Druckschrift 
1 (1487) De tempore, Pars hiemalis
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Feria

tū p̄ceptū ſcd̓e tabule ꝑtinēs cum ſequētibꝰad dilectionē ꝓximi. Honora pr̄eꝫ tuū ⁊ matrē tuā vt ſis logeuꝰ ſuꝑ terrā. Et hoc refert̉ẜm mgr̄m li. iij. diſ xxxvij. ad pr̄em carnaleꝫſicut primum prime tabule ad pr̄em celeſtē.Et exponit hoc mgr̄ de t̓ra viuētiū ⁊ addit.Parētes ſic ſunt honorādi vt eis debita reuerētia exhibeat̉ ⁊ nccͣia mīſtrent̉. Contra hͦp̄ceptū faciūt pueri pͥmo qͥ parētibꝰ manꝰ violētas inijciūt. ꝓpt̓ qd̓ he̓ditate pͥuari pn̄t vtexͣ de iu. iu. Quīta vall̓. in glo. Et iō d̓r Exo.xxj. Qui ꝑcuſſerit pr̄em vel mr̄eꝫ morte moriat̉. Sꝫ hoc nō intelligit̉ leui ꝑcuſſiōe. vt dicūt doctores nr̄i ⁊ etiā hebrei. Quia propterip̄am filiꝰ nō dꝫ mori ſꝫ aliqͣlit̓ penite̓. Iō dic̄Rabiſalomō. Niſi ex ꝑcuſſiōe fiat effuſio ſāguinis aut liuor nō interit̉ pena mortis. Intelligit̉ etiā de ꝑcutiente a ꝓpoſito nō a caſunec etiā ex ioco. Scd̓o faciūt ꝯtra hͦ p̄ceptuꝫqͥ parētibꝰ mortē optāt vt ip̄oꝝ he̓ditatē ꝑcipiāt. Tertio qͥ parētibꝰ maledicūt Exo. xxj.⁊ Leuit̓. xx. Qui maledixerit pr̄i vl̓ mr̄i morte moriat̉. Et dic̄ gl. Iſta pena n̄ incurrit̉ ꝓvno ſolo maledicto. ſꝫ aſſuefacto ad maledicendū. Quarto qͥ eis nō obediūt. Dicit eī ſāctus Tho. in qͦdam libello. Filij tenent̉ obedire parētibꝰ ī domeſtica ꝯuerſatiōe. ⁊ ī hisque tāgūt diſciplinā moꝝ. Quīto qͥ parentibus pauꝑibꝰ nō ſubueniūt. de qͥbus ī auten.c. licet mr̄i et auie. §. illud qͦqꝫ. coll̓. viij. Filijlocupletes tenent̉ alere parētes egenos ſicutparētes locupletes filios. Ceſſat tn̄ hec obligatio vt dicit Hoſtien̄. ſi illi pn̄t de bonis ꝓprijs vel de ſuo artificio ſuſtētari. Quintump̄ceptuꝫ ſcd̓e tabule. Non occides. Vbi ẜmlr̄am actꝰ homicidij ꝓhibetur. Scd̓m ꝟo ſpiritualē ītelligētiā etiā volūtas occidēdi ꝓhibetur. Contra hoc p̄ceptuꝫ pͥmo faciunt quiꝓximum odiunt. vt. sͣ. dn̄ica. ij. poſt ep̄i. ſer.N. I. Secundo qͥ pauperibus neceſſaria ſb̓trahūt. Dicit eniꝫ Amb̓. li. de offi. Et habet̉xxxvj. di c. Paſce fame morientē. ſi non paueris occidiſti. Tertio qui hoībus detrahūtquia ſpūalit̓ eos occidūt. vt. sͣ. ẜ. N. S. Sextum preceptū ſcd̓e tabule ē. Nō mechaberꝭid ē. ne cuilibet miſcearis excepto federe mr̄imoniali. ſicut exponit mgr̄ li. iij. diſt. xxxvij.Et ē dictū Iſi. ſuꝑ Exo. ⁊ ponit̉. xxxij. q. v.Nō mechaberis. Et lꝫ ẜm Augu. ſuꝑ Exo.nomine mechie omīs illicitus coitus intelligatur. ꝓprie tn̄ mechari idē ē qd̓ adulterari.Unde mechus grece adulteriuꝫ d̓r latine. vtdicit Greg. xxxij. q. v. c. Qui viderit. Cōtrahoc mandatum faciunt fornicatores. ſtupratores. ꝟginum raptores. ꝯtinētie fractores.

adulteratores ⁊cͣ. De qͥbus dicet̉ infra dn̄ica Letare ſer. j.Z Septimū p̄ceptū ſecunde tabule eſt. Nō furtum facies. Ubi ſacrilegium ⁊ omīs rapina ꝓhibet̉. vt dic̄ mgr̄li. iij. di. xxxvij. Non em̄ rapinā ꝑmiſit qͥ furtum ꝓhibuit. Sꝫ furti nomīe intelligi voluitoēm illicitam vſurpatōnem rei aliene ſic̄ ſibivſurpāt vſurarij. Et dicit mgr̄ vbi. sͣ. Sacrilegiū tribꝰ mōis cōmittit̉. Qn̄ ſacrū de nō ſacro. vel non ſacrum de ſacro. vel ſacruꝫ de ſacro. Sacrū dicit̉ quicqͥd mācipatū eſt diuīocultui. vt eccleſia vel res eccl̓ie. Et dicit mgr̄hic. vſura etiam ꝓhibet̉ que ſub rapina continet̉. Eſt āt vſura ẜm Aug. ſuꝑ illd̓ psͣ. liiij.Non deficiet de plateis eoꝝ vſura. Vſura ēcum qͥs plus exigit ꝑ iniuriam in qualibꝫ reqͣꝫ acceperat. Et dicit notāter in qualibet re.Non em̄ tm̄ in pecunia ſed in oī re vſura cōmittit̉. Quod etiam teſtat̉ be. Hiero. ſuꝑ illud Ezech̓. xviij. Vſuram ⁊ ſuꝑabundātiaꝫnon acceperit. Putāt inquit aliqui vſuramtm̄ eſſe in pecunia. Sed intelligāt vſuraꝫ vocari ſuꝑabundantiā .ſ. quicqͥd eſt ſi ab eo qd̓dederit plus eſt. vt ſi in hyeme damꝰ. x. modios. ⁊ in meſſe. xv. recipimus. Cōtra hoc p̄ceptum faciūt etiam adhuc multa geneta hominū. Primi qͥ plebanos ſuos ī decimis decipiunt ⁊ in oblationibus. Naꝫ vt dic̄ Aug.xvj. q. j. Decime ſunt tributa egentiū aīarū.Ꝙ ſi decimam dederis non ſolū abundātiaꝫfructuū accipies. ſed etiam ſanitatē conſeq̄ris. Vbi tangit Augꝰ. duas vtilitates. Prima abundātia fructuū. Secūda ſanitas corporis. De prima refert Ceſarius in dialogoMiles qͥdam vineam habuit de qͣ circa decem carratas colligere ſolebat. de qua et decimā dare oportebat. Anno qͦdam ſolaꝫ carratam colligens in ea ait. Dn̄e deus qd̓ meūfuit tuliſti. quod tuū eſt offeraꝫ tibi. deditqꝫeandem carratam loco decime. Eodem tēꝑegermanus eius exiſtens ſacerdos adueniesvineam repletam vidit botris. Et cū fratreꝫquaſi de negligentia vindemie argueret mirantem ⁊ minus credentem introduxit. ⁊ ecce benedictōne dn̄i ita eſt inuentum. Tertiavtilitas eſt indulgētia peccatoꝝ. Quarta celeſte regnū. De illis iteꝝ dicit Augu. vbi. sͣ.Qui p̄miū comꝑare aut indulgētiā pctōruꝫdeſiderat promereri reddat decimā. ⁊ de nouem ꝑtibus elemoſynā ſtudeat dare pauꝑibus. Qui ꝟo non dat decimā ſuā ecōtra puniatur. Iō dic̄ dn̄s Malach̓ .j. ⁊. iij. Quia n̄reddidiſtis mihi decimas ⁊ pͥmitias. idcircoin fame ⁊ penuria maledicti eſtis. Et beatusAug. xvj. q. j. c. decime. Cū decimas dando