Druckschrift 
2 (1485) De tempore pars aestivalis
Einzelbild herunterladen
 

Dominica ſecūda paſce

R opera illius Quarto vt nos moueat ad timorem. dicit enim Hugo de arca noe. Quod omnis creatura triplici voce hominem alloquiturIn hoc inquit genere contemplationis audiuimus omnem creaturam tribus vocibus nobisloquentem. Prima vox dicit. accipe. ſecundaredde. tertia fuge. Accipe beneficiuꝫ. redde debitum. fuge ſupplicium. Prima vox eſt famulātis. eſt celum quod dicit. ego miniſtro tibi lucēin die vt vigiles. tenebras in nocte vt pauſes.Ego ad oblectationem tuam gratas viciſſitudines temporum pario. veris eſtatis feruoremautumni plenitudinem. et algorē hyemis. Egoalternantis incrementis. dierum noctiū ſpacia. ſimili ratione diſſimiliter extendo. vt varietas tollat faſtigium. non periat oblectamētum. Aer dicit vtilem tibi prebeo flatum. omne genus auium ad tuum mitto obſequium.Aqua dicit. potum tibi prebeo. ſordes purgo.arentia rigo. diuerſa genera piſcium ad tuuꝫvſum miniſtro. Terra dicit. ego te porto. paneconforto. vino letifico. omnis generis fructibꝰoblecto. diuerſis animalibus menſas tuas repleo. Secundo vox admonentis. eſt mundusqui dicit. vide homo qualiter amauit te. quipter te fecit me. ſeruio tibi. quia factus ſumpter te. vt ſeruias illi. qui fecit me te. mepter te. non propter ſe. Si ſentis beneficiū redde debitum. accipis bonitatem. redde charitatem. hoc tribuit. hoc exigit deus. Tertia voxcomminantis eſt ignis qui dicit a me combureris. aqua dicit a me ſubmergeris. Terra dicita me abſorberis. infernus dicit a me glutierisQuia omnis creatura ſicut ex conditione ſuahomini famulatur. Sic etiam peccatoribusmalorum ſuorum conſcientia comminatur vt īſingulis creaturis ſe puniri timeant. ſe meruiſſe cognoſcant. hec Hugo. Quinto ideo deusſua bonitate vniuerſa creauit. vt hominem moueret ad laborem. Omnis enim natura creaturarum habet aliquam vtilem operationē. Unde Commentator. ix. metaphiſi. cōmento. vij.Qui ſuffert proprias operationes. a rebus aufert eorum eſſentias. Homo autem ad laboreꝫnaſcitur Iob. v. Et ideo cauendum eſt ſibi. neocioſus aut inutilis habeatur. Et ideo rogandus eſt deus. vt nobis cooperari dignet̉. quiaipſe eſt de quo ſcribitur Eſa. xxj. Omnia opera noſtra operatus es in nobis domin Secūdo apparet dei bonitas ex rerum diſpoſitioneaut gubernatione. de qua dicitur Sap̄. viij. Attingit a fine vſqꝫ ad finē fortiter. diſponit omnia ſuauiter. Et ideo venerabilis Boetiꝰ in deconſola. li. iij. proſa. xij. probat omnes res adeo. quaſi volūtarie a deo regantur. ſe ſeqꝫ ad

diſponentis nutum et imperium conuenienter temperate conuertunt. Et idem in eodem li.proſa. ix. dicit. O qui perpetuo mundum rōnegubernas. terrarumqꝫ ſator. Qui tempus abeuo ire iubes. Stabiliſqꝫ manens. dans cunctamoueri. Sed diceres. videtur deus glorioſus non gubernat vniuerſa. quia ſi regeret vniuerſa. nihil male fieret in vniuerſo. cuꝫ ſit ſumme bonus. vel ſi gubernaret omnia nihil fieretpreter propoſitum ſuum. ſic nihil fieret a caſu. cōtra Ariſto. ij. phiſic̄. Ad hoc dicūt doctores. Holcot. lectione. ciiij. Qd̓ deꝰ omnia gubernet. cum enim ſit efficiens omniū etiaꝫfinis. omnia efficit propter ſe. ſic ad honoreꝫſuum ſicut congruit omnia in ſe dirigit. ſicut infineꝫ. hoc aūt eſt gubernare ſcilicet dirigere infinem aliquem intentum. Eſt tamē ſic gubernator omnium gubernat mediantibꝰ cauſis ſecundis. vnde corpora groſſiora aut corruptibilia. gubernat. per corꝑa celeſtia īcorruptibilia. Et corpora celeſtia per angelos ſiue intelligentias. Et huius ratio eſt. quia maior eſt communicatio bonitatis. ſi gubernans et efficienscauſalitatem efficiendi gubernandi alijs ſubſe gubernare cōmunicat ſiue ordiuat ꝙͣ ſi ſuperiora priuaret ab inferiorum gubernatione. etomnia immediate per ſe ipſum gubernaret. Etideo oſtendendo ſuam perfectionem in cauſando communicando. perfectionem ſuam creature communicat quibuſdam gubernationemaliorum. Ad rationes quando arguitur nihil fieret male in vniuerſo. ſi ipſe omnia gubernaret. neganda eſt conſequentia. Sed verum ēſi ipſe ſolus immediate ſingula gubernaretageret nihil male fieret. Hodo idem effectꝰ fita deo ſicut a cauſa principali. a creatura rationali cōcurrēte. ſic̄ ab alia cauſa partiali. ideoidem effectus fit ab homine male. a deo beneiuſte a deo. iniuſte ab homine. Et poteſt poni inde exemplū. vt ſi dn̄s dicat ẜuo ſuo trahamus leuiter chordam iſtam. ſic eam frangamus. ſeruus trahens eam ruditer frangiteam. iſta fractio eſt a domino a ſeruo. Et tamen ſeruus peccat. male facit non dominꝰ.Sic quia deus ſtatuit. creature rationali.vult cooperari in ſuis oꝑatiōibus vt curſus nature maneat. quem inſtituit ſine quo nulla respoteſt aliquid agere. imo nec eſſe per motū. niſiipſe conſeruaret. Quoniā igitur creatura rationalis facit contra legem dei ſibi p̄finitā a deoquāuis a deo gubernetur conſeruetur. deꝰidem generaliter cooperetur. ſicut cooperaturigni in comburendo. ſoli in lucēdo tn̄ creaturamale facit legem trāſgrediendo. autem de