Sermo
aliquo qui hoc non meruit dū vixit recipere. Iſi enim infideles ⁊ damnati non meruerunt cum3 hic eſſent ſuper terram vt eis ſuffragia eccleſie ꝓdeſſent Unde dictum eſt ꝙ orationes facit eccleſia pro illis qui ſunt in purgatorio. quia nō ſuntneceſſe illis qui ſunt in celi refrigerio. ideo ſolumproſunt illis qui purgantur. Et illi ſunt in triplici differentia. Primi qui ſatiſfactionem ſibi iniūctam inde decedentes nondum compleuerunt.⁊ hi in penis purgatorij grauiſſime puniuntur.niſi forte eorum ſatiſfactio ab alijs aſſumeretur.Ad hoc tamē ꝙ predicta commutatio valeat requiruntur quattuor. Primum eſt ex parte commutationis. ſcilicet eiꝰ autoritas. quia de ſacerdotis autoritate fieri debet. Secundum eſt ex ꝑte illius ꝓ quo fit cōmutatio .ſ. eiꝰ neceſſitas. qꝛin tali ſtatu debet eſſe ꝙ ꝑ ſe ſatiſfacere nō pōt ſꝫadiuuari non indiget. Aertium eſt ex ꝑte illiꝰ inquē fit cōmutatio .ſ. charitas. qꝛ neceſſe eſt eumeſſe in charitate qui debet facere ipſam ſatiſfactionem meritoriam ⁊ ſatiſfactoriam. Ideo legiturcum quidam miles cum vxore ſua in lecto eſſet ⁊cuidam militi defuncto qui ſibi fuit familiaris detraheret. ⁊ ſubito ille qui mortuus fuerat thalamum intrauit ⁊ dixit illi. Amice noli aliquod malum ſuſpicari de aliquo. ⁊ condona mihi ſi in te īaliquo peccaui. Quem cum ſuper ſtratu ſuo īterrogaret dixit. Uarijs penis affligor. precipue ꝙtale cimiterium violaui. ⁊ ibi quendam vulnerasſua cappa ſpoliaui que mihi ſupraponitur. ⁊ omni monte me magis premit. Rogauit vt ꝓ ſe orationes fieri faceret. Cui ille. Uis inquit a tali vela tali ſacerdote vt orationes fiant. Ile vero adhoc nihil reſpondit. caput concuſſit rennuens.Deinde dixit ſi vellet ꝙ talis heremita ꝓ ſe oraret. Quod cum ſe facturum promitteret ille ait.Et ego dico tibi quia ab hac die vſqꝫ ad annosduos tu etiam morieris. ſicqꝫ diſparuit. ⁊ milesvita ſua mutata in melius vt ille dixerat in dominō obdormiuit. Quartum eſt ex parte pene. ſcꝫdebita proportionabilitas vt ſi minor pena commutatur in alienam. quia plus valet propria pena ꝙͣ aliena. Et eſt triplex pena propria voluntaria que maxime ſatiſfacit. Alia eſt propria ⁊ nonvoluntaria que eſt in purgatorio ¶ Tertia voluntaria. ſicut que aſſumitur pro aliquo. ⁊ hec quidem minus ſatiſfacit ꝙͣ prima ex eo ꝙ non eſt ꝓpria. ⁊ magis ꝙͣ ſecunda que non eſt voluntariaUerūtamen ſi iſte pro quo fatiſfactio eſt aſſumpta diſcedit. nihilominus tamen in purgatoriocruciatur. Sed tamen propter iſtam penam quāiſte ſuſtinet ⁊ quam alij pro eo ſoluūt citius liberatur. quoniā dominus penam ſuam ⁊ penam il
lorū in ſortem computat. Ileo ſi debet penā inpurgatorio ſuſtinere talis ſic poterit iuuari ꝙ liberabit̉ infra menſem. Nunꝙͣ tamen inde eripit̉quouſqꝫ ſit ſolutum. Quo finito illd̓ quod ſoluit̉deinde eſt illius qui facit ⁊ in ſinum eius conuertetur. ⁊ ſi ipſe nō indiget. cōuertet̉ in ſinum eccleſie. vel valet alijs qui in purgatorio exiſtunt. ⁊cͣ.Secundi qui ad purgatorium deſcendunt ſunt qͥſatiſfactionem ſibi iniunctam compleuerunt. ſedtamen illa pena ex ignorantia vel negligentia ſacerdotis ſufficiens non fuit. Hi enim niſi magnitudo contritionis ſuppleat totum in purgatoriocomplebunt quod minꝰ in hac vita fecerunt. Deus enim qui modum ⁊ menſuram peccatorum ⁊penarum nouit addit penam ſatiſfacientem nepeccatum maneat impunitum. Unde penitentiainiūcta aut eſt maior aut minor aut equalis. Simaior tunc illud quod plus facit cedit ei ad augmentum glorie. Si equalis. ſufficit ei ad totiusculpe dimiſſionem. Si minor tunc id quod reſtatſuppletur virtute diuine iuſticie. Tertij qui ī purgatorium deſcendunt ſunt qui lignum fenum. ſtipulam ſecum ferunt. De quibus dicit btūs Gregorius ſuper primam epiſtolam ad Corinth̓. iij.Penſandum eſt ſollicite ꝙ per ignem future purgationis aſſerit apoſtolus ſaluos fieri poſſe noneos qui ſuper hoc fundamentum ferrum aut esaut plumbum. id eſt. peccata duriora ⁊ maiora.ſed eos qui edificant lignum. fenum ⁊ ſtipulam.id eſt. peccata leuiſſima ⁊ minora que ignis faciliter conſumit. Iſtis igitur ſubuenire debemꝰ ꝓpter quattuor. Quia ẜm hoſti. in ſua ſumma ꝓpter legem nature. ſcripture. amicitie ⁊ iuſticie.¶Primo ꝓpter legem nature. Dcūt naturales ꝙanimalia eiuſdem generis ſe mutuo diligunt ⁊ fibi in neceſſitatibus ſubueniunt. ſicut videmꝰ depaſſeribus. Quādo enī contingit aliquē laqueocomp̄hendi ꝓ adiutorio clamat. cui compatienspaſſerū multitudo mutuo ſe ꝯuocant ⁊ vt captūliberent ꝓ viribus feſtinant. Idem patet de elephantibus qui ſuccurrūt his qui ceciderunt ſuanaturali pietate. Itorū igitur animalium exemplo inſtructi quis inter nos eſſet tam duri cordis vel ſtultē mentis ſi cecidiſſet in foueam vndeexire non poſſet ꝙ pro auxilio tardaret clamareaūt ſi igne cremaretur et extrahi non deſideraret. Certe eſtimo nullus eſſet tam ſtultus ꝙ proiuuamine non clamaret. Et ſi nobis vellemus illa fieri debemus ⁊ illis facere qui ſunt in purgatorio. Quia dicit beatus Auguſtinus ſuper Iohannem ſermone. xlviij. Legem naturalē habēthomines ī cordibus defixā. Qd̓ tibi fieri nō visminime fac̄ alijs. Iem Matth̓. vij. ⁊ Tob̓. iiij.