝝ q̄ dicunt̉ ī lr̄a ⁊ dicit amaꝝ āt edificatiuū ꝯſūptiuū ꝙ ꝯuenitꝑꝑ caliditatē ⁊ ficcitatē q̄ in eo vnde reſoluit hūitates ī ꝗbꝰ ē. faciens ſitiꝫ ꝑ id ꝙ oꝑat̉ circa os ſtomachi de ꝯſūptiōe hūiatuꝫ: ⁊ p̄cipue ſubtiliū ipſiꝰ. aꝑitiuū orifitioꝝ venaꝝ. ꝙ ꝯuenit ꝑꝑ cal̓iteꝫ⁊ ſiccitatē fundatā ī ſb̓a terreſtri ſubtili. p̄ẜuatiuū a putredineꝙ ꝯuenit qꝛ ꝯſūmit ſua cal̓itate hn̄itates q̄ ſūt maͣ putredīs ⁊ d̓ ſenō aptuꝫ putredini imo ei ꝯͣriat̉ vt dictuꝫ ē. attractiuū. ꝙ ꝯuēitrōe cal̓itatis q̄ in eo ē fortis vnde attrahit ponēdo ī re ipſa vacuitatem. tardius tn̄ .ſ. attrahit qͣꝫ acutū. eo ꝙ acutū ē magis ſubtile in ſuis ꝑtibꝰ qͣꝫ amaꝝ: ⁊ iō ſui ſubtilitate citiꝰ oꝑat̉ ⁊ penetrat īEtes mbri qͣꝫ amaꝝ: cū ſit fundatū in ſubſtātia terreſtri. tn̄ dumipſum amaꝝ oꝑatur: nō minus operat̉ cuꝫ durat ſua operatio qͣꝫ acutuꝫ. imo magis perdurat eo ꝙ tardius a membro reſoluitur amaruꝫ qͣꝫ acutum. Aſterſiuuꝫ reſolutiuuꝫ notuꝫ eſt inciſiuuꝫ vel diuiſiuuꝫ ꝙ ꝯuenit ſui ſubtilitate ⁊ cal̓itate. faciens torciōes in quā natatin ſtomacho: Aut etiā qꝛ eleuat ſua cal̓itate ventoſitatem ab hūitateſtomachi ⁊ naͣli inteſtinoꝝ: vnde inducit tortiōes: ⁊ ꝑ hoc etiaꝫ eſtꝯiurbatiuuū ventris qꝛ pōt inducere fluxū: vētris vnde hoc modoeuꝫ cōturbat excoriatiuū rōne .ſ. ſue ſubſtātie acute ⁊ terreſtris q̄ ineo vnde in mēbris fugit̉ ⁊ ſui acuitate ⁊ cal̓itate excoriat in eits retentuꝫ diu. vnd multo tempore ꝑdurat ſua excoriatio: ſicut hoc mōnos dicimus ꝙ colera zinaria ſeu fel nigꝝ plus fac̄ ī diſenteria inexcoriatiōe qͣꝫ faciat colera rubea ⁊ dato ꝙ colera rubea ſui ſb̓tilitatecitius excoriet nam fel nigꝝ ſeu colera zinaria ſui terreſtritate magis intenſtinis infigit̉ ⁊ tardius reſoluit̉ ꝙ nō ꝯuenit de colera ru.⁊ iō diſſēteria q̄ incohat a felle nigro ſeu a colera zinaria magis perdurat oībus alijs. faciēs fluere ſanguinē. ꝙ ꝯueuit ꝑꝑ excoriationēqͣꝫ inducit in mēbris. carminatiuuꝫ ventoſitatū eo ꝙ ſui vehementi cal̓itate eas reſoluit. Et ponit modo eius poſſe ſiue virtutem ⁊ dicit ſic ⁊ ponit eius oꝑationē forteꝫ ⁊ tardā .ſ. reſpectu acuti eo ꝙ nōſic cito operatur ſicut acutum qꝛ eo eſt groſſius ſed cuꝫ oꝑatur fortiter operatur ratiōe ſue magne adherentie aut fixiōis qͣꝫ facit ī mēbris ⁊ cum groſſa ſubſtantia repreſſiuuꝫ acuti ⁊ per cōſequens eſttardatiuuꝫ operatiōis ipſius ꝑꝑ ſue ſb̓e terreſtritateꝫ nō tn̄ intelligimus ꝙ ſit repreſſiuū acuti ratiōe complexiōis eo ꝙ vtrūqꝫ eſt calidum vnde vnum ab alio nō reprimitur in cal̓ itate. deinde cumdicit ſalſuꝫ vero. In parte iſta meſue ponit operationes ⁊ poſſe. ſaporis ſalſi ꝑꝑ ꝙ eſt aduertēdū vt ſuppmitur ex dictis Bali. in. iiij.de ſimplici medicina ſūma. iiij. cap. eodem. ponit etiaꝫ Iohānes filius ſerapiōis. ẜo ſermone prīmi libri ſapor ſalſus poſt amaruꝫ eſt īcaliditate ⁊ ſiccitate. nam ſapor ſalſus generatur qn̄ cuꝫ re amara ſicca permiſcetur aqueitas ſicut qn̄ citius aut calx que in ſapore amara ſūt permiſcerentur aqueitates amaritudo maior quā erat primoin cinere ⁊ calce ſit minor per mixtioneꝫ aque: mixtio .n. aque cumaqua remittit earuꝫ acuitateꝫ ⁊ aduſtioneꝫ vnde ſit ſalſedo ī eis ſicutcōuenit de aqua marina ſed aqua fluminis licet occurrat. ipſe ponitibi quia magis eſt amara in ſapore quia magis ī eis hūidant partesterreſtres aduſte quam in aqua marina ⁊ ideo licet ſapor ſalſus ⁊ amarus ſint eiuſdem complexionis calide in genere non tamen eſttante caliditatis ſicut amarum eo ꝙ caliditas ſaporis ſalſi remittit̉ex ꝑtibus aqueis ẜo admixtis: ſimiliter etiā non eſt ſic ſiccus ſicut ſapor amarus ꝑꝑ humiditateꝫ aqueaꝫ ſibi admixtaꝫ etiaꝫ ſubſtantia amari eſt ſubulis vſta ſb̓a aūt ſalſi eſt magis groſſa ⁊ ideo apparet ꝙhij duo ſapores ſolum ſecunduꝫ magis ⁊ minus in caliditate ⁊ ſiccitate ⁊ ideo operationes iſte ſaporis ſalſi multum aſſimilantur operationibꝰ ſaporis amari. dicit ergo ſic ſalſum vero eſt inciſiuum ⁊ hͦconuenit caliditate ſubtilitate ſue ſb̓e abſterſiuuꝫ ꝑꝑ ſimilem cauſaꝫſubtilitatiuū ꝑꝑ cōſumptioneꝫ hūitis madefactiue liquefactiuum ſuicaliditate ⁊ non hūite pauca quam habet preſeruatiuuꝫ a putredineqꝛ ipſum eſt conſumptiuum humiditatum que ſunt noſtre putredinis multum in ſe perſeuerat a putredine ⁊ etiam alia corpora conturbantiuū .ſ. ſtomachi mordicando ipſum: aut etiaꝫ attrahendo ad ipſum humiditates malas ſui caliditate: ⁊ precipue hoc habet verum:qn̄ de eo aſſumitur in multa quantitate. qꝛ ſi ipſuꝫ aſſumatur in pauca quantitate eſt confortatiuum cum ipſe ſit valde guſtui delecta. ſacit enim res apias .i. ſine ſapore: oxicratas .i. ſaporales guſtui delectabiles preparans ad vomitum eo ꝙ incitant ſtomachum ad vomitum debilitando ipſum ⁊ os ipſius mordicando ipſum. exicatiuumnotum eſt faciens ſitim ꝑꝑ ſiccitatem qͣꝫ inducit in ore ſtomachi vnde qn̄ aliqui volunt bene bibere multum de rebus ſal̓itis accipiuntin eſu. exaſperatiuum propter inequalitatem quam inducit in membro ⁊ mordicatiuum cum abraſione propter ſui ſiccitatem ⁊ aliqualem acuitatem qͣꝫ habet aperitiuum .ſ. viarum ſui acuitate ⁊ aliqualiſubtilitate quam habet: ⁊ ponit operationem ſuam tardam .ſ. in cōparatione ad amaruꝫ ⁊ h̓ conuenit ꝓpter ſui partes terreſtres groſſas quas habet: vnde tarde operatur debiliter propter partes aqueas que in eo remittentes enim partes vſtas ⁊ eſt cum mediocri ſubſtantia eo ꝙ eſt medium inter ſubſtantiam terreſtreaꝫ ⁊ aqueam: ⁊eſt conſortatiuum omnium debiliter ⁊ tarde ſoluentium. ⁊ h̓ habetveꝝ īqͣꝫtū medicīe ſolutīe tarde ſoluūt exſoluēdo: eo ꝙ iſte ſapor ſalſus pūgēdo ⁊ mordicādo īteſtina ſtimulat ea ad expulſionē: non ātdr̄ ꝯfortatiuū debiliter ⁊ tarde ſolutiuū īqͣꝫtū mēdi. ſolutīe atrahūt
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten